Chủ động thích ứng, giữ nhịp sản xuất trước biến đổi khí hậu

Khắc phục bất lợi của thời tiết

Sông Ba từng mang lại nguồn cá chình giống dồi dào, tạo sinh kế cho nhiều hộ dân ven sông thông qua nghề nuôi cá chình thương phẩm. Tuy nhiên, những năm gần đây, mô hình này ngày càng đối mặt với nhiều rủi ro do thời tiết cực đoan và biến động môi trường. Mùa mưa, nước sông dâng cao khiến cá dễ bị cuốn trôi; mùa nắng, mực nước xuống thấp, chất lượng nước suy giảm, cá dễ chết. Nhiều hộ dân vì thế không còn mặn mà với việc nuôi cá thương phẩm trên sông.

Không nản lòng trước những bất lợi của thời tiết, anh Nguyễn Việt Huy (phường Tuy Hòa) đã chuyển từ nuôi cá chình trên sông sang nuôi trong bể tại nhà. Anh đầu tư hệ thống lọc nước tuần hoàn, chủ động nguồn thức ăn dinh dưỡng và cho ăn theo thời gian và chu kỳ sinh trưởng của cá. Nhờ kinh nghiệm thực tế cộng với tích cực tìm tòi, học hỏi kỹ thuật, anh Huy đã thành công với mô hình nuôi cá chình trong bể. Hàng năm, trừ chi phí, mô hình mang lại thu nhập từ 100-200 triệu đồng.

Nâng nền bể nuôi cá chình, anh Nguyễn Việt Huy (phường Tuy Hòa) không còn lo nước lũ dâng cao.

Anh Huy cho biết: “Cá chình giống hiện chủ yếu được khai thác từ tự nhiên, nguồn cung hạn chế nên giá trị thương phẩm khá cao trên thị trường. Tôi đã chuyển sang nuôi cá chình trong bể tại nhà cách đây 4 năm, ngay từ năm đầu tiên tỷ lệ cá sống trên 80%. Theo từng năm rút kinh nghiệm nên tỷ lệ cá sống đạt trên 95%”.

Đợt lũ lớn năm 2025 một lần nữa cho anh thấy, nuôi trong bể vẫn chịu tác động từ thiên tai nếu không có giải pháp phòng ngừa phù hợp. Anh Huy chia sẻ thêm, nước lũ tuy không tràn qua thành bể nhưng dâng cao, tạo áp lực lớn khiến cá chết nhiều. Rút kinh nghiệm, anh Huy tiếp tục nâng nền các bể nuôi thêm 30cm, đồng thời phân chia bể theo từng giai đoạn phát triển của cá.

Hiện anh Huy duy trì 8 bể nuôi với tổng đàn khoảng 27.000 con. Từ hiệu quả bước đầu, anh đang tiếp tục xây thêm bể, nâng tổng số lên 15 bể. Mở rộng sản xuất, anh trở thành đầu mối thu mua cá chình giống cho bà con làm nghề đơm cá giống trên sông Ba.

Thực tế từ mô hình của anh Huy cho thấy, chủ động thay đổi phương thức sản xuất, đầu tư kỹ thuật và có giải pháp phòng ngừa rủi ro là hướng đi cần thiết để người dân giảm phụ thuộc vào tự nhiên, bảo vệ thành quả sản xuất và duy trì sinh kế bền vững.

Đầu tư chế biến sâu, khai thác tối đa giá trị

Không chỉ tìm cách thích ứng với tình trạng ngập lụt, nhiều HTX còn chủ động ứng dụng công nghệ vào sản xuất, chế biến nhằm giảm áp lực từ hạn hán, tối ưu hóa nguồn tài nguyên và hạn chế những biến động của thị trường. Đây được xem là giải pháp quan trọng để nâng cao giá trị nông sản, ổn định đầu ra và tăng khả năng chống chịu trước tác động của biến đổi khí hậu.

Tại vùng trồng khóm (dứa) Đồng Din (xã Phú Hòa 1), tình trạng thiếu nước kéo dài, cộng với việc đất canh tác khai thác nhiều năm chưa được phục hồi, khiến trái khóm ngày càng nhỏ và khả năng tiêu thụ khóm tươi gặp khó khăn. Trước thực tế này, HTX Nông nghiệp kinh doanh tổng hợp Đồng Din đã lựa chọn hướng đi mới là đầu tư chế biến sâu, từng bước giảm phụ thuộc vào thương lái và chủ động hơn trong tiêu thụ nông sản.

Ban đầu, HTX sử dụng công nghệ sấy nhiệt gió truyền thống để chế biến khóm. Tuy nhiên, phương pháp này khiến chất lượng sản phẩm chưa cao, thời gian bảo quản hạn chế. Để khắc phục, HTX mạnh dạn đầu tư dây chuyền sấy thăng hoa hiện đại. Với công nghệ làm khô trong điều kiện nhiệt độ âm giúp giữ được màu sắc, hương vị tự nhiên và hàm lượng dinh dưỡng của nông sản. Nhờ đó, sản phẩm có thể bảo quản đến 2 năm trong điều kiện bình thường mà không làm suy giảm chất lượng.

Đầu tư công nghệ sấy hiện đại, HTX Nông nghiệp kinh doanh tổng hợp Đồng Din nâng cao chất lượng nông sản.

Theo ông Nguyễn Hoàng Chương, Giám đốc HTX này, việc đầu tư công nghệ không chỉ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn mở ra hướng tận dụng hiệu quả nguồn nguyên liệu tại địa phương. Nhờ công nghệ sấy hiện đại, những trái khóm nhỏ, hình dáng không đẹp do ảnh hưởng của thời tiết vẫn có thể được chế biến thành sản phẩm chất lượng. Cùng với đó, HTX đầu tư hệ thống ống tưới đưa nước tới vùng khô, giảm áp lực thiếu nước. Đặc biệt, HTX áp dụng quy trình sản xuất tuần hoàn, trong đó thân, lá và bã khóm sau chế biến được tận dụng làm phân hữu cơ, nước rửa chén sinh học. Cách làm này vừa giảm chất thải, tiết kiệm tài nguyên, vừa khai thác tối đa giá trị của cây khóm, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất.

Ông Nguyễn Thái Hòa, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh cho biết, trước những diễn biến ngày càng bất thường của thời tiết, đặc biệt là nguy cơ hạn hán gia tăng khi hiện tượng El Niño được dự báo có cường độ mạnh, tỉnh đã và đang chủ động triển khai nhiều giải pháp ứng phó. Trong đó, tập trung phòng, chống thiên tai, sạt lở, hạn hán; đầu tư, nâng cấp các công trình thủy lợi, hồ chứa nước, đồng thời khuyến khích nhân rộng các mô hình nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu của người dân, HTX và doanh nghiệp.

Thời gian tới, bên cạnh việc chủ động điều chỉnh lịch thời vụ, cơ cấu cây trồng, vật nuôi, ngành nông nghiệp sẽ tiếp tục thúc đẩy ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất, chế biến; phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn nhằm sử dụng hiệu quả tài nguyên, nâng cao giá trị nông sản và tăng khả năng chống chịu trước tác động của biến đổi khí hậu.

Minh Duyên

Nguồn: “Báo Đắk Lắk Điện tử”

Bài viết gốc: Xem tại đây