Hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng tiêu chí xanh

Liên quan tới chính sách tiếp cận nguồn vốn xanh, qua đó mở rộng cơ hội tiếp cận nguồn tín dụng ưu đãi, đại diện truyền thông của Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NNMT) cho biết, Bộ NNMT đang lấy ý kiến đóng góp cho dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về hướng dẫn xác định dự án xanh, dự án đáp ứng tiêu chí kinh tế tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị (ESG).

Theo nội dung tờ trình và báo cáo đánh giá của Bộ NNMT gửi Thủ tướng Chính phủ, lần đầu tiên việc hỗ trợ lãi suất từ ngân sách nhà nước được gắn trực tiếp với mức độ đáp ứng tiêu chí xanh của dự án. Dự thảo cũng quy định rõ cơ chế xác định dự án. Chủ thể có thể tự đánh giá hoặc thuê tổ chức độc lập đáp ứng tiêu chuẩn ISO/ISAE để xác nhận. Kết quả đánh giá là căn cứ để ngân hàng thương mại, quỹ tài chính xem xét cho vay và hỗ trợ lãi suất.

Cơ quan soạn thảo nội dung dự thảo đề xuất, kết quả đánh giá ESG là một trong những cơ sở để xác định dự án đủ điều kiện được hỗ trợ lãi suất. Theo đó, doanh nghiệp (DN), hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh muốn được hưởng chính sách hỗ trợ lãi suất 2% mỗi năm phải chứng minh dự án đáp ứng tiêu chí xanh hoặc tiêu chí tuần hoàn, đồng thời áp dụng khung ESG. Đây là cơ chế cụ thể hóa Nghị quyết số 198/2025/QH15 của Quốc hội về hỗ trợ khu vực kinh tế tư nhân. Khung ESG được xây dựng gồm 3 trụ cột: môi trường, xã hội và quản trị với 52 tiêu chí. DN lớn phải đáp ứng tối thiểu 40/52 tiêu chí, trong khi DN nhỏ, hộ kinh doanh được áp dụng mức yêu cầu thấp hơn theo quy mô.

Nội dung dự thảo chỉ rõ, các lĩnh vực có khả năng tiếp cận dòng vốn xanh gồm năng lượng tái tạo (điện gió, điện mặt trời), xe điện và hạ tầng sạc, nông nghiệp bền vững theo các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP... Do hỗ trợ lãi suất là nguồn lực từ ngân sách nhà nước, nên cơ chế kiểm soát cũng được đặt ra chặt chẽ. Dự thảo quy định rõ trách nhiệm duy trì tiêu chí của chủ đầu tư trong suốt thời gian hưởng hỗ trợ. Trường hợp dự án không còn đáp ứng các tiêu chí xanh, tuần hoàn hoặc không áp dụng đầy đủ khung tiêu chuẩn ESG, DN phải chủ động thông báo cho ngân hàng, cơ quan chức năng để dừng hỗ trợ hoặc thu hồi xác nhận.

Để tiếp cận vốn xanh, DN cũng phải xây dựng hệ thống báo cáo định kỳ, công khai và đáp ứng số lượng tiêu chí ESG, tùy quy mô.

Theo nhận định của giới chuyên gia, việc chuẩn hóa tiêu chí ESG và gắn với ưu đãi tín dụng là xu hướng tất yếu khi Việt Nam thúc đẩy chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng bền vững. Tuy nhiên, để chính sách phát huy hiệu quả, cần bảo đảm cân bằng giữa việc tạo thuận lợi cho DN và kiểm soát rủi ro thực thi. Còn theo đại diện Bộ NNMT, dự kiến trình Dự thảo để Thủ tướng Chính phủ xem xét, ban hành Quyết định trong tháng 6/2026 để triển khai thực hiện.

Trong khi đó, theo TS Bùi Thanh Minh - Phó giám đốc chuyên môn, Văn phòng Ban Nghiên cứu và Phát triển Kinh tế tư nhân (Ban IV) cho rằng, cơ quan soạn thảo đề xuất kết quả đánh giá ESG là một trong những cơ sở để xác định dự án đủ điều kiện được hỗ trợ lãi suất. Với các DN, trong trung hạn, DN cần từng bước xây dựng xây dựng hệ thống dữ liệu định lượng để làm căn cứ thẩm định ESG. Hệ thống này chưa cần phức tạp như các chuẩn quốc tế, nhưng phải đáp ứng 3 nguyên tắc cốt lõi, đó là Traceable (truy xuất được), Time-series (dòng thời gian) và Transparent (minh bạch). Và để đảm bảo hiệu quả, DN cần tập trung nguồn lực vào các nhóm dữ liệu bắt buộc (tiêu thụ điện, nước, nhiên liệu; lượng phát thải và chất thải; tỷ lệ tái chế; tuân thủ tiêu chuẩn chuỗi cung ứng) và bố trí nhân sự chuyên trách hoặc thuê tư vấn để đảm bảo tính nhất quán và độ tin cậy của dữ liệu.

Về dài hạn, DN cần xác định kế hoạch chuyển đổi trong 3-5 năm với mục tiêu cụ thể về giảm phát thải, tiết kiệm năng lượng hoặc cải thiện hiệu suất tài nguyên. Khi tiếp cận các gói tín dụng ưu đãi của tổ chức tín dụng, trọng tâm không còn chỉ là “DN có tuân thủ hay không”, mà là “tác động môi trường DN đã và sẽ tạo ra thế nào”. Vì vậy, hệ thống dữ liệu định lượng minh bạch và lộ trình chuyển đổi rõ ràng là các yếu tố then chốt để các DN có thể tiếp cận nhanh, hiệu quả ưu đãi vốn vay từ các tổ chức tài chính.

Đại diện của Bộ NNMT nhấn mạnh, DN phải duy trì tiêu chí trong suốt thời gian hưởng ưu đãi. Trường hợp không còn đáp ứng, phải thông báo để dừng hỗ trợ theo quy định.

Minh Quân

Nguồn: daidoanket.vn

Bài viết gốc: Xem tại đây