Tạo đột phá trong giải ngân vốn đầu tư công

Nhận diện rào cản

Tính đến ngày 29/4/2026, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 của tỉnh Đắk Lắk mới chỉ đạt hơn 732 tỷ đồng, tương đương 7,72% kế hoạch Trung ương giao.

Theo lãnh đạo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp phát triển nông thôn tỉnh, năm 2026 đơn vị được giao kế hoạch vốn hơn 2.250 tỷ đồng; đến nay đã giải ngân hơn 159 tỷ đồng, tương đương 7,07% kế hoạch. Sở dĩ công tác giải ngân chậm là do việc thuê đơn vị tư vấn xác định giá đất cụ thể đang gặp khó khăn bởi tâm lý chờ đợi hệ số điều chỉnh giá đất (hệ số K). Hơn nữa, việc phân cấp cho cấp xã thực hiện xác định nguồn gốc đất đang gây quá tải tại cơ sở, dẫn đến tình trạng chậm ký xác nhận hồ sơ bồi thường.

Vướng mắc về đất đai và giải phóng mặt bằng cũng là rào cản của Ban Quản lý các dự án đầu tư xây dựng khu vực phía Đông tỉnh và nhiều đơn vị khác.

Các dự án có nguồn vốn lớn hiện đã được phân giao cho từng phó chủ tịch UBND tỉnh theo dõi sát sao. Trong ảnh: Thi công Dự án thành phần 3 thuộc Dự án đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột giai đoạn 1

Theo Sở Tài chính, tiến độ triển khai và giải ngân vốn đầu tư công trên địa bàn tỉnh trong những tháng đầu năm 2026 chậm là do đầu năm các chủ đầu tư luôn dồn lực quyết toán nguồn vốn năm cũ và hoàn thiện hồ sơ cho các dự án mới. Riêng các nguồn vốn ODA, tiến độ bị phụ thuộc đáng kể vào quy trình ký kết các hiệp định vay vốn quốc tế vốn mất nhiều thời gian. Đáng chú ý, tình trạng thiếu hụt cán bộ chuyên trách đầu tư công tại cấp xã, phường đang gây ra sự ách tắc cục bộ, khiến các dự án tại cơ sở chưa thể vận hành trơn tru.

Bên cạnh rào cản hành chính, sự phối hợp thiếu nhịp nhàng giữa các sở, ngành cùng công tác chuẩn bị đầu tư chưa sát thực tế tại một số đơn vị đã làm chậm tiến độ chung. Ở góc độ thực thi, không ít nhà thầu và ban quản lý dự án vẫn còn hạn chế về năng lực. Thậm chí đang xuất hiện tâm lý "câu giờ" từ các đơn vị thi công nhằm chờ giá nguyên vật liệu và nhiên liệu giảm khiến tiến độ thi công và nghiệm thu khối lượng bị đình trệ.

Giải pháp căn cơ

Xác định giải ngân đầu tư công là động lực then chốt cho tăng trưởng, tỉnh Đắk Lắk đã kích hoạt hệ thống chính trị với tinh thần quyết liệt nhất. Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã thành lập Ban Chỉ đạo tăng trưởng kinh tế hai con số do Bí thư Tỉnh ủy làm Trưởng ban. Đi kèm với đó là 4 tổ giúp việc do các lãnh đạo UBND tỉnh phụ trách nhằm duy trì chế độ giao ban hằng tuần, kịp thời xử lý ngay các vướng mắc phát sinh từ cơ sở.

Để siết chặt kỷ cương, các dự án có nguồn vốn lớn hiện đã được phân giao cụ thể cho từng phó chủ tịch UBND tỉnh theo dõi. Tỉnh yêu cầu các chủ đầu tư phải ký cam kết tiến độ trực tiếp với Chủ tịch UBND tỉnh, coi đây là cơ sở để xem xét trách nhiệm người đứng đầu.

Đối với những trường hợp năng lực yếu kém hoặc không có chuyển biến tích cực trong tháng 5 và tháng 6, tỉnh sẽ báo cáo Ban Thường vụ Tỉnh ủy để sắp xếp lại cán bộ cho phù hợp. Song song đó, UBND tỉnh cũng thực hiện điều chuyển vốn từ các dự án chậm tiến độ sang các dự án có khả năng hấp thụ tốt và đình chỉ những nhà thầu yếu kém làm ảnh hưởng đến tiến độ chung.

Dự án thành phần 3 thuộc Dự án đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột giai đoạn 1 đã cơ bản hoàn thành, chuẩn bị đưa vào sử dụng

Liên quan đến những trở ngại trong bồi thường và giải phóng mặt bằng, ông Nguyễn Minh Huấn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, Sở đã và đang chủ động tổ chức các buổi làm việc, đồng thời có văn bản trả lời cụ thể cho từng địa phương. Đối với vướng mắc về hệ số K, trong thời gian chờ ban hành hệ số mới, các đơn vị cần áp dụng bảng giá đất cụ thể để không làm gián đoạn tiến độ dự án. Sở cam kết sẽ hoàn thành hệ số K trước ngày 1/7/2026; đồng thời đã ban hành các văn bản hướng dẫn nghiệp vụ về giải phóng mặt bằng trong giai đoạn chuyển tiếp này.

“Về cơ bản, các vướng mắc thuộc thẩm quyền của Sở đã được giải quyết. Với các tình huống phát sinh mới, ngành nông nghiệp và môi trường cam kết sẽ hỗ trợ kịp thời để bảo đảm dòng vốn đầu tư công được khơi thông” - ông Nguyễn Minh Huấn khẳng định.

Trong nỗ lực tháo gỡ điểm nghẽn về mặt bằng, Chủ tịch UBND tỉnh Đỗ Hữu Huy đã chỉ đạo các địa phương phải có cam kết bằng văn bản về tiến độ bàn giao mặt bằng của từng dự án cụ thể. Cơ quan Kho bạc Nhà nước tỉnh báo cáo cập nhật số liệu giải ngân hằng ngày để lãnh đạo tỉnh có thể điều hành trực tiếp và linh hoạt.

Khả Lê

Nguồn: “Báo Đắk Lắk Điện tử”

Bài viết gốc: Xem tại đây