Người trẻ cần chuẩn bị gì cho nghề nghiệp trong thời đại trí tuệ nhân tạo?

Theo GS Hoàng Văn Kiếm - nguyên Chủ tịch Hội đồng Chức danh giáo sư Nhà nước ngành công nghệ thông tin, chuyên gia nghiên cứu, ứng dụng và giảng dạy trí tuệ nhân tạo (AI) tại Việt Nam, trong nhiều thập kỷ trước, con đường nghề nghiệp của một người thường khá rõ ràng: Học một ngành, ra trường làm một nghề, tích lũy kinh nghiệm và phát triển trong cùng lĩnh vực đó suốt nhiều năm.

Cần năng lực nền tảng để học suốt đời

Nhưng hiện nay, AI đang làm thay đổi mô hình này. Nhiều công việc mang tính lặp lại, xử lý dữ liệu hoặc tuân theo quy trình chặt chẽ đang dần được tự động hóa, trong khi những nghề mới liên quan đến dữ liệu, công nghệ, sáng tạo và quản trị hệ thống thông minh lại liên tục xuất hiện. Điều đó cho thấy nghề nghiệp tương lai sẽ là một hành trình liên tục học hỏi và thích nghi.

Trong bối cảnh ấy, điều quan trọng nhất mà học sinh, sinh viên cần chuẩn bị không phải chỉ là kiến thức chuyên môn mà là những năng lực nền tảng để học suốt đời.

Sinh viên Trường ĐH Quốc tế Sài Gòn

GS Hoàng Kiếm cho rằng trước hết, người trẻ cần có năng lực học tập chủ động. Tiếp đó là tư duy phản biện, tức khả năng phân tích, kiểm chứng và đánh giá thông tin trong bối cảnh AI tạo ra một khối lượng dữ liệu rất lớn. Thứ ba là khả năng làm việc cùng AI, nghĩa là biết sử dụng AI như một cộng sự: Biết đặt câu hỏi đúng, khai thác dữ liệu, kiểm tra kết quả và sáng tạo trên nền tảng đó. Bên cạnh đó là năng lực sáng tạo, tư duy liên ngành cùng với trí tuệ cảm xúc và đạo đức nghề nghiệp. Trong một thế giới càng công nghệ hóa, những phẩm chất rất con người như sự đồng cảm, trách nhiệm và lòng tin lại càng trở nên quan trọng. Đừng cố bám vào một hình dung nghề nghiệp cố định

Theo GS Hoàng Kiếm, AI sẽ thay thế một số công việc nhưng đồng thời cũng mở ra những lĩnh vực hoàn toàn mới. Điều quan trọng hơn là giá trị của con người trong kỷ nguyên AI sẽ ngày càng nằm ở những gì máy móc khó thay thế nhất: Sự sáng tạo, trí tưởng tượng, khả năng cảm nhận cái đẹp, tinh thần trách nhiệm và khát vọng đóng góp cho xã hội.

Trong thời đại mà máy tính có thể xử lý tri thức với tốc độ khổng lồ, trí tưởng tượng và năng lực sáng tạo của con người lại càng trở nên quý giá.

Trong kỷ nguyên AI, nhiệm vụ của đại học không chỉ là đào tạo người sử dụng công nghệ mà còn là bồi dưỡng những con người có trí tuệ, sáng tạo và bản lĩnh để định hướng công nghệ phục vụ con người.

"Điều người trẻ cần nghĩ tới không chỉ là "mình sẽ làm nghề gì" mà là "mình cần chuẩn bị gì để sống và làm việc trong một thế giới luôn đổi thay". Một sinh viên hôm nay hoàn toàn có thể sẽ làm những công việc mà ngay lúc này còn chưa có tên gọi cụ thể. Vì vậy, điều quan trọng không phải là cố bám vào một hình dung nghề nghiệp cố định mà là xây dựng được năng lực để thích ứng với sự thay đổi đó" - GS Kiếm nhấn mạnh.

Huy Lân

Theo Báo Người Lao Động (www.nld.com.vn)

Bài viết gốc: Xem tại đây