Hoàn thiện “tam giác động lực” của nền kinh tế

Trong hệ thống đó, mỗi khu vực kinh tế có một vai trò riêng nhưng cùng hướng tới mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và thúc đẩy phát triển bền vững. Cụ thể, nếu kinh tế nhà nước giữ vai trò dẫn dắt ở những lĩnh vực then chốt, kinh tế tư nhân tạo động lực cho tăng trưởng thì khu vực FDI tiếp tục là cầu nối giúp Việt Nam tiếp cận công nghệ, tri thức và các chuỗi giá trị toàn cầu.

Nhìn lại gần 40 năm thu hút đầu tư nước ngoài, những đóng góp của khu vực FDI là không thể phủ nhận. Nhiều ngành công nghiệp mới hình thành từ dòng vốn ngoại. Hàng triệu lao động có việc làm. Không ít địa phương từ những vùng thuần nông đã trở thành trung tâm sản xuất công nghiệp và xuất khẩu.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, vẫn còn nhiều dự án FDI có giá trị gia tăng thấp, mức độ liên kết với doanh nghiệp trong nước còn hạn chế và hiệu quả chuyển giao công nghệ chưa đạt như mong muốn. Điều đó đặt ra yêu cầu phải chuyển từ tư duy thu hút đầu tư theo chiều rộng sang chú trọng hơn đến chất lượng, hiệu quả và sức lan tỏa của dòng vốn FDI.

Đó cũng là điểm mới quan trọng của Nghị quyết 10: Thay vì ưu tiên số lượng dự án, Việt Nam hướng tới lựa chọn những nhà đầu tư có năng lực công nghệ, quản trị hiện đại và khả năng tạo giá trị gia tăng cao cho nền kinh tế.

Hoạt động nghiên cứu sản phẩm tại một doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại phường Bình Kiến

Câu chuyện của Đắk Lắk phần nào phản ánh sự chuyển dịch này. Đến hết quý 1/2026, toàn tỉnh có 60 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký khoảng 2,2 tỷ USD. Những năm qua, dòng vốn này đã góp phần hình thành nhiều dự án năng lượng tái tạo quy mô lớn, tạo thêm nguồn lực cho tăng trưởng. Thế nhưng, sau khi một số dự án điện gió hoàn thành, vốn FDI có xu hướng giảm do chưa xuất hiện những dự án mới đủ sức tạo động lực tương tự. Thực tế đó cho thấy, bài toán đặt ra hiện nay không đơn thuần là thu hút thêm vốn đầu tư mà là lựa chọn được những dự án có khả năng tạo ra giá trị gia tăng và sức lan tỏa lớn hơn cho nền kinh tế.

Với một địa phương có thế mạnh về nông nghiệp như Đắk Lắk, dư địa phát triển không nằm ở việc tiếp tục xuất khẩu nguyên liệu thô mà ở việc nâng cao giá trị của sản phẩm thông qua chế biến sâu, phát triển logistics, ứng dụng công nghệ bảo quản sau thu hoạch và mở rộng các dịch vụ hỗ trợ thương mại. Đây cũng chính là tinh thần mà Nghị quyết 10 hướng tới: thu hút FDI không chỉ để bổ sung nguồn vốn cho tăng trưởng mà còn góp phần nâng cấp năng lực sản xuất, nâng cao giá trị gia tăng và tạo động lực phát triển bền vững cho nền kinh tế.

Ở tầm quốc gia, mục tiêu có 10.000 doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp FDI hay nâng cao tỷ lệ nội địa hóa cho thấy trọng tâm đã dịch chuyển từ thu hút sang kết nối. Thành công của việc thu hút dòng vốn FDI trong giai đoạn tới sẽ không chỉ được đo bằng số vốn đăng ký hay số nhà máy được xây dựng. Quan trọng hơn là doanh nghiệp Việt Nam học hỏi được gì, tham gia được sâu đến đâu trong chuỗi giá trị toàn cầu và người lao động Việt Nam có thể đảm nhận những vị trí nào trong các ngành công nghệ cao.

Nói cách khác, giá trị lớn nhất mà khu vực FDI mang lại trong giai đoạn tới không chỉ là vốn đầu tư hay kim ngạch xuất khẩu mà ở khả năng kéo theo sự trưởng thành của doanh nghiệp Việt Nam. Khi doanh nghiệp trong nước đủ năng lực tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu, khi nguồn nhân lực Việt Nam làm chủ công nghệ và các vị trí quản lý quan trọng, hiệu quả của dòng vốn FDI mới được phát huy đầy đủ.

Việt An

Nguồn: “Báo Đắk Lắk Điện tử”

Bài viết gốc: Xem tại đây