Ứng dụng khoa học công nghệ trong xử lý rác thải ngư cụ

Hiểu vật liệu thu gom

Thời gian qua, tỉnh Đắk Lắk đã nỗ lực hình thành thói quen mang rác vào bờ cho ngư dân, qua đó góp phần nâng cao ý thức bảo vệ môi trường và giảm một phần lượng rác thải từ hoạt động tàu thuyền trên biển. Tuy nhiên, đây mới chỉ là bước đi ban đầu.

Để hướng tới bảo vệ môi trường biển một cách bền vững, tỉnh tiếp tục chú trọng nâng cao kiến thức về môi trường, đặc biệt là giúp ngư dân hiểu rõ vật liệu cấu thành ngư cụ để chủ động phân loại rác ngay trên biển, cũng như hạn chế sử dụng những loại ngư cụ làm từ vật liệu gây hại cho môi trường.

Chuyên gia Đức thực hành kỹ thuật in 3D từ hạt nhựa tái chế. Ảnh: CTV

Tham gia Tọa đàm phòng chống, giảm thiểu và tái chế rác thải ngư cụ gây ô nhiễm các vùng biển Việt Nam, bà Đặng Thị Thắm, ngư dân phường Phú Yên, cho biết: “Rác phát sinh trong quá trình đánh bắt cũng như rác trôi nổi trên biển đều được ngư dân thu gom và phân loại riêng vào từng túi như túi đựng lưới, túi đựng phao và túi các vật liệu phụ trợ khác. Việc phân loại này khá thuận lợi cho quá trình xử lý, tái chế và ngư dân cũng dễ dàng thực hiện”.

Theo bà Thắm, điều ngư dân còn lúng túng là việc phân biệt chất liệu nhựa của ngư lưới cụ. “Nếu được hướng dẫn cụ thể loại nhựa nào khó tái chế, loại nào thân thiện hơn với môi trường thì ngư dân sẵn sàng lựa chọn, dù giá có cao hơn”, bà Thắm bày tỏ.

Tiến sĩ Trần Doãn Hùng, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Nha Trang, cho rằng ngư dân là lực lượng trực tiếp khai thác thủy hải sản, giữ vai trò quyết định trong công tác bảo vệ môi trường biển. Do đó, cần nâng cao ý thức và trách nhiệm của ngư dân thông qua việc hiểu rõ nguồn gốc, chất liệu của ngư lưới cụ đang sử dụng, chủ động lựa chọn các sản phẩm thân thiện với môi trường và tham gia phân loại rác thải phục vụ tái chế.

“Trong quá trình triển khai Dự án “Phòng chống, giảm thiểu và tái chế rác thải ngư cụ gây ô nhiễm tại các vùng biển Việt Nam” (REVFIN), chúng tôi đã tiếp cận và phỏng vấn hàng nghìn ngư dân trên cả nước. Hầu hết ngư dân đều sẵn sàng góp phần bảo vệ môi trường biển”, Tiến sĩ Trần Doãn Hùng nhấn mạnh.

Hướng đến tái chế tuần hoàn

Giải pháp tái chế ngư lưới cụ theo hướng kinh tế tuần hoàn đang được các nhà khoa học chú trọng nghiên cứu và triển khai. Theo Tiến sĩ Trần Doãn Hùng, để giải quyết căn cơ bài toán rác thải biển, cần giảm thiểu ngay từ nguồn phát sinh, đồng thời đẩy mạnh tái chế nhằm tạo ra một vòng tuần hoàn khép kín. Trong chuỗi này, mỗi chủ thể từ cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp sản xuất ngư lưới cụ, nhà khoa học đến ngư dân đều có vai trò riêng, trong đó chính sách nhà nước giữ vai trò điều tiết vĩ mô.

Hiện Trường Đại học Nha Trang đã nghiên cứu và phát triển công nghệ tái chế rác thải biển, kết hợp xử lý cơ khí và hóa học để biến rác thải ngư lưới cụ thành nguyên liệu phục vụ trở lại cho sản xuất, khai thác và chế biến thủy sản. Nhà trường còn có đội ngũ giảng viên được đào tạo chuyên sâu tại Đức về lĩnh vực tái chế lưới ngư cụ, đồng thời phối hợp với doanh nghiệp, nhằm mở rộng quy mô và hoàn thiện thiết bị tái chế.

Tiến sĩ Đỗ Văn Tá, chuyên gia vật liệu composite cho biết tỉnh Khánh Hòa đã đưa vào hoạt động trung tâm tái chế rác thải ngư cụ. Tại đây, lưới thải được xử lý thành hạt nhựa, sử dụng làm nguyên liệu cho nhiều mục đích khác nhau, trong đó có ứng dụng cho máy in 3D để tạo ra các sản phẩm theo nhu cầu thị trường.

Theo ông Nguyễn Thái Hòa, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, thời gian tới, tỉnh Đắk Lắk nâng cao hiệu quả bảo vệ môi trường biển theo hai hướng chính. Thứ nhất, hoàn thiện quy trình từ phân loại, thu gom đến tái chế, tái sử dụng nhằm tạo ra ngày càng nhiều sản phẩm hữu ích từ rác thải tái chế, mang lại lợi ích kinh tế cho cộng đồng. Thứ hai, tăng cường kết nối, chia sẻ giữa cơ quan quản lý nhà nước, các nhà khoa học và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thu gom, tái chế rác thải, đặc biệt là kết nối trực tiếp với cộng đồng ngư dân để hoàn thiện hành lang pháp lý và cơ sở khoa học phục vụ triển khai hiệu quả trong thực tế.

Minh Duyên

Nguồn: “Báo Đắk Lắk Điện tử”

Bài viết gốc: Xem tại đây