Chạy đua tới mục tiêu khám sức khỏe toàn dân miễn phí

Người dân được khám sức khỏe định kỳ miễn phí từ 2026. Ảnh: Đ.T

Theo ông Vương Ánh Dương - Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), năm 2026 là giai đoạn trọng tâm triển khai khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc miễn phí cho người dân theo lộ trình của Luật Phòng bệnh.

Sau khi khám, cơ sở y tế sẽ phân loại sức khỏe theo các tiêu chuẩn hiện hành. Trường hợp phát hiện dấu hiệu nghi ngờ bệnh lý chuyên khoa, người dân được tư vấn, chuyển đến cơ sở chuyên khoa phù hợp để tiếp tục thăm khám. Nếu triển khai đúng mục tiêu, mỗi lượt khám không chỉ giúp người dân biết tình trạng sức khỏe hiện tại, mà còn là đầu vào quan trọng cho quản lý bệnh tật, dự phòng nguy cơ và theo dõi sức khỏe lâu dài.

Tại hội nghị toàn quốc do Bộ Y tế vừa tổ chức để nghe báo cáo tiến độ, nhận diện khó khăn, vướng mắc và thống nhất giải pháp thúc đẩy nhiệm vụ này, GS.TS Trần Văn Thuấn - Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia nhấn mạnh, đây là nhiệm vụ rất lớn, rất mới, rất thiết thực. Theo ông, việc người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất một lần mỗi năm không chỉ là chính sách an sinh mang tính nhân văn sâu sắc, mà còn tạo nền tảng để giảm gánh nặng bệnh tật, giảm chi phí y tế, nâng cao chất lượng dân số, củng cố y tế cơ sở và từng bước hình thành cơ sở dữ liệu quản lý sức khỏe quốc gia.

Thực tế ghi nhận, các địa phương đã bắt đầu kích hoạt chương trình với quy mô lớn. Tại Hà Nội, thành phố đặt mục tiêu ngay trong năm 2026, 100% người dân sinh sống trên địa bàn được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất một lần mỗi năm, đồng thời được tạo lập hồ sơ sức khỏe điện tử để quản lý theo vòng đời. Theo Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Vũ Cao Cương, kế hoạch này nhằm tạo chuyển biến căn bản trong nhận thức cộng đồng, từng bước thay đổi thói quen bị động khám khi có bệnh sang chủ động khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc nguy cơ.

Tại TPHCM, chương trình cũng đang được đẩy nhanh với quy mô rất lớn. Thành phố triển khai khám sức khỏe cho toàn bộ người dân trên địa bàn, với kế hoạch tổ chức tại 168 phường, xã, đặc khu trong năm 2026.

Điểm chung trong triển khai ở các địa phương là yêu cầu không biến khám sức khỏe toàn dân thành hoạt động phong trào. Thứ trưởng thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà nhấn mạnh, công tác khám sức khỏe phải bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ thuận lợi, hiệu quả. Bộ Y tế xác định tinh thần triển khai là thực chất, đồng bộ, tránh hình thức; từng bước hình thành hệ thống dữ liệu sức khỏe đồng bộ, liên thông, phục vụ công tác quản lý, dự phòng và chăm sóc sức khỏe lâu dài cho nhân dân.

Dù mục tiêu đã rõ, Bộ Y tế thẳng thắn nhìn nhận tiến độ triển khai tại nhiều địa phương còn chậm, chưa đồng đều. Nhiều nơi còn lúng túng trong tổ chức thực hiện, từ mô hình triển khai, nhân lực, cơ chế tài chính, thanh toán bảo hiểm y tế đến cập nhật hồ sơ sức khỏe điện tử và kết nối dữ liệu. Theo ông Trần Văn Thuấn, nếu những điểm nghẽn này không được nhận diện đúng, phân loại đúng và xử lý đúng thẩm quyền, nhiệm vụ rất lớn này sẽ khó đạt tiến độ và chất lượng theo yêu cầu.

Một trong những điểm nghẽn đầu tiên là mô hình tổ chức tại cơ sở. Khám sức khỏe toàn dân liên quan đến nhiều nhóm đối tượng khác nhau, từ trẻ em, học sinh, người lao động, người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính đến người nghèo, người khuyết tật, người dân vùng sâu, vùng xa. Mỗi nhóm có nguy cơ sức khỏe, điều kiện tiếp cận dịch vụ và nguồn chi trả khác nhau. Vì vậy, Bộ Y tế yêu cầu các địa phương phải rà soát, phân nhóm cụ thể, tránh tình trạng nơi khám trùng lặp, nơi bỏ sót, hoặc người cần được ưu tiên lại chưa tiếp cận dịch vụ.

Bên cạnh mô hình tổ chức, cơ chế tài chính là điểm nghẽn cần được tháo gỡ sớm. Khám sức khỏe toàn dân liên quan đến nhiều nguồn kinh phí như ngân sách nhà nước, bảo hiểm y tế, kinh phí khám sức khỏe học đường, khám sức khỏe nghề nghiệp, nguồn chi của doanh nghiệp và các chương trình y tế khác. Nếu không có hướng dẫn thống nhất, cơ sở y tế sẽ lúng túng trong lập dự toán, thanh toán, quyết toán; địa phương khó bố trí nguồn lực; người dân không nắm rõ quyền lợi được hưởng.

Đức Trân

Nguồn: daidoanket.vn

Bài viết gốc: Xem tại đây