Giải ngân vốn đầu tư công cần sự quyết liệt và hiệu quả trong thực thi

Chậm giải ngân vốn đầu tư công trong những tháng đầu năm không phải là câu chuyện mới. Hầu hết địa phương đều gặp tình trạng này khi nhiều dự án còn trong giai đoạn hoàn thiện thủ tục đầu tư, phân bổ vốn hoặc vướng mắc về giải phóng mặt bằng. Tuy nhiên, trong bối cảnh nền kinh tế cần thêm lực đẩy, việc “chậm nhịp” ngay từ đầu năm sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tăng trưởng.

Thực tế cho thấy, đầu tư công đang đóng vai trò như một “đòn bẩy” quan trọng, nhất là khi các động lực truyền thống như xuất khẩu hay tiêu dùng có thể chịu tác động từ những biến động bên ngoài. Khi dòng vốn này không được giải ngân kịp thời, không chỉ làm chậm tiến độ các công trình mà còn kéo theo hệ lụy đối với hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Tại Đắk Lắk, năm 2025, với tổng kế hoạch vốn ngân sách Trung ương hơn 8.830 tỷ đồng, đến hết tháng 1/2026, địa phương đã giải ngân đạt 60,2%. Đây không phải là mức thấp nếu so với mặt bằng chung, song vẫn chưa đạt kỳ vọng đề ra.

Nhìn sâu vào nguyên nhân, có thể thấy những “điểm nghẽn” quen thuộc vẫn chưa được tháo gỡ triệt để. Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng chậm; thủ tục cấp phép mỏ vật liệu kéo dài; giá nguyên vật liệu biến động; thời tiết bất lợi… là những yếu tố khách quan.

Bên cạnh đó, các nguyên nhân chủ quan cũng đã được chỉ ra khá thẳng thắn: lập kế hoạch chưa sát thực tế, phối hợp giữa các cơ quan chưa chặt chẽ, một số chủ đầu tư thiếu quyết liệt trong tổ chức thi công.

Thi công Tuyến đường bộ ven biển tỉnh đoạn qua xã Tuy An Đông. Ảnh: Tuyết Hương

Chính những hạn chế mang tính chủ quan này là “nút thắt” cần được tháo gỡ. Bởi nếu quy trình phối hợp không thông suốt, trách nhiệm không rõ ràng, thì dù có thêm cơ chế hay nguồn vốn, tiến độ giải ngân vẫn khó được cải thiện.

Với số vốn đầu tư công còn lại trong năm 2025, việc HĐND tỉnh Đắk Lắk cho phép kéo dài thời gian thực hiện và giải ngân hơn 2.815 tỷ đồng sang năm 2026 là giải pháp cần thiết. Tuy nhiên, đây cũng là áp lực không nhỏ cho năm nay, khi địa phương phải cùng lúc triển khai cả phần vốn chuyển tiếp và kế hoạch vốn mới hơn 10.400 tỷ đồng.

Áp lực này càng lớn khi yêu cầu tăng trưởng kinh tế ngày càng cao, trong khi dư địa chính sách không còn nhiều. Nếu không có giải pháp đột phá, nguy cơ dồn ứ vốn và tái diễn tình trạng chậm giải ngân vào cuối năm là điều có thể xảy ra.

Lãnh đạo tỉnh đã thẳng thắn nhìn nhận hạn chế, xác định rõ nguyên nhân và đề ra các giải pháp cụ thể để giải ngân vốn đầu tư công. Tỉnh cũng đang đẩy nhanh tiến độ các dự án, chủ động kiến nghị Trung ương tháo gỡ vướng mắc, đồng thời phân bổ chi tiết kế hoạch vốn năm 2026 - một bước đi quan trọng để tạo nền tảng cho giải ngân.

Tuy vậy, để đạt được mục tiêu đề ra, điều quan trọng không chỉ là phân bổ vốn sớm mà còn phải tổ chức thực hiện hiệu quả. Trong đó, cần siết chặt kỷ luật đầu tư công, gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả giải ngân; tăng cường kiểm tra, giám sát tiến độ; đồng thời tháo gỡ nhanh các thủ tục liên quan đến đất đai, vật liệu, đấu thầu.

Bên cạnh đó, việc nâng cao chất lượng công tác chuẩn bị đầu tư, lập kế hoạch sát thực tế cũng là yếu tố then chốt để hạn chế tình trạng điều chỉnh, kéo dài dự án.

Có thể nói, năm 2026 với áp lực rất lớn đối với công tác giải ngân vốn đầu tư công. Khi nguồn lực đã sẵn sàng, điều còn thiếu chính là sự quyết liệt và hiệu quả trong thực thi. Nếu làm tốt, đầu tư công sẽ thực sự trở thành động lực thúc đẩy tăng trưởng, lan tỏa đến nhiều lĩnh vực. Ngược lại, nếu vẫn duy trì cách làm cũ, chậm thay đổi thì mục tiêu đề ra sẽ khó đạt được.

Việt An

Nguồn: “Báo Đắk Lắk Điện tử”

Bài viết gốc: Xem tại đây