Bộ Công Thương đề xuất dự án điện gió, điện mặt trời đàm phán với EVN để bán điện

Bộ Bộ Công Thương vừa có báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ về cơ chế đối với các dự án điện gió, điện mặt trời chuyển tiếp.

Báo cáo của Bộ Công Thương nêu rõ trong 3 năm từ 2019 - 2021, đã có sự phát triển rất nhanh của các nguồn điện mặt trời và điện gió ở Việt Nam.

Đến nay, theo báo cáo của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và các địa phương, trong tổng số 78.121 MW công suất lắp đặt nguồn điện toàn quốc, có 16.564 MW điện mặt trời (bao gồm 8.904 MW điện mặt trời tập trung và 7.660 MW điện mặt trời mái nhà), 4.126 MW điện gió đã vào vận hành, đã được hưởng giá FIT theo các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Dự án điện mặt trời, điện gió dở dang sẽ đàm phán với EVN để bán điện

Theo Bộ Công Thương, hiện vẫn còn nhiều dự án, phần dự án điện gió, điện mặt trời đã triển khai trên thực tế nhưng không vào kịp thời hạn được hưởng giá FIT. Trong đó, có 62 dự án điện gió, tổng công suất 3.479 MW đã ký hợp đồng mua bán điện với EVN nhưng do giá FIT hết hạn nên chưa có giá bán điện, 5 dự án/phần dự án điện mặt trời, tổng công suất 452,62 MW cũng đang chờ xác định giá bán điện.

Ngoài ra, một số dự án khác cũng đã triển khai dở dang. Để tránh lãng phí đầu tư xã hội, Bộ Công Thương cho rằng cần thiết phải xác định cơ chế về giá điện cho các dự án này.

Tại báo cáo, Bộ Công Thương cũng nêu rõ về cơ chế cho các dự án điện mặt trời, điện gió chuyển tiếp, cụ thể là các dự án đang triển khai dở dang. Về cơ chế, Bộ Công Thương cho biết đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ tại các báo cáo từ cuối thang 1-2022 và cuối tháng 3-2022.

Trong đó, Bộ Công Thương đề xuất 2 phương án. Theo phương án 1, Bộ Công Thương xây dựng và ban hành quy định phương pháp, trình tự lập và thẩm định khung giá phát điện và quy định khung giá phát điện đối với điện gió, điện mặt trời làm cơ sở để EVN đàm phán và ký hợp đồng mua bán điện với các chủ đầu tư dự án.

Phương án 2, xây dựng quyết định của Thủ tướng Chính phủ quy định cơ chế đấu thầu mua điện từ dự án điện gió, điện mặt trời chuyển tiếp. Theo đó, dự kiến đơn vị mua là EVN sẽ tổ chức đấu thầu mua điện trong thời gian 3 năm, trong khung giá do Bộ Công Thương ban hành.

Tại báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương đã đối chiếu 2 phương án nêu trên với các quy định hiện hành để phân tích, đánh giá về các phương án. Đối với phương án 1, Bộ Công Thương cho biết đối chiếu theo quy định cho thấy tuân thủ tuyệt đối các quy định của Luật Điện lực, Luật Giá và các văn bản hướng dẫn Luật Điện lực.

Về phương án 2, Bộ Công Thương cho rằng chưa rõ cơ sở pháp lý khi đối chiếu với các quy định hiện hành. Ngoài ra, trong quá trình xây dựng phương án đấu thầu mua điện này, Bộ Công Thương nhận được nhiều ý kiến phản hồi của các nhà đầu tư, hầu hết phản ứng mạnh, biểu lộ sự không đồng tình vì cho rằng việc đấu thầu mua điện trong thời gian mấy năm là chưa có căn cứ pháp lý vững chắc, ảnh hưởng đến dòng tiền, khả năng hoàn vốn và trả nợ ngân hàng của các dự án đã triển khai.

Bộ Công Thương thấy rằng các dự án điện gió, điện mặt trời trong tương lai cũng sẽ phải thực hiện theo cơ chế: Các chủ đầu tư dự án đàm phán giá điện, hợp đồng mua bán điện với EVN trong khuôn khổ khung giá và hướng dẫn do Bộ Công Thương ban hành để đảm bảo tuân thủ Luật Điện lực, Luật Giá và các văn bản liên quan. Bộ Công Thương đề xuất Thủ tướng Chính phủ cho áp dụng cơ chế này với các dự án điện gió, điện mặt trời triển khai sau này.

Đề xuất với Thủ tướng Chính phủ về việc giải quyết dứt điểm cơ chế cho các dự án điện gió, điện mặt trời chuyển tiếp, tháo gỡ khó khăn cho các nhà đầu tư, đồng thời định hướng cơ chế cho các dự án điện gió, điện mặt trời trong tương lai, Bộ Công Thương đề nghị chấp thuận cơ chế nhà đầu tư các dự án chuyển tiếp tiến hành đàm phán giá điện, hợp đồng mua bán điện với EVN trong khung giá phát điện và hướng dẫn do Bộ này ban hành.

Với các dự án điện gió, điện mặt trời sẽ triển khai trong tương lai, Bộ Công Thương đề xuất và đề nghị Thủ tướng Chính phủ chấp thuận áp dụng cơ chế đàm phán giá điện và hợp đồng mua bán điện, để đảm bảo tính đồng nhất của hành lang pháp lý với các dự án.

"Với các dự án đã được công nhận vận hành thương mại, đề nghị Thủ tướng Chính phủ có văn bản chỉ đạo để Bộ có cơ sở hướng dẫn việc rà soát, xem xét lại hợp đồng giữa EVN với các chủ đầu tư nhằm hài hòa lợi ích giữa bên bán - bên mua - người tiêu dùng điện và nhà nước"- báo cáo của Bộ Công Thương nêu rõ.

Liên quan đến các dự án điện mặt trời, điện gió đang chờ cơ chế, mới đây báo chí đã đưa tin, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03 - Bộ Công an) đang thu thập thông tin, tài liệu về tình hình cấp phép, đầu tư các dự án điện gió tại Việt Nam. 

Theo đó, cơ quan công an đề nghị Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cung cấp thông tin về các hợp đồng tín dụng, tình hình dư nợ, phân loại nợ đối với chủ đầu tư các dự án điện gió.

Việc này nhằm tham mưu cho Chính phủ về cơ chế, chính sách mua bán điện từ các dự án điện gió vận hành sau 1-11-2021, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và tổ chức tín dụng. Chính vì vậy, cơ quan công an đề nghị cơ quan thanh tra, giám sát của NHNN phối hợp, rà soát cung cấp thông tin, tài liệu về các hợp đồng tín dụng, tình hình dư nợ, phân loại nợ đối với chủ đầu tư của 62 dự án điện gió và các dự án có tình trạng tương tự.