Xôn xang tháng Chạp

Gió mùa Đông Bắc tràn về miền duyên hải mang theo hơi lạnh mặn mòi của biển. Những cơn mưa cuối mùa thưa dần, nhường chỗ cho nắng ấm báo hiệu xuân sang.

Đắk Lắk hôm nay hòa quyện hai sắc thái: phía Đông là biển xanh, cát trắng, nắng vàng; phía Tây là cao nguyên đất đỏ, cà phê, sầu riêng và rừng khộp bạt ngàn. Trong nhịp chuyển mùa ấy, tháng Chạp khẽ khàng gióng lên niềm xôn xang đón Tết. Mùa xuân đang về.

1. Ở miền duyên hải, tháng Chạp là một trong những thời điểm đẹp nhất trong năm. Nắng nhẹ, vàng óng mà không hanh hao. Sáng sớm, gió Đông Bắc thổi qua làm mặt biển mờ sương, sóng vỗ êm, mặt nước như tấm gương bạc phản chiếu bầu trời. Những cánh đồng lúa gieo sạ sau mùa lũ đã lên xanh mướt. Gió biển mang theo hơi nước mát lành, làm mái tóc người đi chợ sớm khẽ bay, tiếng rao hàng hòa lẫn tiếng sóng và mùi khói bếp ven đường; những bờ tre đẫm sương lấp lánh dưới nắng.

Trên những con đường từ phố thị Tuy Hòa về các miền quê, hoa vàng cỏ xanh bắt đầu nở, báo hiệu xuân gần kề. Tháng Chạp cũng là mùa cao điểm của các làng nghề truyền thống. Làng bánh tráng đỏ lửa suốt ngày đêm, bánh phơi kín sân, kín lối. Làng nước mắm rộn ràng rút mắm nhỉ từ những thùng ủ chượp hàng tấn cá, san chiết, đóng chai theo đơn hàng đi khắp nơi. Gốm, chổi đót, chiếu cói Phú Tân, cá cơm khô, hải sản, rau hoa Tết… nơi nơi tất bật, vang lên không khí lao động rộn ràng cuối năm.

Một góc hạ lưu sông Ba - Tháp Nhạn

Chiều xuống, bầu trời nhuộm hồng phớt. Mặt trời lặn sớm sau dãy núi, để lại vệt sáng cuối cùng trên biển. Tháng Chạp, tiếng lá khua khẽ bên thềm, gió bấc se lạnh đưa ký ức ngược dòng. Nắng tháng Chạp vàng ươm. Người sinh ra ở quê đi làm ăn xa mong ngày trở về; người ở lại cũng xôn xang chờ mâm cơm đoàn viên. Chiều cuối năm, giữa sân nhà, những chậu mai, dáng cây cổ thụ lặng lẽ cùng ta, mỗi vết cắt sửa là một dấu mốc thời gian.

2. Trên miền đại ngàn Tây Nguyên, tháng Chạp mang một dáng dấp khác. Đây là thời điểm giữa mùa khô, cao nguyên không mưa, bầu trời xanh trong, nắng trải dài trên những đồi cà phê đã thu hoạch. Đêm quang mây, vệt ngân hà hiện rõ. Sáng sớm và chiều tối se lạnh, buổi trưa ấm áp, khiến lòng người nôn nao.

Tháng Chạp là mùa rừng khộp thay lá. Trong không khí lành lạnh, nhấp ngụm cà phê nóng, ngắm lá vàng còn đẫm sương, nghe gió vi vu qua cánh rẫy, cảm nhận trọn vẹn vẻ đẹp thênh thang của cao nguyên. Nhịp sống chuẩn bị Tết bắt đầu hối hả từ buôn làng đến phố thị. Kết thúc vụ cà phê, các gia đình phơi phóng, đóng bao đưa hạt khô vào kho. Phụ nữ bên khung dệt thổ cẩm, tay thoăn thoắt dệt áo váy rực rỡ cho mùa lễ hội.

Tháng Chạp Tây Nguyên lành lạnh và gió. Du khách tìm về trải nghiệm vẻ đẹp nguyên sơ: Leo núi Chư Yang Sin, đi bộ trong rừng khộp, chèo thuyền Hồ Lắk, thưởng thức bữa cơm đồng bào, nhấp ngụm cà phê nguyên chất, nghe chim gọi bầy trên cánh rừng... Đêm trại bên lửa bập bùng, già làng kể sử thi Đam San, tiếng kể hòa trong tiếng gió, gợi lên lịch sử và khát vọng mùa xuân.

3. Sự giao thoa giữa biển và núi tạo nên một Đắk Lắk mới đa dạng. Phía Đông, ngư dân thuyền chài mong biển êm cho mẻ cá cuối năm đầy khoang. Phía Tây, người nông dân lặng lẽ chờ mưa xuân rắc lên rẫy cà phê. Những chuyến xe chở cà phê, hồ tiêu, cao su, sầu riêng xuôi về biển; cá tươi, mực khô, mắm nhỉ, bánh tráng lại ngược lên cao nguyên. Đó không chỉ là dòng chảy hàng hóa, mà còn là sự hòa quyện văn hóa, làm cho Tết Đắk Lắk mới thêm ấm áp, đa sắc.

Tháng Chạp là sự rạo rực, khẩn trương. “Tết tựa con tàu xình xịch đến”, tưởng chậm, hóa ra lại nhanh, nhanh đến mức đến ngay trước mặt mình lúc nào không biết. Người lớn lo toan công việc tất bật trong ngoài, trên dưới, tính toán sổ sách, lo vụ mùa mới, chuẩn bị mâm cỗ tất niên, chạp mả. Trẻ con háo hức, xúng xính áo quần, đếm ngày chờ đón giao thừa. Ai cũng bận rộn, nhưng trên nét mặt luôn rạng ngời nụ cười. Tháng Chạp rộn ràng trong nhịp chạy đua với thời gian, nhưng cũng khiến lòng người lắng lại để nhớ về nguồn cội.

Trong tiếng sóng, tiếng gió và tiếng cười, ta nhận ra: xôn xang tháng Chạp chính là sự chuyển động hài hòa của thiên nhiên, cuộc sống và lòng người, trong bản hòa ca của biển và rừng, của quá khứ và tương lai.

Thảo Minh Linh

Nguồn: “Báo Đắk Lắk Điện tử”

Bài viết gốc: Xem tại đây