Cúm B nguy hiểm như thế nào?

Cúm B là bệnh viêm đường hô hấp gây nên bởi virus cúm. Khác với virus cúm A có nhiều chủng gây bệnh (H1N1, H3N2, H5N1…), virus cúm B chỉ có một loại chủng duy nhất.

Gần đây nhất, cúm B được xác định là nguyên nhân gây ra ổ dịch tại tỉnh Bắc Kạn khiến hàng trăm trẻ phải nghỉ học. Thông tin từ Sở Y tế tỉnh này cho biết, Sau khi có hơn 700 học sinh tại huyện Chợ Đồn phải nghỉ học vì cúm B, từ ngày 28/10 đến nay, tỉnh Bắc Kạn ghi nhận hơn 1.300 trường hợp sốt cao, có dấu hiệu mắc cúm B. Riêng trong ngày 30/10 có thêm 160 ca mắc. Hiện có 181 trường hợp đang điều trị tại các cơ sở y tế, không có ca biến chứng nặng.

Không chỉ riêng Bắc Kạn, thực tế cho thấy cúm B là một trong những chủng cúm mùa phổ biến ở nước ta và xảy ra hàng năm, hiện nay nhiều địa phương đã ghi nhận sự gia tăng của các bệnh hô hấp nói chung và cúm B nói riêng.

PGS.TS.BS Tạ Anh Tuấn - Trưởng khoa Điều trị tích cực Nội khoa, Bệnh viện Nhi trung ương cho biết, bệnh cúm B là một loại cúm mùa (có 4 type A, B, C, D) là loại virus thường gây nhiễm trùng đường hô hấp. Kể từ sau dịch Covid-19 các nghiên cứu cho thấy, trong các trường hợp cúm mùa thì cúm B gặp khoảng 40%, do cúm A chiếm 60%, rất hiếm gặp cúm C, D. Virus cúm B không được phân chia thành nhóm, nhưng gồm có 2 dòng đó là: B/Yamagata và B Victoria. Nhìn chung, các đặc tính di truyền và kháng nguyên của virus cúm B rất ít thay đổi và thay đổi chậm hơn so với virus cúm A. Virus cúm B chỉ gây bệnh cho người. Ở các nước ôn đới bệnh gặp vào mùa đông. Còn ở các nước nhiệt đới, bệnh có thể gặp quanh năm, nhưng chủ yếu gặp vào mùa đông và bệnh có thể gây thành dịch không theo quy luật thông thường.

“Cũng như cúm A, cúm B lây nhiễm từ người sang người thông qua các giọt bắn nhỏ (có chứa virus cúm) trong không khí khi người bị nhiễm bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện. Do trẻ chạm vào các bề mặt bị ô nhiễm bởi các giọt bị nhiễm bệnh rồi chạm vào miệng, mũi hoặc mắt của trẻ. Đồng thời, tương tự cúm A, các triệu chứng khi trẻ mắc cúm B thường gặp bao gồm: Sốt, đau rát họng, ho khan, đau đầu, đau mỏi người, đau xương khớp, mệt mỏi cảm thấy kiệt sức. Trẻ em bị cúm cũng có thể có các triệu chứng tiêu hóa (buồn nôn, nôn mửa và tiêu chảy). Mặc dù một số triệu chứng cúm có thể tương tự như cảm lạnh, và đa số trẻ sẽ bình phục sau 1-2 tuần, tuy nhiên ho và mệt mỏi có thể kéo dài hơn 2 tuần” - ông Tuấn cho biết thêm.

Thực tế cho thấy, bệnh cúm B phần lớn là nhẹ và tự hồi phục, chủ yếu điều trị và chăm sóc tại nhà, thuốc kháng sinh không có hiệu quả đối với virus cúm, chỉ dùng thuốc kháng virus trong một số trường hợp đặc biệt, tùy thuộc vào bệnh cảnh lâm sàng bác sĩ sẽ có chỉ định điều trị phù hợp.

Điều trị và chăm sóc tại nhà với các trẻ bị cúm nhẹ, chủ yếu điều trị triệu chứng, như cho trẻ nghỉ ngơi tại nhà với môi trường sạch sẽ, thoáng mát thông gió. Dùng thuốc hạ sốt nếu trẻ có sốt trên 38,5 độ C, các thuốc có thể sử dụng như: Paracetamol liều từ 10 -15 mg/kg/lần (không dùng với các trẻ có các bệnh gan), hoặc ibuprofen liều 6-8 mg/kg/lần (không dùng với trẻ có giảm tiểu cầu hoặc nghi ngờ có sốt xuất huyết), khoảng cách dùng cách 4-6h nếu sốt trên 38,5 độ C. Cho trẻ ăn lỏng, thức ăn mềm, cho uống thêm nhiều dịch (không dùng các loại nước ngọt công nghiệp): Nước quả, dung dịch orezol… Nếu trẻ có ho dùng các thuốc ho thảo dược. Thông thoáng đường thở bằng nhỏ nước muối sinh lý, vệ sinh mũi bằng bấc bông tự cuốn…

“Mặc dù cúm B là một trong những chủng cúm mùa phổ biến ở nước ta và xảy ra hàng năm, nhưng không phải cha mẹ nào cũng hiểu đúng và đủ về bệnh, dẫn đến tâm lý chủ quan hoặc hoang mang lo lắng quá mức. Đã có nhiều gia đình tự ý làm xét nghiệm khi không cần thiết, gây lãng phí tiền bạc, hay sử dụng các loại thuốc không đúng làm ảnh hưởng đến sức khoẻ của trẻ,…” - ông Tuấn nhận định.

Tuy nhiên, ở khía cạnh khác, ông Tuấn cũng cảnh báo, phần lớn bệnh cúm B nhẹ tự khỏi, tuy nhiên virus cũng có thể gây biến chứng nặng như viêm phổi do virus cúm hoặc do bội nhiễm vi khuẩn. Các biến chứng nghiêm trọng khác hiếm gặp hơn như: Viêm cơ tim, viêm não, viêm cơ tiêu cơ vân, suy đa cơ quan nhưng rất hiếm.

Theo giới chuyên gia y tế, để phòng bệnh cúm B cũng như các bệnh lây nhiễm khác, người bệnh cần đeo khẩu trang khi tiếp xúc với người bệnh nghi mắc cúm, tăng cường rửa tay, giữ vệ sinh hô hấp khi ho khạc. Tránh tập trung đông người khi có dịch xảy ra. Đối với người nghi ngờ mắc cúm B cần phòng lây nhiễm từ người bệnh, cách ly người bệnh ở buồng riêng, thường xuyên làm sạch và khử khuẩn buồng bệnh, quần áo, dụng cụ của người bệnh.

Nên tiêm phòng vaccine cúm hàng năm, nhất là nhóm có nguy cơ lây nhiễm cúm, trong đó có trẻ từ 6-8 tuổi; người có bệnh mạn tính (bệnh phổi mạn tính, bệnh tim bẩm sinh, suy tim, tiểu đường, suy giảm miễn dịch…); người trên 65 tuổi. Tuyệt đối không nên tự ý mua thuốc và sử dụng thuốc kháng virus (như thuốc Tamiflu) mà cần phải theo hướng dẫn và có chỉ định của thầy thuốc. Đặc biệt, khi có triệu chứng ho, sốt, sổ mũi, đau đầu, mệt mỏi... cần đến ngay cơ sở y tế để được khám, xử trí kịp thời.