Thực phẩm siêu chế biến nhiều muối: Mối đe dọa âm thầm đối với sức khỏe cộng đồng
Thứ hai , 18/05/2026 09:29
Thứ hai , 18/05/2026 09:29
Trong xã hội hiện đại, thực phẩm siêu chế biến đang ngày càng hiện diện dày đặc trong bữa ăn hàng ngày. Từ mì ăn liền, xúc xích, khoai tây chiên, thức ăn nhanh đến các loại đồ hộp và snack đóng gói, những sản phẩm này hấp dẫn người tiêu dùng bởi sự tiện lợi, hương vị đậm đà và khả năng bảo quản lâu dài.
Tuy nhiên, phía sau sự tiện lợi ấy là một thực tế đáng lo ngại: hàm lượng muối quá cao đang âm thầm đẩy hàng triệu người vào nguy cơ mắc bệnh tim mạch, đột quỵ và nhiều bệnh lý mãn tính nguy hiểm.
Tiện nhưng không “lợi” cho sức khỏe
Qua theo dõi chị Nguyễn Thu Hòa ( Hà Đông – Hà Nội) phát hiện hai cô con gái của mình đều có hiện tượng nước tiểu buổi sáng có nhiều bọt. Không khỏi lo lắng chị cho hai con đi làm các xét nghiệm tổng phân tích nước tiểu (kiểm tra protein niệu), xét nghiệm chức năng thận (Creatinine, Ure, eGFR). Nhận kết quả chị mới tá hỏa thấy các chỉ số xét nghiệm đều cao hơn so với quy định. Dù chưa nguy hiểm đến tính mạng nhưng đây cũng là cảnh báo không tốt cho cơ thể. Truy tìm nguyên nhân chị mới thấy việc lạm dụng muối trong các bữa ăn hàng ngày chính là nguyên nhân.
“Bình thường nấu ăn tôi vẫn thường cho thêm muối cho thêm đậm vị dễ ăn. Không chỉ thực phẩm mà đến trái cây tôi cũng dùng muối. Hiện trên thị trường có những loại muối gia vị có mùi vị rất hấp dẫn đặc biệt khi ăn kết hợp với trái cây. Đặc biệt trong nhà ai cũng thích ăn thực phẩm siêu chế biến coi đó là món quà ăn vặt không thể thiếu trong ngày”, chị Hòa chia sẻ.
Không riêng chị Hòa xu hướng sử dụng thực phẩm siêu chế biến, gia vị, nước sốt trong bữa ăn đã trở thành thói quen không thể thiếu trong bữa cơm hàng ngày. “Rất lâu rồi trong bữa cơm nhà tôi không còn thực đơn là những món luộc thay vào đó là những món chiên giòn, xào, trộn sốt gia vị. Ngay cả những món salat tôi cũng đều trộn nước gia vị cho đậm vị. Biết là không tốt cho sức khỏe nhưng lâu dần cảm giác thức ăn “thiếu” muối rất khó ăn”, chị Đỗ Hương (Cầu Giấy – Hà Nội) chia sẻ.
Cho thêm muối – gia vị đã trở thành thói quen của nhiều nhà để thêm hương vị cho món ăn. Ảnh: T.L
Theo điều tra STEPS 2021 và các thống kê liên quan, người trưởng thành tại Việt Nam hiện tiêu thụ trung bình khoảng 8,1g muối mỗi ngày, gần gấp đôi mức khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).
Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến cáo mỗi người trưởng thành chỉ nên tiêu thụ dưới 5g muối/ngày (tương đương khoảng một thìa cà phê). Tuy nhiên, thực tế cho thấy 78,2% người dân thường xuyên thêm muối, nước mắm hoặc các loại gia vị mặn khi nấu ăn và khi ăn, khiến lượng muối hấp thụ vào cơ thể tăng cao.
Không chỉ đến từ muối được thêm vào khi chế biến, một phần đáng kể lượng muối còn đến từ thực phẩm chế biến và thực phẩm siêu chế biến như mì ăn liền, đồ ăn nhanh, snack và các loại thực phẩm đóng gói sẵn. Tuy nhiên nhiều người không nhận ra rằng mình đang tiêu thụ quá nhiều muối bởi phần lớn lượng muối đã được thêm sẵn trong các sản phẩm này.
Đọc kĩ nhãn dinh dưỡng trước khi dùng
Nhiều nghiên cứu y khoa đã chỉ ra rằng việc tiêu thụ quá nhiều muối làm tăng huyết áp — yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến các bệnh tim mạch như đột quỵ, suy tim và nhồi máu cơ tim. Đây cũng là nhóm bệnh gây tử vong cao nhất trên thế giới hiện nay.
Không chỉ dừng lại ở đó, chế độ ăn nhiều muối còn có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến chức năng thận, làm tăng nguy cơ loãng xương, giữ nước trong cơ thể và gây áp lực lên hệ tuần hoàn. Đối với trẻ em, việc thường xuyên sử dụng thực phẩm siêu chế biến nhiều muối còn hình thành thói quen ăn mặn từ sớm, làm gia tăng nguy cơ bệnh lý mãn tính khi trưởng thành.
Trao đổi với phóng viên Báo Đại đoàn kết, TS.BS Hoàng Thị Đức Ngàn – Trưởng khoa Dinh dưỡng Cộng đồng, Viện Dinh dưỡng quốc gia cho biết, việc ăn nhiều muối làm gia tăng lượng natri và có thể làm mất cân bằng tương đối giữa natri và kali trong cơ thể. Nồng độ natri cao khiến cơ thể giữ nước để duy trì cân bằng thẩm thấu, làm tăng thể tích dịch ngoại bào và thể tích tuần hoàn. Sự gia tăng thể tích này gây tăng huyết áp. Khi huyết áp tăng kéo dài, áp lực trong các vi mạch của thận, đặc biệt là cầu thận, cũng tăng lên, có thể dẫn đến tăng áp lực lọc, tổn thương cấu trúc thận và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh thận mạn tính.
Ăn quá nhiều muối cũng làm tăng áp lực và tổn thương màng lọc cầu thận, khiến protein dễ bị “rò rỉ” qua nước tiểu, gây protein niệu. Protein niệu là một yếu tố nguy cơ quan trọng của bệnh thận mạn. Ở những người đã có bệnh thận, việc tiêu thụ nhiều muối có thể làm bệnh tiến triển nhanh hơn và chức năng thận suy giảm sớm hơn.
Giảm lượng muối tiêu thụ không phải là điều quá khó khăn nếu mỗi cá nhân chủ động thay đổi thói quen ăn uống. Người tiêu dùng nên ưu tiên thực phẩm tươi sống, hạn chế thức ăn chế biến sẵn, đọc kỹ nhãn dinh dưỡng và lựa chọn các sản phẩm ít natri hơn. Trong bối cảnh các bệnh không lây nhiễm ngày càng gia tăng, việc kiểm soát lượng muối trong thực phẩm không chỉ là lựa chọn cá nhân mà còn là vấn đề sức khỏe cộng đồng cần được ưu tiên hàng đầu.
Khanh Lê
Nguồn: daidoanket.vn
Bài viết gốc: Xem tại đây