Nghị quyết số 57: Nền tảng cho phát triển nông nghiệp bền vững

Trên cơ sở đó, Đắk Lắk, từ một địa phương có lợi thế về vùng nguyên liệu, đang đứng trước cơ hội chuyển mình để trở thành trung tâm nông nghiệp công nghệ cao và trung tâm điều phối chuỗi giá trị nông sản của khu vực.

Động lực mới

Nghị quyết số 57-NQ/TW đặt phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu. Với Đắk Lắk, đây không chỉ là định hướng phát triển mà còn là cơ hội để tái cấu trúc toàn bộ nền nông nghiệp theo hướng hiện đại. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, Đắk Lắk hiện có khoảng 826.000 ha đất sản xuất nông nghiệp, trong đó 217.000 ha cà phê; 41,8 nghìn ha sầu riêng, 28,4 nghìn ha hồ tiêu, cùng hàng chục nghìn héc-ta cây ăn quả và cây công nghiệp khác. Giai đoạn 2021 - 2025, tốc độ tăng trưởng bình quân của ngành nông, lâm, thủy sản đạt 5,33%/năm, chiếm 38,47% GRDP của tỉnh. Đó là nền tảng quan trọng nhưng chưa đủ để tạo lợi thế cạnh tranh bền vững.

Thạc sĩ Nguyễn Phan Huy Khôi, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp Việt Nam cho rằng: Vấn đề đặt ra là sử dụng kinh tế số như một phương thức tổ chức phát triển mới. Nếu biết khai thác dữ liệu, logistics thông minh và thương mại điện tử, Đắk Lắk có thể chuyển từ một trung tâm sản xuất nông nghiệp sang trung tâm điều phối chuỗi giá trị nông sản của Việt Nam và từng bước kết nối với thị trường Đông Nam Á.

Mô hình trồng ổi Ruby và bưởi da xanh hữu cơ, đồng thời ứng dụng khoa học, công nghệ để phát triển chuỗi chế biến sâu các sản phẩm từ lá, quả và phụ phẩm của chị Nguyễn Thị Bích ở xã Ea Súp

Thực tế cho thấy, chuyển đổi số không còn dừng ở việc ứng dụng phần mềm quản lý mà đang mở rộng sang xây dựng cơ sở dữ liệu vùng trồng, nhật ký điện tử, hệ thống truy xuất nguồn gốc, trí tuệ nhân tạo trong dự báo sâu bệnh, IoT trong tưới nước và quản lý dinh dưỡng cây trồng. Đây là nền tảng để nông nghiệp Đắk Lắk chuyển từ "sản xuất nhiều" sang "sản xuất thông minh".

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thiên Văn nhấn mạnh: Nông nghiệp không thể tiếp tục phát triển theo hướng chạy theo sản lượng. Điều cần hướng tới là chất lượng, truy xuất nguồn gốc và giảm phát thải để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế. Việc xây dựng tiêu chuẩn cho các ngành hàng chủ lực, nhất là cà phê Robusta và sầu riêng sẽ quyết định khả năng nâng cao giá trị xuất khẩu trong thời gian tới.

Kiến tạo nền nông nghiệp xanh

Nếu chuyển đổi số là công cụ thì đổi mới sáng tạo chính là động lực để kiến tạo nền nông nghiệp xanh. Đắk Lắk hiện có khoảng 15.000 ha sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao; nhiều doanh nghiệp đã đầu tư hệ thống tưới nhỏ giọt, nhà kính, công nghệ sinh học, sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, Rainforest Alliance, Fairtrade và EUDR. Toàn tỉnh có gần 20 nghìn ha được chứng nhận VietGAP và hàng chục nghìn héc-ta cà phê đạt các chứng nhận quốc tế. Trong 6 tháng đầu năm 2026, tỉnh đã chấp thuận chủ trương đầu tư cho 8 dự án chăn nuôi công nghệ cao với tổng vốn khoảng 1.235 tỷ đồng, góp phần đưa tỷ lệ chăn nuôi trang trại công nghiệp ứng dụng công nghệ cao chiếm 60% tổng đàn.

Nông dân đưa công nghệ trong phun thuốc, bón phân ứng dụng cho vườn cây sầu riêng

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, thách thức lớn nhất không còn là công nghệ mà là khả năng tổ chức sản xuất. Thực tế, nền nông nghiệp Đắk Lắk sản xuất vẫn còn phân tán, quy mô nông hộ chiếm đa số; liên kết chuỗi giá trị chưa chặt chẽ; năng lực đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp và hợp tác xã còn hạn chế; trong khi yêu cầu của thị trường về phát thải thấp, kinh tế tuần hoàn và minh bạch dữ liệu ngày càng cao.

Theo ông Mai Đình Thọ, Chủ tịch HĐQT HTX Dịch vụ nông nghiệp sạch Krông Pắc, số hóa nông sản mang lại lợi ích rất thiết thực cho bà con nông dân, giúp người tiêu dùng dễ dàng truy xuất nguồn gốc. Tuy nhiên, lực lượng lao động nông thôn phần lớn đã lớn tuổi, khó tiếp cận công nghệ nếu mỗi doanh nghiệp đưa ra một ứng dụng khác nhau. Nhà nước cần giữ vai trò cầm trịch, chọn nền tảng số dùng chung đơn giản, thuận tiện và trích nguồn kinh phí hỗ trợ tập huấn kỹ năng số, trang bị hạ tầng công nghệ ban đầu cho các hợp tác xã.

Sở Nông nghiệp và Môi trường đã xác định phát triển nông nghiệp công nghệ cao không chỉ nhằm nâng năng suất mà hướng tới xây dựng chuỗi giá trị hoàn chỉnh, từ vùng nguyên liệu, chế biến, logistics đến thị trường tiêu thụ. Ngành nông nghiệp sẽ đồng hành cùng doanh nghiệp và người dân tháo gỡ rào cản kỹ thuật, xây dựng vùng trồng đạt chuẩn, áp dụng công nghệ để nâng cao giá trị nông sản trên thị trường quốc tế.

Không thể phủ nhận, con đường phía trước còn nhiều thách thức nhưng những lợi thế về quy mô vùng nguyên liệu, không gian phát triển mới sau hợp nhất, hệ thống logistics ngày càng hoàn thiện cùng định hướng chiến lược từ Nghị quyết số 57 đang mở ra cơ hội để Đắk Lắk bứt phá. Khi dữ liệu trở thành tài nguyên mới, công nghệ trở thành công cụ sản xuất và đổi mới sáng tạo trở thành động lực tăng trưởng, nông nghiệp không chỉ tạo ra nhiều sản phẩm hơn mà còn tạo ra nhiều giá trị hơn. Đó cũng là nền tảng để Đắk Lắk từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm nông nghiệp công nghệ cao, trung tâm chế biến và điều phối chuỗi giá trị nông sản của khu vực.

Minh Thuận

Nguồn: “Báo Đắk Lắk Điện tử”

Bài viết gốc: Xem tại đây