Cà phê Việt Nam và bài toán thương hiệu quốc gia

Năm 2025 được xem là một cột mốc đáng chú ý của ngành cà phê Việt Nam. Những con số ấn tượng về sản lượng, kim ngạch và thị trường xuất khẩu cho thấy bức tranh tăng trưởng rõ nét, song phía sau gam màu sáng ấy vẫn còn những khoảng trống cần lời giải để cà phê Việt Nam chinh phục người tiêu dùng toàn cầu.

Theo Chủ tịch Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam Nguyễn Nam Hải, đối với ngành cà phê Việt Nam năm 2025 là một năm có những bước phát triển đáng ghi nhận. Ảnh: Nguyễn Thủy.

Theo ông Nguyễn Nam Hải, Chủ tịch Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam (VICOFA), tổng sản lượng cà phê năm 2025 ước đạt khoảng 1,8-2 triệu tấn, trên diện tích khoảng 730.000 ha. Trong đó, Robusta tiếp tục giữ vai trò chủ lực với tỷ lệ 95%, còn Arabica và các dòng cà phê khác chiếm khoảng 5%. Đây là cấu trúc quen thuộc, phản ánh lợi thế tự nhiên cũng như định hướng sản xuất lâu dài của Việt Nam.

Ở chiều xuất khẩu, cà phê Việt Nam tiếp tục lập kỷ lục mới khi xuất khẩu ra thị trường gần 1,6 triệu tấn, mang về khoảng 9 tỷ USD, đây là mức cao nhất từ trước đến nay. Sản phẩm cà phê Việt Nam đã có mặt tại hơn 80 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó châu Âu vẫn là thị trường chủ lực, chiếm trên 50% tổng lượng xuất khẩu. Riêng khối EU đóng góp khoảng 39-40%.

Đáng chú ý, cơ cấu thị trường đang có sự dịch chuyển. Bên cạnh các thị trường truyền thống, cà phê Việt Nam đang thâm nhập mạnh hơn vào châu Á và châu Phi. Năm qua, Algeria nổi lên là điểm sáng khi nhập khẩu cà phê Việt Nam với tỷ trọng 6,5%, cao hơn cả thị trường Mỹ (khoảng 5,9%). Đây là tín hiệu cho thấy dư địa mở rộng thị trường vẫn còn rất lớn.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Nam Hải cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của ngành cà phê Việt Nam hiện nay vẫn là câu chuyện giá trị gia tăng. Khoảng 87% sản lượng xuất khẩu vẫn là cà phê nhân thô; sản phẩm chế biến sâu như cà phê hòa tan, rang xay, chiết xuất… chỉ chiếm 13-15% kim ngạch. Chính điều này khiến cà phê Việt Nam, dù đứng thứ hai thế giới về sản xuất và xuất khẩu, vẫn chưa có vị thế xứng đáng trong nhận diện thương hiệu của người tiêu dùng toàn cầu.

Trung Nguyên là một trong những thương hiệu cà phê Việt Nam đã xuất khẩu trên 100 quốc gia và vùng lãnh thổ. Ảnh: Nguyễn Thủy.

Những năm gần đây, một số doanh nghiệp và thương hiệu như Trung Nguyên, Intimex, King Coffee, L’amant, K+, Meet More… đã chủ động đầu tư chế biến sâu và xây dựng thương hiệu. Tuy vậy, theo đánh giá của Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam, quy mô và mức độ lan tỏa vẫn còn khiêm tốn so với tiềm năng thực sự của ngành cà phê Việt Nam.

Do vậy, Chủ tịch Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam cho rằng, trong thời gian tới, muốn thay đổi cục diện, bài toán không chỉ nằm ở doanh nghiệp, mà việc xây dựng một chiến lược quảng bá chung cho cà phê Việt Nam ở tầm quốc gia là yêu cầu cấp thiết.

Ông Nguyễn Nam Hải cho biết, các phương án quảng bá quốc tế từng được đối tác đề xuất với chi phí lên tới 40 tỷ đồng cho 1-2 năm, vượt quá khả năng của doanh nghiệp đơn lẻ. Do đó, rất cần sự vào cuộc của Chính phủ và các bộ, ngành để cùng chia sẻ nguồn lực, tạo sức bật cho thương hiệu cà phê Việt Nam trên trường quốc tế.

Nhiều nhà mua hàng quốc tế tham gia các hội chợ xuất khẩu để tìm kiếm nguồn cung nông sản, đặc biệt là cà phê Việt Nam. Ảnh: Nguyễn Thủy.

Ở góc độ sản xuất, giá cà phê tăng cao liên tục trong ba năm qua đã giúp người nông dân cải thiện thu nhập, mạnh dạn đầu tư chăm sóc vườn cây. Nhờ đó, năng suất và chất lượng cà phê ngày càng được nâng lên. Vai trò của Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên tiếp tục được khẳng định trong nghiên cứu, lai tạo giống mới, giúp nhiều vùng đạt năng suất 5-6 tấn/ha.

Đặc biệt, sản xuất cà phê theo hướng tăng trưởng xanh đang trở thành lợi thế cạnh tranh của Việt Nam. Hiện khoảng 40% diện tích cà phê đã áp dụng các quy trình bền vững, đạt chứng nhận như 4C, Organic, UTZ Certified…, cao hơn nhiều so với các quốc gia sản xuất lớn như Brazil, Indonesia hay Ấn Độ (chỉ 5-10%). Đây là “tấm vé thông hành” quan trọng để cà phê Việt Nam đáp ứng những tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường châu Âu.

Nguyễn Thủy

Nguồn: nongnghiepmoitruong.vn

Bài viết gốc: Xem tại đây