Cơ hội mới cho giáo dục ngoài công lập

Hàng loạt chính sách mới "mở lối" cho giáo dục ngoài công lập

Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo được xem là cú hích quan trọng, tạo hành lang chính sách thuận lợi để giáo dục tư thục phát triển theo hướng bền vững và đóng góp tích cực cho sự phát triển chung của hệ thống giáo dục quốc dân.

Một giờ học của cô và trò Trường THCS & THPT Phenikaa. Ảnh: Nguyễn Hoài

Nghị quyết 71-NQ/TW nêu rõ: Giáo dục ngoài công lập là bộ phận cấu thành quan trọng của hệ thống giáo dục quốc dân, bên cạnh trụ cột là giáo dục công lập; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu xây dựng nền giáo dục mở, liên thông, bảo đảm cơ hội học tập công bằng cho mọi người. Đây là một sự khẳng định mang tính chiến lược, tạo nền tảng quan trọng cho sự phát triển của giáo dục ngoài công lập trong thời gian tới.

Cùng với đó, một trong những điểm mới quan trọng của Luật Nhà giáo là xác lập vị trí pháp lý rõ ràng và đẩy đủ cho nhà giáo, bao gồm cả ở cơ sở giáo dục công lập và ngoài công lập. Theo đó, nhà giáo trong các cơ sở giáo dục ngoài công lập được công nhận là người hành nghề đặc thù, có chuẩn nghề nghiệp, có quyền và nghĩa vụ tương đồng với nhà giáo trong các cơ sở giáo dục công lập - thay vì chỉ được coi là người lao động theo hợp đồng như trước đó. 

Như vậy, không chỉ đội ngũ nhà giáo công lập, giáo viên trong hệ thống trường ngoài công lập cũng được đặt trong một khung pháp lý rõ ràng, được pháp luật và xã hội thừa nhận vị trí nghề nghiệp.

Bên cạnh đó, các nghị quyết đã được ban hành như: Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân; Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế trong tình hình mới…, khi kết hợp tạo ra những bước đột phá cho khối giáo dục ngoài công lập.

Thêm lựa chọn cho học sinh sau THPT

Nhận định về cơ hội của giáo dục ngoài công lập hiện nay, ông Trần Thanh Hải - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Viễn Đông cho rằng, việc tăng đầu tư công cho khu vực ngoài công lập sẽ tác động đến chất lượng đào tạo các trường tư thục. Sự thay đổi lớn nhất chính là ở tính hiệu quả.

Đề cập tới chính sách cấp bù học phí cho học sinh tốt nghiệp THCS tham gia phân luồng học nghề được quy định tại Nghị định số 238/2025/NĐ-CP của Chính phủ, ông Hải cho rằng, khi mở rộng đầu tư công sang khu vực tư kèm theo các định mức và ràng buộc rõ ràng, sẽ hình thành sự cạnh tranh.

“Trong một hệ thống có cạnh tranh, chắc chắn sẽ sinh ra hiệu quả. Hiệu quả đầu tiên chính là người học được hưởng lợi - đối tượng thụ hưởng cuối cùng của đầu tư công”, ông Hải nhấn mạnh.

Ngoài các nghị quyết đã được ban hành, Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ 10 đã chính thức bỏ hệ trung cấp chuyên nghiệp, thay bằng hệ trung học nghề với chương trình tích hợp kiến thức văn hóa trong 3 năm. Ông Hải cho rằng, đây là một bước tiến rất lớn, phù hợp với xu hướng của nhiều nước phát triển như: Bắc Mỹ, châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc.

Việc tích hợp đầy đủ kiến thức văn hóa giúp học sinh học nghề có nền tảng tốt hơn cho nghề nghiệp đã chọn. Quan trọng hơn, bằng tốt nghiệp trung học nghề được xác định tương đương bằng THPT. Học sinh có thể đi làm, hoặc học liên thông lên cao đẳng, đại học khi có điều kiện, theo đúng tinh thần học tập suốt đời.

Trong bối cảnh kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học 2026 đang tới gần, câu hỏi học xong THPT học sinh chọn con đường vào đại học hay học nghề đang là vấn đề rất được dư luận quan tâm. TS Hoàng Ngọc Vinh – nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp (Bộ GDĐT) cho rằng, học nghề cũng mang lại cho học sinh một số lợi thế. Trường nghề giúp bạn trẻ được học theo việc làm cụ thể, chương trình thường gắn với vai trò công việc và giúp dễ kiếm được việc làm ngay sau khi tốt nghiệp.

Theo TS Hoàng Ngọc Vinh, việc chọn học đại học hay trường nghề cần sự quan tâm đến những lợi ích và những hạn chế của mỗi lĩnh vực sao cho phù hợp với nhu cầu, mục tiêu nghề nghiệp, sở thích, đam mê của bản thân và gia đình, bỏ qua những mặc cảm về văn hóa bằng cấp để học tập. Dù học đại học hay học nghề cũng đều phải chăm học, không thể lười nhác, không thụ động lĩnh hội tri thức, kỹ năng và đều phải học thực mới có năng lực thật để có việc làm thật.

Nguyễn Hoài

Nguồn: daidoanket.vn

Bài viết gốc: Xem tại đây