Đi xa để trở về

Từ những luống đất nông nghiệp hữu cơ của TS Lê Trọng Lư trở về từ Nhật Bản, đến mô hình du lịch cộng đồng và giáo dục trên biển Làng Lò do cô gái Lê Thị Trà My gầy dựng, họ đang chứng minh: trở về quê - không phải dừng lại, mà để bắt đầu một hành trình lớn hơn, ý nghĩa hơn.

Ngược dòng về quê làm nông nghiệp hữu cơ

Bảo vệ luận án tiến sĩ tại Nhật Bản, có trong tay tấm bằng mà nhiều người mơ ước, Lê Trọng Lư (SN 1990, ở xã Sông Hinh) từng đứng trước không ít lựa chọn “an toàn” nơi đô thị lớn. Nhưng anh lại rẽ theo một lối khác: trở về quê nhà để bắt đầu lại từ… đất.

Trong căn nhà sàn nhỏ xinh giữa vườn cao su và sầu riêng ở buôn Quen, xã Ea Ly, anh Lư chậm rãi kể về hành trình của mình. Từ nhỏ, anh đã thích trồng cây, quan sát từng mầm xanh lớn lên mỗi ngày. Niềm say mê ấy theo anh đến giảng đường Trường đại học Yersin Đà Lạt. Tốt nghiệp đại học loại giỏi năm 2011, anh Lư tiếp tục học cao học tại Trường đại học Khoa học tự nhiên (Ðại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh), thực tập tại Viện Sinh học nhiệt đới TP.Hồ Chí Minh và làm việc trong lĩnh vực nông nghiệp hữu cơ cho một công ty Hà Lan. Cuối năm 2017, anh giành học bổng tiến sĩ ngành nông nghiệp của Chính phủ Nhật Bản, theo học tại Trường đại học Ryukyu.

TS Lê Trọng Lư gần như “ăn ngủ cùng cây”

Năm 2021, khi nhiều người nghĩ anh sẽ ở lại thành phố hoặc làm việc trong môi trường nghiên cứu hiện đại, anh Lư lại chọn về quê. Quyết định ấy ban đầu không dễ được chấp nhận, ngay cả với gia đình. Nhưng anh tin, kiến thức mình có sẽ chỉ thực sự ý nghĩa khi được “gieo trồng” trên chính mảnh đất đã nuôi mình lớn lên. Trên khu vườn sầu riêng rộng 3 ha, Lư bắt đầu thử nghiệm mô hình nông nghiệp hữu cơ và nông nghiệp GAP. Những ngày đầu, anh gần như “ăn ngủ cùng cây”, ghi chép tỉ mỉ từng thay đổi nhỏ của đất, của lá, của quả. Đổi lại, thành quả không chỉ là những mùa trái ngọt, mà còn là sự tin tưởng của thị trường, sản phẩm của vườn anh được thu mua với giá cao hơn, đi vào các chuỗi cửa hàng ở TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội.

Trên diện tích canh tác của gia đình, ngoài cây sầu riêng chủ lực, anh Lư còn mở rộng trồng thêm nhiều loại cây ăn trái theo hướng nông nghiệp hữu cơ và tiêu chuẩn GAP. Anh nghiên cứu thử nghiệm mô hình thủy canh để sản xuất rau sạch và một số loại cây trồng như: dưa hấu, dưa lưới... Đồng thời chú trọng nâng cao kỹ thuật chăm sóc và khai thác mủ trên cây cao su, hướng đến hiệu quả sản xuất bền vững và thân thiện với môi trường.

Bên cạnh vai trò người nông dân, anh Lư hiện là giảng viên Trường đại học Yersin Đà Lạt. Từ môi trường học thuật, anh có điều kiện kết nối các nhà khoa học Nhật Bản với các trường đại học, viện nghiên cứu trong nước nhằm thúc đẩy các dự án nghiên cứu ứng dụng trong nông nghiệp. Đồng thời, anh cũng đóng vai trò cầu nối giữa doanh nghiệp Nhật Bản và doanh nghiệp Việt Nam trong việc triển khai các dự án hỗ trợ người nông dân nâng cao giá trị sản xuất.

Ngoài ra, anh còn tích cực tìm kiếm các doanh nghiệp xuất nhập khẩu nhằm kết nối với nông dân trồng sầu riêng, hướng đến xây dựng mã số vùng trồng, đáp ứng yêu cầu xuất khẩu chính ngạch; phối hợp với Công ty Peterson Services Vietnam triển khai đào tạo tiêu chuẩn sản xuất lúa gạo bền vững theo chương trình SRP (Sustainable Rice Platform) cho nông dân, các tổ chức chứng nhận và doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng.

Chia sẻ về con đường mình đang theo đuổi, anh Lư cho biết: “Sản xuất nông nghiệp hữu cơ và nông nghiệp GAP không hề dễ dàng. Để có thể “ăn nên làm ra” với con đường này, ngoài đam mê và quyết tâm, người nông dân cần có chiến lược rõ ràng để trụ vững. Tôi vẫn đang kiên trì theo định hướng phát triển nông nghiệp bền vững tại địa phương với mong muốn xây dựng một hệ sinh thái sản xuất an toàn, nâng cao giá trị nông sản, đồng thời giúp người nông dân từng bước tiếp cận thị trường một cách bài bản và lâu dài”.

Từ giảng đường đến ruộng đồng, từ nghiên cứu đến thực tiễn sản xuất, hành trình của anh Lư đang khẳng định vai trò của một người nông dân thế hệ mới - làm nông nghiệp bằng tri thức, công nghệ và tư duy kết nối toàn cầu.

Đánh thức tiềm năng, thế mạnh du lịch địa phương

Nếu câu chuyện của Lư bắt đầu từ những luống đất, thì ở một hướng khác, hành trình trở về của Lê Thị Trà My (SN 1995, phường Hòa Hiệp) lại nảy mầm từ những giấc mơ về du lịch cộng đồng. Cuối năm 2019, cử nhân Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh rời phố thị, quay về vùng biển quê nhà ở Làng Lò - bởi My tin rằng chính nơi mình sinh ra cũng có thể trở thành điểm khởi đầu cho một hành trình mới.

Lê Thị Trà My phát triển các mô hình du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp - nông thôn tại Đắk Lắk

Từ số vốn ít ỏi, My dựng nên một farmstay nhỏ giữa làng quê, dành cho những người tìm kiếm một nhịp sống chậm và những trải nghiệm chân thực. Từng bước một, mô hình ấy lớn lên. Tháng 5/2024, từ một hộ kinh doanh cá thể, My phát triển thành Hợp tác xã Du lịch cộng đồng và Giáo dục Caroline (gọi tắt là Caroline), quy tụ hơn 70 thành viên là các hộ dân địa phương cùng tham gia cung cấp các dịch vụ như lưu trú, ẩm thực, hướng dẫn, sản phẩm lưu niệm địa phương… Những ngôi nhà quen thuộc trở thành homestay, những bữa cơm thường ngày thành trải nghiệm, và người dân, từ chỗ đứng bên lề nay trở thành chủ thể của du lịch, cùng nhau gìn giữ thiên nhiên, bảo tồn giá trị văn hóa.

Không dừng lại ở việc đón khách, Caroline còn mở ra một không gian học tập và kết nối. Những lớp tiếng Anh giữa làng quê, các chương trình trải nghiệm cho trẻ em, hoạt động giảm rác thải, giao lưu với tình nguyện viên quốc tế… tạo nên một hệ sinh thái nhỏ nhưng giàu sức sống, nơi việc học diễn ra tự nhiên giữa vườn cây, bãi biển và đời sống thường nhật. Từ đây, nhiều bạn trẻ đến với vai trò tình nguyện viên rồi ở lại, tìm thấy cơ hội lập nghiệp ngay trên chính quê hương mình. Các chương trình trại hè do Caroline tổ chức, với sự đồng hành của tình nguyện viên quốc tế và các chuyên gia, góp phần lan tỏa mô hình giáo dục gắn với trải nghiệm thực tế, nơi học đi đôi với làm và văn hóa được truyền tải qua trải nghiệm sống.

Chia sẻ về trải nghiệm tại đây, chị Rebecca (đến từ Nga) cho biết đây là lần đầu tham gia chương trình Workaway - hình thức du lịch kết hợp làm việc và trao đổi văn hóa. Chương trình đã để lại nhiều ấn tượng đẹp trong chị. “Nhà của Caroline nằm sát biển, người dân thân thiện và hiếu khách. Caroline chuẩn bị đầy đủ bữa ăn, xe đạp để chúng tôi thuận tiện di chuyển. Công việc chủ yếu là tạo môi trường cho các em nhỏ thực hành tiếng Anh thông qua trò chơi và hoạt động tương tác. Cuối tuần, chúng tôi cùng nấu ăn, vui chơi và khám phá làng quê. Thời gian ở Caroline, tôi đã gặp gỡ những con người tuyệt vời và có cơ hội hòa mình trọn vẹn vào văn hóa Việt Nam. Đây là một trải nghiệm rất gần gũi và ý nghĩa, tôi sẽ không bao giờ quên”.

Cùng chung cảm nhận, chị Hope (đến từ Nga) chia sẻ: “Hai tuần tại Caroline thật sự yên bình và dễ chịu. Caroline là người truyền cảm hứng, luôn chu đáo và hỗ trợ mọi thứ. Học sinh thân thiện, chăm chỉ; không gian gần biển rất đẹp và dễ sống. Đây là nơi lý tưởng để vừa trải nghiệm giảng dạy, vừa hòa mình vào cuộc sống địa phương”.

Hiện nay, My vừa điều hành Hợp tác xã Du lịch cộng đồng và Giáo dục Caroline vừa tham gia tư vấn phát triển các mô hình du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp - nông thôn tại Đắk Lắk và nhiều địa phương khác. “Chúng tôi không đặt mục tiêu mở thật nhiều điểm mà mong muốn tạo ra những cộng đồng làm du lịch đúng cách - giữ được bản sắc, phát triển bền vững và có thể tự đứng vững”, My chia sẻ.

Hà My

Nguồn: “Báo Đắk Lắk Điện tử”

Bài viết gốc: Xem tại đây