Thu hút FDI chất lượng để phát triển nhanh, bền vững

 Điều đó đang đặt ra bước chuyển quan trọng từ “thu hút FDI” sang sử dụng hiệu quả nguồn lực này để nâng cao nội lực, năng lực cạnh tranh và sức tự chủ của nền kinh tế. 

Thu hút đầu tư nước ngoài có chất lượng là lời giải cho bài toán tăng trưởng nhanh và bền vững. Ảnh: Quang Vinh

Chuyển sang tư duy phát triển nền tảng đầu tư chiến lược quốc gia

Sau gần 40 năm đổi mới và mở cửa, khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã không ngừng phát triển, không chỉ bổ sung nguồn lực đầu tư quan trọng, mà còn góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng, hình thành một số ngành công nghiệp chủ lực, mở rộng thị trường xuất khẩu, từng bước đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu. Tuy nhiên, chất lượng và hiệu quả thu hút, quản lý, sử dụng đầu tư nước ngoài chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế và chưa đáp ứng được những yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới của đất nước. 

Từ thực tế trên, Bộ Chính trị vừa ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Nghị quyết đưa ra 6 chuyển đổi lớn về tư duy phát triển. Trong đó xác định, phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài gắn với yêu cầu nâng cao hiệu quả, năng lực tự chủ chiến lược, sức cạnh tranh của nền kinh tế, mở rộng mạng lưới thị trường, tham gia sâu vào các chuỗi cung ứng toàn cầu. Chuyển mạnh từ tư duy chủ yếu thu hút vốn sang tư duy phát triển nền tảng đầu tư chiến lược quốc gia.

Nghị quyết 10- NQ/TW với cốt lõi là thu hút đầu tư nước ngoài không phải để thay thế nội lực mà để làm mạnh nội lực, nâng cao tự chủ; không chỉ để tăng trưởng nhanh mà để phát triển bền vững, bao trùm và có chất lượng cao. Vì thế, tuần qua, phát biểu chỉ đạo Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu, phải trả lời câu hỏi hóc búa: Làm thế nào sử dụng hiệu quả nguồn lực nước ngoài để nâng cao nội lực, năng lực công nghệ, sức cạnh tranh và tự chủ của nền kinh tế?

Môi trường đầu tư hấp dẫn, có lợi thế cạnh tranh để thu hút FDI chất lượng

GS.TS Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam cho rằng, trong giai đoạn trước, mục tiêu thu hút FDI của Việt Nam chủ yếu là bổ sung nguồn vốn đầu tư từ bên ngoài. Khi đó, nhiều nhà đầu tư nước ngoài lựa chọn Việt Nam nhờ lợi thế lao động giá rẻ, chi phí sản xuất cạnh tranh và môi trường đầu tư ngày càng mở rộng. Tuy nhiên, mô hình này cũng bộc lộ những giới hạn nhất định khi công nghệ được chuyển giao chưa thật sự tiên tiến, mức độ lan tỏa sang khu vực doanh nghiệp trong nước còn thấp.

Theo ông Cường, nhiều năm qua, khu vực FDI đã trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế, đóng góp lớn vào xuất khẩu, tăng trưởng GDP và tạo việc làm. Dù vậy, sự kết nối giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước vẫn còn lỏng lẻo. Không ít doanh nghiệp nội địa chưa tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu, trong khi tỷ lệ nội địa hóa ở nhiều ngành công nghiệp chủ lực còn thấp. Do đó, Việt Nam cần chuyển sang thu hút đầu tư thế hệ mới. Trọng tâm phải hướng tới tiếp nhận công nghệ, tri thức quản trị tiên tiến và tạo ra sự lan tỏa thực chất giữa khu vực FDI với doanh nghiệp trong nước. Mục tiêu cuối cùng là hình thành một nền kinh tế thống nhất, trong đó doanh nghiệp Việt Nam đủ năng lực đồng hành cùng doanh nghiệp FDI.

Trả lời về việc trong bối cảnh hiện nay các nước cũng đều muốn thu hút FDI. Vậy giải pháp nào để Việt Nam có thể thu hút FDI một cách hiệu quả? ông Cường cho rằng, bất kể quốc gia nào cũng muốn thu hút FDI nhưng phải theo mục tiêu lựa chọn của mỗi một quốc gia. Theo đó, mỗi quốc gia mong muốn khi FDI vào sẽ giúp cho đất nước bổ sung cái đang thiếu và yếu, để từ đó giúp tăng thế mạnh.

“Mỗi một quốc gia sẽ có nhu cầu, định hướng và ưu tiên riêng để ban hành các chính sách, cơ chế để khuyến khích nhà đầu tư nước ngoài vào đầu tư, nếu đầu tư đúng theo hướng ưu tiên thì sẽ được hưởng lợi. Việt Nam bây giờ đang mong muốn “đầu ra” phải tạo sự lan tỏa, tức là “kéo” được các doanh nghiệp trong nước, và phải chuyển giao công nghệ. Do đó chính sách hiện nay của Việt Nam đang hướng vào các vấn đề trên để tận dụng, thu hút các nguồn lực qua đó phát huy được thế mạnh của mình”- ông Cường nói và nhìn nhận đây là chiến lược để tạo bứt phá trong bối cảnh hiện nay của Việt Nam.

Ông Trần Văn Lâm, ĐBQH đoàn Bắc Ninh cho hay, cần thực hiện cho được những giải pháp tại Nghị quyết 10- NQ/TW và chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đưa ra. Đó chính là các cơ chế để thu hút FDI có hiệu quả. Bên cạnh đó, theo ông Lâm, để thu hút FDI chất lượng, phải có một môi trường đầu tư thật sự hấp dẫn, có lợi thế cạnh tranh.

“Lợi thế của Việt Nam là có môi trường chính trị ổn định. Do đó bây giờ cần có hệ thống pháp luật đồng bộ, chặt chẽ, thông thoáng, thuận lợi; điều kiện hạ tầng, logistics tốt; nguồn nhân lực chất lượng cao dồi dào. Đặc biệt, chuyển đổi số, khoa học công nghệ đang những yếu tố tạo nên tính hấp dẫn môi trường đầu tư nước ngoài. Nếu hấp dẫn họ mới vào Việt Nam để đầu tư. Nhất là trong bối cảnh hiện nay Việt Nam không thu hút bằng mọi giá mà lựa chọn phù hợp với chiến lược phát triển của đất nước: - ông Lâm nhấn mạnh.

H.Vũ

Nguồn: daidoanket.vn

Bài viết gốc: Xem tại đây