Đề xuất nâng ngưỡng thu nhập, mở rộng tiêu chí xác định hộ nông nghiệp có mức sống trung bình

Gần 15 triệu người được hỗ trợ bảo hiểm y tế

Bộ Nông nghiệp và Môi trường hoàn tất dự thảo tờ trình Quyết định của Thủ tướng Chính phủ quy định tiêu chí xác định hộ gia đình làm nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp và diêm nghiệp có mức sống trung bình giai đoạn 2027-2030, đồng thời gửi hồ sơ sang Bộ Tư pháp để thẩm định.

Đề xuất mới được xây dựng trên cơ sở tổng kết quá trình thực hiện Quyết định số 24/2021/QĐ-TTg và thực tiễn triển khai chính sách hỗ trợ bảo hiểm y tế cho nhóm hộ này trong giai đoạn 2022-2025. Theo cơ quan soạn thảo, việc điều chỉnh là cần thiết khi mặt bằng đời sống thay đổi, mô hình sinh kế của người dân nông thôn ngày càng đa dạng và yêu cầu quản lý an sinh xã hội cũng chuyển sang hướng số hóa, liên thông dữ liệu.

Trong giai đoạn 2022-2025, chính sách xác định hộ làm nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp và diêm nghiệp có mức sống trung bình đã tạo cơ sở để hàng triệu người dân tiếp cận hỗ trợ bảo hiểm y tế. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, khoảng 6,55 triệu lượt hộ được xác định thuộc nhóm này trong bốn năm.

Từ kết quả rà soát, hơn 14,57 triệu lượt người đã được ngân sách nhà nước hỗ trợ tham gia bảo hiểm y tế. Chính sách góp phần mở rộng diện bao phủ bảo hiểm y tế, đồng thời giảm áp lực chi phí khám, chữa bệnh đối với các hộ chưa thuộc diện nghèo hoặc cận nghèo nhưng vẫn còn hạn chế về khả năng tài chính.

Bên cạnh mức hỗ trợ từ ngân sách Trung ương theo quy định, nhiều địa phương cũng chủ động bố trí thêm nguồn lực. Có 25/34 địa phương hỗ trợ bổ sung kinh phí mua thẻ bảo hiểm y tế cho nhóm đối tượng này. Một số địa phương nâng mức hỗ trợ thêm tới 70%, gồm Tuyên Quang, Lai Châu, Hưng Yên, Quảng Ngãi và Tây Ninh. Quảng Ninh hỗ trợ thêm 50%, trong khi Hà Nội, Bắc Ninh, Lâm Đồng, Đắk Lắk và Đồng Tháp hỗ trợ thêm 30%.

Người dân đi KCB BHYT. Ảnh: Hồ Tú

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, một trong những hạn chế của quy định hiện hành là tiêu chí chủ yếu dựa trên thu nhập. Mức áp dụng hiện nay ở khu vực nông thôn từ hơn 1,5 triệu đồng đến 2,25 triệu đồng/người/tháng, còn khu vực thành thị trên 2 triệu đồng đến 3 triệu đồng/người/tháng. Sau một thời gian thực hiện, các mức này được đánh giá đã thấp hơn đáng kể so với mặt bằng đời sống hiện nay, khiến việc phân loại đối tượng chưa còn phù hợp.

Không chỉ vấn đề về ngưỡng thu nhập, cơ cấu sinh kế của hộ gia đình nông thôn cũng đã thay đổi. Nhiều hộ không còn chỉ dựa vào trồng trọt, chăn nuôi, khai thác thủy sản hoặc sản xuất muối mà kết hợp thêm kinh doanh, dịch vụ, lao động làm thuê hoặc các nguồn thu phi nông nghiệp khác. Vì vậy, nếu chỉ căn cứ vào một ngưỡng thu nhập cố định sẽ khó phản ánh đầy đủ điều kiện sống và khả năng tiếp cận các dịch vụ cơ bản của từng hộ.

Nâng ngưỡng thu nhập, bổ sung tiêu chí thiếu hụt dịch vụ xã hội

Do đó, cơ quan soạn thảo đề xuất mới về tiêu chí xác định đối tượng. Theo đó, hộ gia đình phải đáp ứng đồng thời 3 tiêu chí gồm tiêu chí xác định hộ gia đình làm nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp và diêm nghiệp; tiêu chí về thu nhập; tiêu chí về mức độ thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản.

Cách tiếp cận này phù hợp hơn với thực tế hộ đa sinh kế và tránh tình trạng một hộ chỉ có quan hệ thành viên hoặc liên kết về mặt tổ chức nhưng không thực tế tham gia sản xuất lại được xác định là hộ làm nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp và diêm nghiệp.

Ngưỡng thu nhập cũng được xác định mới là từ 2,2 triệu đồng – 3,9 triệu đồng đối với khu vực nông thôn và 2,8 triệu đồng – 4,7 triệu đồng đối với khu vực đô thị. Ngưỡng này được xác định trong tương quan với chuẩn nghèo đa chiều quốc gia giai đoạn 2026 - 2030.

Cơ quan soạn thảo ước tính, tổng nguồn lực ngân sách nhà nước cần bố trí cho cả giai đoạn 2027 - 2030 là khoảng 6.131 tỷ đồng. Theo đánh giá, dự thảo giúp duy trì và mở rộng vững chắc lưới an sinh y tế cho nhóm lao động nông nghiệp, nông thôn, vừa phù hợp với khả năng cân đối nguồn lực của ngân sách trung ương và địa phương trong trung hạn. Quyết định dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.

Khanh Lê

Nguồn: daidoanket.vn

Bài viết gốc: Xem tại đây