Nông sản Việt đón cơ hội mới

Hiện Việt Nam đã có hơn 20 loại rau quả được phép xuất khẩu chính ngạch vào thị trường Trung Quốc. Ảnh: Chu Khôi.

Trung Quốc tiếp tục là thị trường chiến lược của nông sản Việt

Theo ông Nguyễn Thanh Bình - Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam, Trung Quốc hiện là thị trường tiêu thụ rau, quả lớn và ổn định hàng đầu của Việt Nam. Với lợi thế về điều kiện tự nhiên, Việt Nam đang sở hữu nhiều sản phẩm nông sản có sức cạnh tranh cao như sầu riêng, thanh long, chuối, dừa, bưởi, chanh dây, cà phê và hồ tiêu. Những năm gần đây, ngành rau, quả liên tục trở thành điểm sáng của xuất khẩu nông nghiệp Việt Nam với tốc độ tăng trưởng bình quân trên 20% mỗi năm. Trong đó, thị trường Trung Quốc đóng vai trò đặc biệt quan trọng, không chỉ về quy mô mà còn là động lực thúc đẩy quá trình nâng cấp chất lượng sản phẩm, chuẩn hóa sản xuất và xây dựng thương hiệu.

Nhu cầu tiêu dùng tại Trung Quốc đang thay đổi mạnh mẽ. Sự gia tăng nhanh chóng của tầng lớp trung lưu cùng xu hướng tiêu dùng xanh, tiêu dùng an toàn đã tạo ra nhu cầu lớn đối với các sản phẩm nông sản chất lượng cao, có nguồn gốc rõ ràng và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Đây được xem là cơ hội lớn để nông sản Việt Nam mở rộng thị phần tại thị trường.

Đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam Hà Vĩ cho biết, hợp tác nông nghiệp giữa hai nước đang bước vào giai đoạn phát triển sâu rộng hơn, chuyển dần từ trao đổi thương mại nông sản sang xây dựng chuỗi cung ứng toàn diện.

Theo ông Hà Vĩ, Trung Quốc hiện là thị trường xuất khẩu nông, lâm, thủy sản lớn nhất của Việt Nam. Trong quý I năm nay, xuất khẩu nông sản, thực phẩm của Việt Nam sang Trung Quốc tăng 37,4%, cao gấp hơn 6 lần tốc độ tăng trưởng chung.

Đại sứ Hà Vĩ dẫn số liệu cho thấy năm 2025, kim ngạch thương mại song phương đã vượt 290 tỷ USD. Riêng lĩnh vực rau quả, Việt Nam tiếp tục là nhà cung cấp lớn thứ hai cho thị trường Trung Quốc với 22,55% thị phần. Xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc đạt 5,5 tỷ USD, chiếm 64% tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam. Trong đó, sầu riêng là mặt hàng nổi bật nhất với sản lượng xuất khẩu đạt 941.000 tấn, tương đương gần 2.600 tấn mỗi ngày được vận chuyển sang Trung Quốc.

Theo Đại sứ Hà Vĩ, việc ngày càng có nhiều loại nông sản Việt Nam được xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc không chỉ mở rộng đầu ra ổn định cho nông dân mà còn đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của người tiêu dùng Trung Quốc đối với các sản phẩm nhiệt đới chất lượng cao.

Hiện Việt Nam đã có hơn 20 loại rau quả được phép xuất khẩu chính ngạch vào thị trường này. Đánh giá triển vọng hợp tác thời gian tới, ông Hà Vĩ cho rằng hai nước đang có nhiều điều kiện thuận lợi để nâng tầm hợp tác nông nghiệp nhờ nền tảng tin cậy chính trị, sự cải thiện kết nối hạ tầng và quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực thương mại nông sản.

Tăng chế biến, chuẩn hóa vùng trồng

Theo ông Nguyễn Quốc Mạnh - Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), công tác mở cửa thị trường đạt nhiều kết quả tích cực, đặc biệt với Trung Quốc, là thị trường nhập khẩu rau quả lớn nhất của Việt Nam. Tuy nhiên, các thị trường nhập khẩu ngày càng đặt ra những yêu cầu khắt khe hơn về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, bảo vệ môi trường và giảm phát thải carbon. Riêng Trung Quốc đang siết chặt quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và các yêu cầu về kiểm dịch thực vật. Theo ông Nguyễn Quốc Mạnh, đây là thời điểm ngành rau quả phải chuyển từ mô hình tăng trưởng dựa trên sản lượng sang mô hình tăng trưởng dựa trên chất lượng, giá trị và phát triển bền vững.

Đối với thị trường Trung Quốc, định hướng không chỉ dừng ở xuất khẩu sản phẩm tươi mà cần đẩy mạnh chế biến, chế biến sâu, phát triển vùng nguyên liệu đạt chuẩn, tăng cường truy xuất nguồn gốc và hoàn thiện hệ thống logistics.

“Ngành rau quả Việt Nam cần chuyển từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế nông nghiệp. Từ xuất khẩu những gì chúng ta có sang sản xuất những gì thị trường cần. Chỉ khi đáp ứng được các yêu cầu về chất lượng, minh bạch và phát triển bền vững, rau quả Việt Nam mới có thể nâng cao giá trị và mở rộng thị phần trên thị trường quốc tế” - ông Nguyễn Quốc Mạnh nhấn mạnh.

Thực tế cho thấy, rau quả đang là một trong những lĩnh vực tăng trưởng nhanh nhất của ngành nông nghiệp, với tốc độ tăng trưởng bình quân trên 20% mỗi năm. Nhiều mặt hàng như sầu riêng, thanh long, chuối, mít, bưởi hay dừa đã xây dựng được vị thế đáng kể tại thị trường Trung Quốc. Tuy nhiên, dư địa tăng trưởng trong thời gian tới không nằm ở việc mở rộng sản lượng bằng mọi giá mà ở khả năng nâng cao chất lượng và gia tăng giá trị. Điều đó đòi hỏi sự chuyển dịch từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết chuỗi, từ xuất khẩu theo nhu cầu ngắn hạn sang đáp ứng các tiêu chuẩn dài hạn của thị trường.

“Doanh nghiệp trong nước đang đứng trước thời điểm phải chuyển mình mạnh mẽ. Nếu trước đây xuất khẩu chủ yếu dựa vào lợi thế sản lượng và vị trí địa lý thì hiện nay cần chuyển sang mô hình cạnh tranh bằng chất lượng, độ an toàn và tính minh bạch của sản phẩm. Đồng thời, hoạt động thương mại cũng cần dịch chuyển từ hình thức tiểu ngạch sang xuất khẩu chính ngạch, ổn định và bền vững hơn” - ông Nguyễn Thanh Bình nhấn mạnh.   

Lê Bảo

Nguồn: daidoanket.vn

Bài viết gốc: Xem tại đây