OCOP đưa đặc sản vươn xa

Chuẩn hóa chuỗi giá trị

Nhìn lại chặng đường triển khai, chương trình OCOP đã tạo ra sự thay đổi diện mạo rõ nét cho nông sản Đắk Lắk. Trước đây, nhiều đặc sản như: bún khô Chi Lăng (Khánh Xuân), chanh leo Cư M'gar, các sản phẩm cà phê bột… chủ yếu được sản xuất theo kinh nghiệm, bao bì đơn giản và chưa chú trọng đến truy xuất nguồn gốc. Tuy nhiên, sau khi tham gia chương trình OCOP, các chủ thể đã phải tự làm mới mình để đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng, mẫu mã và năng lực quản trị.

Tính đến nay, toàn tỉnh đã công nhận 764 sản phẩm OCOP của 372 chủ thể. Trong đó, có 2 sản phẩm đạt 5 sao, 60 sản phẩm đạt 4 sao và 656 sản phẩm đạt 3 sao. Đáng chú ý, cơ cấu chủ thể rất đa dạng với 75 hợp tác xã, 88 doanh nghiệp và 208 hộ kinh doanh. Điều này cho thấy sức lan tỏa mạnh mẽ của chương trình đến mọi lĩnh vực kinh tế nông thôn.

Bún khô của HTX Nông nghiệp và Dịch vụ sản xuất bún, miến, phở khô Chi Lăng - Khánh Xuân được đóng gói cẩn thận để đưa đến tay người tiêu dùng.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thiên Văn khẳng định: Chương trình OCOP đã giúp các chủ thể nâng tầm cấp độ sản phẩm, từ giá trị cốt lõi đến giá trị gia tăng. Việc chăm chút cho bao bì, nhãn mác không chỉ làm đẹp về mặt hình thức mà còn nâng cao giá trị thương mại, giúp sản phẩm đi xa hơn, thay đổi cuộc sống của người dân ở mỗi xã, mỗi địa phương.

Sự "nâng tầm" này thể hiện rõ qua thực tế sản xuất, tiêu biểu như Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp và Dịch vụ sản xuất bún, miến, phở khô Chi Lăng - Khánh Xuân (phường Thành Nhất). Mỗi năm, HTX cung ứng ra thị trường từ 150 - 200 tấn sản phẩm. Ông Hà Văn Tuyến, Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc HTX cho biết, sau hơn 3 năm duy trì chứng nhận OCOP 3 sao cho hai sản phẩm chủ lực là bún khô và phở khô, HTX đã nâng hạng hai sản phẩm này lên 4 sao. Đây là nỗ lực lớn của đơn vị trong việc chuẩn hóa bao bì, mẫu mã và đảm bảo các tiêu chuẩn khắt khe về an toàn vệ sinh thực phẩm.

Hay như Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Hương Hương Phú (phường Bình Kiến), sau gần 20 năm phát triển đã chính thức đạt chứng nhận ISO và HACCP cho dây chuyền cà phê rang xay - một "tấm vé thông hành" quan trọng trong bối cảnh hội nhập. Hiện sản phẩm cà phê Superior đã được công nhận OCOP 4 sao, công ty đang tiếp tục phát triển sản phẩm trở thành 5 sao thương hiệu quốc gia; đẩy mạnh xúc tiến, quảng bá mở rộng thị trường nhiều nước.

Hiện nay, Đắk Lắk đã có hai sản phẩm được Hội đồng đánh giá phân hạng sản phẩm OCOP cấp trung ương đánh giá 5 sao là: sản phẩm Hạt Macca cao cấp của Công ty Cổ phần Damaca Nguyên Phương (xã Krông Năng) và sản phẩm Cà phê chồn Kiên Cường của Công ty TNHH MTV Kiên Cường (phường Buôn Ma Thuột). Đây đều là những sản phẩm OCOP nổi tiếng của tỉnh Đắk Lắk, được người tiêu dùng ưa chuộng và cũng đã xuất khẩu đến thị trường khó tính như Nhật Bản, Hàn Quốc...

Cú hích công nghệ và bài toán phát triển bền vững

Theo Văn phòng Điều phối nông thôn mới của tỉnh, chương trình OCOP đến thời điểm này đã góp phần làm chuyển biến mạnh mẽ kinh tế nông nghiệp, nông dân và nông thôn, kể cả du lịch nông thôn, bản sắc văn hóa địa phương cũng đang có bước khởi sắc. Sản phẩm OCOP đã bắt đầu vươn ra thị trường quốc tế, với nhiều cơ sở sản xuất chủ động đăng ký và điều chỉnh sản phẩm đạt các tiêu chuẩn quốc tế. Chính vì vậy, việc ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số chính là "điều kiện đủ" để OCOP tạo ra tác động dài hạn.

Sản phẩm hạt mắc ca của Công ty Cổ phần Damaca Nguyên Phương đạt chứng nhận OCOP 5 sao

Thực tế cho thấy, các chính sách hỗ trợ của tỉnh đang dần đi vào chiều sâu thay vì chỉ hỗ trợ bề nổi. Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Đắk Lắk đã giao ngành nông nghiệp thực hiện các nhiệm vụ về bản đồ số nông nghiệp và hệ thống truy xuất nguồn gốc. Bà Đặng Thị Thủy, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: Mục tiêu của ngành là phải số hóa từ gốc. Làm sao để hướng đến năm 2030, tất cả các sản phẩm OCOP cũng như nông sản chủ lực của tỉnh được công khai, minh bạch những thông tin về sản phẩm.

Hiện nay, nhiều đơn vị đã tiên phong số hóa quy trình sản xuất. Điển hình tại Công ty TNHH MTV Cà phê 15, từ tháng 1/2026, đơn vị đã yêu cầu 100% nông hộ phải sử dụng nhật ký điện tử để quản lý vườn cây. Bà Nguyễn Thị Nhàn, Trợ lý kỹ thuật Công ty Cà phê 15 chia sẻ: "Người nông dân dù bỡ ngỡ ban đầu nhưng khi đã quen thì việc truy xuất nguồn gốc trở nên rất thuận lợi, giúp chúng tôi tự tin hơn khi đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử như TikTok hay Shopee".

Chương trình OCOP tại Đắk Lắk đang tạo ra một vòng tuần hoàn giá trị mới: từ sản xuất sạch, chuẩn hóa chất lượng đến ứng dụng công nghệ để chinh phục thị trường. Dù vẫn còn những trăn trở về vùng nguyên liệu bền vững như ngành điều đang phải nhập khẩu lượng lớn nguyên liệu thô nhưng với định hướng đúng đắn, OCOP chắc chắn sẽ tiếp tục là trụ cột quan trọng để nâng tầm giá trị nông sản và phát triển kinh tế nông thôn một cách bền vững.

Minh Thuận

Nguồn: “Báo Đắk Lắk Điện tử”

Bài viết gốc: Xem tại đây