Các điểm cần lưu ý về chính sách thuế, kế toán đối với hộ kinh doanh

Doanh thu trên 500 triệu đồng/năm phải nộp thuế TNCN, VAT

Bà Phạm Thị Minh Hiền, Phó trưởng Ban Chính sách, Cục Thuế cho biết theo quy định, từ 1/1/2026, ngưỡng doanh thu không chịu thuế đối với hộ và cá nhân kinh doanh được nâng từ 100 triệu đồng lên 500 triệu đồng/năm. 

Ảnh minh hoạ.

Theo đó, hộ và cá nhân kinh doanh chỉ phải nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và thuế giá trị gia tăng (VAT) khi doanh thu trên 500 triệu đồng.

Về cách tính thuế VAT, với doanh thu trên 500 triệu đồng, hộ kinh doanh phải nộp thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu, tùy theo ngành nghề, như phân phối, cung cấp hàng hóa có tỷ lệ 1%; dịch vụ áp dụng mức 5%; sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa 3%...

Đối với thuế TNCN, mức thuế được chia theo nhóm doanh thu. Cụ thể, với doanh thu trên 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng, hộ và cá nhân kinh doanh sẽ lựa chọn 2 cách tính thuế. Một là áp dụng thuế suất theo ngành nghề kinh doanh trên phần doanh thu vượt 500 triệu đồng, như phân phối, cung cấp hàng hóa là 0,5%; dịch vụ 2%; sản xuất, vận tải 1,5%... Hoặc cách thứ hai, hộ kinh doanh áp dụng thuế suất 15% trên thu nhập tính thuế (doanh thu - chi phí).

Ví dụ năm 2026, hộ kinh doanh có doanh thu 800 triệu đồng. Thuế VAT là tỷ lệ tính thuế theo ngành nghề kinh doanh x 800 triệu đồng; Thuế TNCN (800 triệu đồng - 500 triệu đồng) = 300 triệu đồng x tỷ lệ thuế suất của ngành nghề kinh doanh.

Với nhóm hộ kinh doanh có doanh thu từ trên 3 tỷ đồng đến 50 tỷ đồng, thuế TNCN được tính theo thuế suất 17% x thu nhập tính thuế (doanh thu - chi phí). Trường hợp doanh thu trên 50 tỷ đồng, mức thuế suất 20% x thu nhập tính thuế.

Về cách xác định doanh thu thuế TNCN, bà Phạm Thị Minh Hiền cho hay hiện Bộ Tài chính đang hoàn thiện thông tư hướng dẫn. Doanh thu là toàn bộ tiền bán hàng, tiền gia công, tiền cung ứng dịch vụ kể cả trợ giá, phụ thu, phụ trội mà hộ kinh doanh được hưởng, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa.

Thời hạn kê khai thuế theo năm

Về các khoản chi được trừ khi xác định thu nhập tính thuế, theo bà Phạm Thị Minh Hiền, đây là nội dung được nhiều hộ kinh doanh, nhất là nhóm có doanh thu trên 3 tỷ đồng đặc biệt quan tâm. Chi phí được trừ là các khoản thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, có đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật về hóa đơn, chứng từ, pháp luật về kế toán và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với các khoản thanh toán từng lần từ 5 triệu đồng trở lên.

Liên quan đến sử dụng hóa đơn điện tử và thời hạn kê khai thuế, bà Hiền cũng cho biết hiện Bộ Tài chính cũng dự kiến theo mức doanh thu. Theo đó, hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng trở xuống không phải sử dụng hóa đơn điện tử. Thời hạn kê khai thuế 1 lần/năm, hạn cuối là ngày 31-1 năm dương lịch tiếp theo. 

Riêng năm 2026 kê khai 2 lần/năm (31/7/2026 và 31/1/2027). Trường hợp phát sinh doanh thu thực tế >500 triệu đồng, hộ kinh doanh kê khai, nộp thuế kể từ quý phát sinh doanh thu trên 500 triệu đồng.

Với doanh thu từ 500 triệu - 1 tỷ đồng, không bắt buộc hộ kinh doanh phải sử dụng hóa đơn điện tử mà cơ quan thuế khuyến khích với những trường hợp đáp ứng điều kiện hạ tầng và có nhu cầu triển khai. Còn doanh thu trên 1 tỷ đồng, hộ kinh doanh bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử.

Ghi sổ kế toán theo doanh thu

Đối với chế độ kế toán, bà Minh Hiền cho hay, Bộ Tài chính đã ban hành thông tư 152 về sổ sách kế toán. Thông tư 152 hướng dẫn chi tiết cách thức ghi sổ. Hộ có thể tự làm kế toán, hoặc thuê làm sổ sách kế toán.

Nếu doanh thu từ 500 triệu đồng thì thực hiện sổ duy nhất bán hàng hóa, dịch vụ với ký hiệu mẫu sổ là S1a-HKD.

Hộ kinh doanh nộp thuế VAT và TNCN theo tỷ lệ trên doanh thu thì cũng thực hiện duy nhất một sổ duy nhất là sổ doanh thu bán hàng hóa dịch vụ với ký hiệu mẫu sổ là S2a-HKD.

Với hộ nộp thuế VAT theo tỷ lệ trên doanh thu và thuế TNCN trên thu nhập tính thuế, người nộp thuế sẽ nộp 4 sổ gồm sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ; sổ chi tiết doanh thu, chi phí; sổ chi tiết vật liệu, dụng cụ, hàng hóa; sổ chi tiết tiền.

Với cách xác định doanh thu, tỷ lệ thuế suất, kê khai, theo bà Hiền, Bộ Tài chính sẽ có hướng dẫn khi Chính phủ ban hành nghị định. Ngay sau đó, Bộ Tài chính sẽ có thông tư hướng dẫn. Hiện các văn bản này đã trình cấp có thẩm quyền.

Hồ Hương

Nguồn: daidoanket.vn

Bài viết gốc: Xem tại đây