Đánh thức tiềm năng

Từ lợi thế tự nhiên đến lợi thế cạnh tranh

Khác với nhiều địa phương chỉ phát triển dựa trên một lợi thế đơn lẻ, Đắk Lắk sở hữu hệ sinh thái nông nghiệp đa dạng hiếm có. Phía Tây là vùng nguyên liệu quy mô lớn với các cây trồng chủ lực như cà phê, hồ tiêu, cao su, sầu riêng, mắc ca; phía Đông có lợi thế về kinh tế biển, nuôi trồng và khai thác thủy sản. Sự kết nối giữa cao nguyên và duyên hải tạo nên chuỗi giá trị liên hoàn từ sản xuất nguyên liệu, chế biến đến logistics và xuất khẩu.

Ứng dụng công nghệ chế biến trong thủy sản để nâng cao giá trị sản phẩm

Đặc biệt, Đắk Lắk từ lâu đã được định vị là một trong những trung tâm sản xuất nông nghiệp lớn nhất cả nước nhờ những ưu đãi đặc biệt của tự nhiên, với gần 540.000 ha là đất bazan màu mỡ (chiếm trên 40% diện tích đất sản xuất). Đây chính là "mỏ vàng" lý tưởng để phát triển các loại cây công nghiệp dài ngày và cây ăn quả có giá trị kinh tế cao, tạo nên các sản phẩm nông sản chủ lực có sức cạnh tranh cao trên thị trường quốc tế. Nhất là cà phê, với diện tích 217.000 ha, sản lượng đạt trên 582.000 tấn/năm, phần lớn diện tích này tập trung ở vùng chỉ dẫn địa lý cà phê Buôn Ma Thuột - nơi sản xuất ra sản phẩm cà phê Robusta có chất lượng hàng đầu thế giới, được chứng nhận bởi các tổ chức quốc tế uy tín như 4C, Fair Trade, UTZ hay Rainforest Alliance.

Năm 2025, vai trò “bệ đỡ” kinh tế của ngành nông, lâm, thủy sản Đắk Lắk tiếp tục được khẳng định vững chắc với giá trị sản xuất chiếm tới 38,47% trong cơ cấu GRDP của toàn tỉnh. Điều đáng chú ý là nền tảng của nông nghiệp công nghệ cao đã được hình thành khá rõ nét. Toàn tỉnh hiện có hơn 15.000 ha sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, 94 hợp tác xã ứng dụng công nghệ cao. Nhiều khu, vùng sản xuất chuyên canh đã được đầu tư bài bản, từng bước tạo ra những hạt nhân cho quá trình chuyển đổi từ sản xuất truyền thống sang nền nông nghiệp hiện đại.

Đòn bẩy cho nông nghiệp công nghệ cao

Trong thời gian qua, tỉnh đã thu hút đầu tư vào các dự án chế biến sâu, phát triển hạ tầng logistics, đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng các vùng sản xuất tập trung ứng dụng công nghệ cao nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản. Đến hết năm 2025, toàn tỉnh đã thu hút 213 dự án đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp với tổng số vốn gần 28.598 tỷ đồng, trong đó có 80 dự án nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao.

Nông dân ứng dụng hệ thống cảm biến thông minh để kiểm soát dinh dưỡng, nước tưới cho cây cà phê

Đặc biệt, trên địa bàn tỉnh hiện đang triển khai những dự án chăn nuôi "hạt nhân" giữ vai trò cốt lõi cho cả vùng Tây Nguyên. Điển hình là Tổ hợp Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao DHN Đắk Lắk tại xã Ea M'droh do Tập đoàn Hùng Nhơn và De Heus (Hà Lan) đầu tư với quy mô gần 50 ha, vốn đầu tư gần 1.000 tỷ đồng. Trang trại này đang vận hành hệ thống chuồng lạnh khép kín tự động hóa, nuôi dưỡng 2.500 con lợn giống cấp cụ kỵ Topigs Norsvin nhập khẩu trực tiếp từ Canada nhằm cung cấp nguồn gen chất lượng cao nhất cho thị trường. Cùng với đó, sự xuất hiện của các dự án công nghệ cao như nhà máy ấp nở trứng gia cầm của Công ty Japfa Comfeed (công suất 2,4 triệu con giống/tháng) hay các dự án trang trại chăn nuôi lợn, gà ứng dụng công nghệ điều khiển tiểu khí hậu tự động tại xã Ea Tul, xã Ea Sô… cho thấy nông nghiệp ứng dụng công nghệ Đắk Lắk đang có dư địa rất tốt.

Nông dân gắn mã QR trên mỗi thân cây sầu riêng để truy xuất nguồn gốc sản phẩm

Trong lĩnh vực thủy sản, các mô hình nuôi tôm siêu thâm canh ứng dụng công nghệ Biofloc, hệ thống tuần hoàn nước, các khu sản xuất giống thủy sản công nghệ cao và việc ứng dụng thiết bị giám sát hành trình đối với tàu cá đã từng bước nâng cao hiệu quả sản xuất, đồng thời đáp ứng yêu cầu về truy xuất nguồn gốc và chống khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU).

Ở quy mô hợp tác xã và nông hộ, làn sóng số hóa cũng đang định hình lại khái niệm "làm nông". Việc ứng dụng nền tảng trí tuệ nhân tạo, internet vạn vật, thiết bị bay không người lái hay hệ thống cảm biến thông minh để kiểm soát tiểu khí hậu chuồng trại và quản lý dải dinh dưỡng đất đang được triển khai đồng bộ. Điều này cho thấy, khoa học công nghệ đang từng bước thay đổi cách làm nông, giúp người nông dân làm chủ quy trình sản xuất.

Minh Thuận - Hồng Thúy

Nguồn: “Báo Đắk Lắk Điện tử”

Bài viết gốc: Xem tại đây