Loại bỏ các điều kiện kinh doanh không cần thiết

Thứ ba , 14/04/2026 09:08

Chiều 13-4, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã chủ trì cuộc họp của Thường trực Chính phủ với các bộ, ngành và cơ quan liên quan về việc thực hiện cải cách, cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh.

Cần đẩy nhanh tiến độ

Việc cải cách, cắt giảm thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh được triển khai nhằm thực hiện Kết luận số 18-KL/TW ngày 2-4-2026 của Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia, vay và trả nợ công, đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, gắn với mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Theo báo cáo của các bộ, ngành, hiện cả nước còn 198 ngành, nghề kinh doanh có điều kiện và 4.603 điều kiện kinh doanh. Kết luận số 18 yêu cầu tiếp tục rà soát, cắt giảm 30% số ngành, nghề kinh doanh có điều kiện (tương ứng khoảng 60 ngành, nghề), đồng thời bãi bỏ 100% điều kiện kinh doanh không cần thiết. Bên cạnh đó, mục tiêu đặt ra là cắt giảm 50% thời gian thực hiện và 50% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính; cấp bộ chỉ thực hiện không quá 30% tổng số thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực quản lý.

Tại cuộc họp, các đại biểu đã thảo luận, cho ý kiến về phương án rà soát, cải cách thủ tục hành chính và cắt giảm điều kiện kinh doanh. Phát biểu kết luận, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu các bộ, ngành khẩn trương triển khai các nhiệm vụ theo Kết luận số 18.

Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc họp. Ảnh: NHẬT BẮC

Theo Thủ tướng, kết luận này đã xác định rõ các nhóm nhiệm vụ nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, trong đó nhấn mạnh các giải pháp cải thiện môi trường kinh doanh, giảm thời gian và chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp. Nhiều nhiệm vụ thuộc thẩm quyền của Chính phủ và các bộ, ngành có thể triển khai ngay.

Người đứng đầu Chính phủ lưu ý dù Kết luận số 18 đặt mục tiêu hoàn thành các nhiệm vụ về cải cách thủ tục hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu và chuyển đổi số trong quý II/2026, song các bộ, ngành cần đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu hoàn thành sớm hơn, bảo đảm chất lượng, tính thực chất và đúng yêu cầu đề ra.

Để đạt mục tiêu này, Thủ tướng cho biết sẽ phân công các Phó Thủ tướng trực tiếp phụ trách, đồng thời giao Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Bộ Nội vụ và Văn phòng Chính phủ xây dựng lịch làm việc cụ thể với từng bộ, ngành. Nội dung làm việc sẽ tập trung vào phương án cải cách, cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, đồng thời đẩy mạnh phân cấp trong giải quyết thủ tục hành chính.

Theo Thủ tướng Lê Minh Hưng, việc cải cách thủ tục hành chính và cắt giảm điều kiện kinh doanh đòi hỏi trách nhiệm rất lớn từ các bộ, ngành với quyết tâm cao. Do đó, các Bộ trưởng phải trực tiếp vào cuộc, không chờ đến hết quý II mà chậm nhất ngày 20-4 phải đề xuất với Thường trực Chính phủ phương án cắt giảm, cải cách thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, ngành, nghề kinh doanh có điều kiện thuộc lĩnh vực quản lý. Văn phòng Chính phủ và Bộ Tư pháp khẩn trương tổng hợp, rà soát và trình Chính phủ thông qua các phương án ngay trong tháng 4.

Để người dân, doanh nghiệp dễ hiểu, dễ thực hiện

Bên cạnh việc các bộ quản lý ngành chủ động xây dựng phương án, Thủ tướng cũng giao Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Bộ Nội vụ và Văn phòng Chính phủ đề xuất các nội dung cần cắt giảm, đơn giản hóa trong phạm vi quản lý. Đặc biệt, yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ mới và chuyển đổi số nhằm tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.

Theo Thủ tướng, việc cải cách phải hướng tới mục tiêu "dễ hiểu, dễ làm, dễ thực hiện". Các điều kiện kinh doanh không cần thiết phải được loại bỏ, đồng thời các điều kiện còn lại cần được rà soát toàn diện về chất lượng và nội dung. "Có thể số lượng cắt giảm không nhiều nhưng nếu đúng trọng tâm thì hiệu quả mang lại sẽ rất lớn" - Thủ tướng nhấn mạnh.

Về phân cấp giải quyết thủ tục hành chính, Thủ tướng yêu cầu tiếp tục rà soát, đánh giá để đẩy mạnh phân cấp từ Trung ương xuống địa phương và từ cấp tỉnh xuống cơ sở. Việc này phải gắn với thực hiện nghiêm Kết luận số 18, trong đó yêu cầu cấp bộ chỉ thực hiện không quá 30% tổng số thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực quản lý. Cùng với đó, Thủ tướng nhấn mạnh cần nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ cơ sở thông qua đào tạo, tập huấn với nội dung thiết thực, sát thực tiễn, tránh hình thức, chung chung. Đồng thời, tăng cường cán bộ từ sở, ngành xuống hỗ trợ cơ sở, thực hiện đúng định hướng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi xác định năm 2026 là "năm nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở".

Thủ tướng cũng yêu cầu các bộ, ngành khẩn trương hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu, đặc biệt là dữ liệu liên quan đến doanh nghiệp, người dân và nền kinh tế, phục vụ hiệu quả công tác chỉ đạo, điều hành. Quy trình giải quyết thủ tục hành chính cần được tái cấu trúc theo hướng tăng cường tái sử dụng dữ liệu, bảo đảm nguyên tắc người dân, doanh nghiệp chỉ cung cấp thông tin một lần. "Những dữ liệu đã có thì không được yêu cầu cung cấp lại, cán bộ xử lý phải chủ động tra cứu trên hệ thống" - Thủ tướng nhấn mạnh, đồng thời yêu cầu xây dựng quy định pháp lý cụ thể để bảo đảm thực hiện thống nhất nguyên tắc này.

Liên quan đến triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Thủ tướng giao Bộ Công an khẩn trương báo cáo Chính phủ về chương trình, kế hoạch và các nội dung cụ thể để bảo đảm tiến độ. Đồng thời, các Phó Thủ tướng được yêu cầu tăng cường chỉ đạo, đôn đốc các bộ, ngành triển khai hiệu quả các nhiệm vụ trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, góp phần thực hiện thành công các mục tiêu đã đề ra.

Ngoài ra, Thủ tướng yêu cầu Bộ Tư pháp phối hợp với Văn phòng Chính phủ thực hiện tốt vai trò "gác cửa", kiểm soát chặt chẽ thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. Các Bộ trưởng phải chịu trách nhiệm nếu để lọt những thủ tục, điều kiện không đáp ứng yêu cầu. Đồng thời, trong quá trình cắt giảm, đơn giản hóa, Thủ tướng lưu ý cần lắng nghe, nghiên cứu kỹ và tiếp thu đầy đủ các kiến nghị, đề xuất từ cộng đồng doanh nghiệp và các hiệp hội.

3 yêu cầu cấp bách

Theo TS Lê Bá Chí Nhân, chuyên gia kinh tế, chuẩn mực quản trị công của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) thể hiện rõ một hệ thống điều kiện kinh doanh tốt phải đáp ứng 3 tiêu chí cơ bản: cần thiết, minh bạch và tương xứng với mức độ rủi ro.

Đây cũng là 3 yêu cầu cấp bách để đợt rà soát, cải cách thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh lần này đạt hiệu quả thực chất. Thứ nhất, rà soát toàn bộ danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện trên tinh thần "loại bỏ tối đa". Nguyên tắc cốt lõi là doanh nghiệp được quyền kinh doanh tất cả những gì pháp luật không cấm, thay vì phải xin giấy phép cho từng lĩnh vực, ngành nghề hoạt động. Thứ hai, phải thay đổi triệt để phương thức quản lý từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Đây là mấu chốt của cải cách. Thứ ba, xử lý triệt để tình trạng chồng chéo thẩm quyền giữa các cơ quan quản lý nhà nước. Cải cách phải xác định rõ một đầu mối chịu trách nhiệm chính.

Th.Phương

Điều chỉnh, bãi bỏ nhiều thủ tục xuất nhập khẩu

Bộ Công Thương vừa ban hành Quyết định 771 ngày 9-4 công bố các thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, nhằm tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại quốc tế của doanh nghiệp.

Các danh mục các thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của bộ được điều chỉnh, cập nhật theo các quy định pháp luật mới, đồng thời bãi bỏ một số nội dung không còn phù hợp. Quyết định có hiệu lực thi hành từ ngày 1-5-2026.

Điểm đáng chú ý là việc rà soát, sửa đổi tập trung vào nhóm thủ tục cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O), một trong những thủ tục quan trọng nhất đối với doanh nghiệp xuất khẩu. Theo danh mục ban hành kèm theo, có 36 thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung, chủ yếu liên quan đến cấp các loại C/O ưu đãi và không ưu đãi theo các hiệp định thương mại tự do (FTA).

Các mẫu C/O được điều chỉnh bao gồm nhiều thị trường và hiệp định lớn cùng các thủ tục liên quan đến cấp lại, cấp sau, cấp giáp lưng và chứng nhận xuất xứ cho các trường hợp đặc thù như hàng hóa từ khu phi thuế quan, kho ngoại quan.

Bên cạnh đó, Bộ Công Thương cũng sửa đổi các thủ tục liên quan đến cấp văn bản chấp thuận cho thương nhân tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa trong ASEAN. Đây là bước đi phù hợp với xu hướng quốc tế, góp phần giảm tải thủ tục hành chính và nâng cao tính chủ động cho doanh nghiệp.

Theo Bộ Công Thương, việc sửa đổi kỳ vọng sẽ góp phần rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, đồng thời nâng cao hiệu quả tận dụng các cam kết ưu đãi thuế quan từ các FTA mà Việt Nam đã ký kết. Trong bối cảnh kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam tiếp tục tăng trưởng mạnh, việc cải cách thủ tục hành chính, đặc biệt trong lĩnh vực cấp C/O, được đánh giá là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.