Đề xuất cấm sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, vận chuyển, xuất khẩu, nhập khẩu thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng

Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà báo cáo tại phiên họp (Ảnh: Media Quốc hội)

Cấm mọi hình thức trưng bày sản phẩm thuốc lá

Ngày 21/9 dưới sự chủ trì của Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến, sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá (PCTHTL).

Tại phiên họp, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết, báo cáo tổng kết 13 năm thi hành Luật PCTHTL cho thấy nhờ có nhiều nỗ lực trong công tác phòng, chống tác hại thuốc lá, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điếu thông thường trong nam giới trưởng thành giảm, đồng thời tỷ lệ phơi nhiễm với khói thuốc thụ động cũng giảm đáng kể cả ở các hộ gia đình, nơi công cộng và nơi làm việc. Tuy nhiên, những thành tựu này có nguy cơ bị ảnh hưởng, làm suy giảm kết quả đạt được bởi việc gia tăng tỷ lệ sử dụng thuốc lá mới, chủ yếu là thuốc lá điện tử (TLĐT), thuốc lá nung nóng (TLNN), đặc biệt là trong giới trẻ. TLĐT sử dụng nhiều hương liệu, hóa chất nên có thể bị lợi dụng để sử dụng ma túy thông qua việc phối trộn. Người sử dụng có thể tự ý tăng tỷ lệ nicotine quá mức hoặc thêm ma túy và các chất gây nghiện khác vào để sử dụng mà khó bị phát hiện.

Qua nghiên cứu kinh nghiệm của các nước trên thế giới và thực tiễn trong nước cho thấy cần thiết phải bổ sung quy định “Cấm mọi hình thức trưng bày sản phẩm thuốc lá” tại các điểm bán nhằm hạn chế tình trạng hút thuốc lá mới và thúc đẩy người hút cai nghiện thuốc lá.

Về phạm vi điều chỉnh, theo ông Hà giữ nguyên như Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Về nội dung có bổ sung quy định về cấm sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, vận chuyển, xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh, tạm nhập, tái xuất, chuyển khẩu, chứa chấp, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và thuốc lá khác; cấm sản xuất, mua bán, xuất khẩu, nhập khẩu, thiết bị điện tử, cụm linh kiện, linh kiện (bộ phận) rời, dung dịch để lắp ráp, sản xuất thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá khác; cấm trưng bày sản phẩm thuốc lá.

Bên cạnh đó, sửa đổi, bổ sung “một số hành vi bị nghiêm cấm” tại Điều 9 Luật PCTHTL (khoản 4 Điều 1 Dự thảo Luật). Lý do, bổ sung các hành vi bị cấm đối với thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá khác và thiết bị điện tử, linh kiện rời dùng để lắp ráp thuốc lá điện tử để phù hợp Luật Đầu tư, Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội, theo đề xuất của Bộ Tài chính, Bộ Công Thương và phù hợp với thực tiễn xuất hiện các sản phẩm mới có chứa nicotine trái phép, gây hại cho sức khỏe con người và sự phát triển của việc bán thuốc lá trên môi trường mạng và các nền tảng trực tuyến dẫn đến khó kiểm soát.

Sửa đổi, bổ sung quy định về “quản lý kinh doanh thuốc lá” tại khoản 1 Điều 19 Luật PCTHTL (khoản 5 Điều 1 Dự thảo Luật). Lý do sửa đổi để phù hợp với Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện tại Luật Đầu tư (2025) (thay đổi quy định về kinh doanh thuốc lá) và Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP ngày 18/5/2026 của Chính phủ về phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh (bãi bỏ thủ tục hành chính đối với giấy phép mua bán thuốc lá).

Sửa đổi, bổ sung quy định về kiểm soát đầu tư sản xuất thuốc lá

Cùng với đó, sửa đổi, bổ sung quy định về “kiểm soát đầu tư sản xuất thuốc lá” tại khoản 4 Điều 21 Luật PCTHTL (khoản 6 Điều 1 dự thảo Luật). Lý do sửa đổi để phù hợp với Luật Sở hữu trí tuệ và phù hợp với chủ trương phân cấp theo đề xuất của Bộ Công Thương là bộ quản lý ngành (phân cấp từ Thủ tướng Chính phủ cho Bộ trưởng Bộ Công Thương). Sửa đổi, bổ sung quy định về “kiểm soát sản lượng thuốc lá tiêu thụ trong nước” tại điểm c, điểm d khoản 1, khoản 2, khoản 3 Điều 22 Luật PCTHTL (khoản 7 Điều 1 dự thảo Luật). Lý do: Theo đề xuất của Bộ Công Thương nhằm tạo điều kiện cho các doanh nghiệp sản xuất thuốc lá trong phạm vi được phép, chủ động trong việc xây dựng chiến lược, kế hoạch sản xuất, kinh doanh và đầu tư trong dài hạn.

Thẩm tra sơ bộ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, ông Nguyễn Đắc Vinh, Chủ nhiệm Uỷ ban Văn hoá và Xã hội cho biết, dự thảo Luật cơ bản phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, đặc biệt thể chế hóa quan điểm “Chuyển mạnh từ tư duy tập trung khám bệnh, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh” và mục tiêu “tăng cường kiểm soát các yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe như rượu, bia, thuốc lá” tại Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Tuy nhiên, Thường trực Ủy ban nhận thấy quy định cụ thể của dự thảo Luật đã nới lỏng hơn về các biện pháp, công cụ nhằm kiểm soát thuốc lá như: Bãi bỏ quy định về “giấy phép bán thuốc lá” đối với doanh nghiệp, đại lý bán buôn, đại lý bán lẻ thuốc lá (điểm a khoản 1 Điều 25 của Luật hiện hành); bãi bỏ quy định về kiểm soát đầu tư sản xuất, gia công thuốc lá để xuất khẩu vượt quá sản lượng được phép sản xuất (khoản 6 Điều 21 của Luật hiện hành); bãi bỏ quy định về cơ sở tư vấn, cai nghiện thuốc lá (khoản 2 và khoản 4 Điều 17 Luật hiện hành).

Theo Uỷ ban này, điều đó sẽ tác động, ảnh hưởng đến việc dễ tiếp cận, làm gia tăng người sử dụng và tác động đến bảo đảm bình đẳng giới. Đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo bổ sung đánh giá cụ thể hơn tác động giới của các quy định sửa đổi, bổ sung thay cho việc mô tả chung chung tại hồ sơ trình; tiếp tục nghiên cứu, bổ sung cơ sở thực tiễn để có giải pháp phù hợp, bảo đảm chính sách đối với đồng bào dân tộc thiểu số có tính khả thi và thực chất.

Việt Thắng

Nguồn: daidoanket.vn

Bài viết gốc: Xem tại đây