Camera của người dân kết nối với công an: Chia sẻ theo cơ chế nào, bảo mật dữ liệu ra sao?

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng đã ký Quyết định số 502 ngày 28-3 phê duyệt Phương án kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống camera giám sát an ninh, trật tự, xử lý vi phạm và điều hành giao thông với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và chia sẻ dữ liệu với Trung tâm giám sát, điều hành đô thị thông minh.

Chính phủ phê duyệt phương án kết nối hệ thống camera giám sát an ninh, trật tự với Cơ sở dữ liệu quốc gia. Trong ảnh là hệ thống camera giám sát giao thông tại TP Hà Nội.

Chia sẻ theo cơ chế thỏa thuận

Tại quyết định, Chính phủ đã nêu phương án tích hợp, kết nối, chia sẻ và quản trị dữ liệu từ các hệ thống camera giám sát, trong đó có dữ liệu từ hệ thống camera giám sát của lực lượng Công an nhân dân đầu tư, quản lý, vận hành; dữ liệu từ hệ thống camera giám sát của địa phương đầu tư.

Đáng chú ý, quyết định nêu rõ dữ liệu từ các hệ thống camera của tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân trên địa bàn được chia sẻ theo cơ chế thỏa thuận thông qua các điểm tập trung kết nối đến Trung tâm camera giám sát Công an cấp xã, bảo đảm tuân thủ các quy định pháp luật về an ninh, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Dữ liệu camera giám sát do tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân chia sẻ được lưu trữ tại Trung tâm camera giám sát Công an cấp xã hoặc sử dụng dịch vụ điện toán đám mây do cơ quan có thẩm quyền cấp phép. Việc chia sẻ dữ liệu camera của các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân được thực hiện theo Điều 18 của Luật Dữ liệu và các văn bản pháp luật có liên quan; cơ quan Công an tiếp nhận dữ liệu được chia sẻ có trách nhiệm bảo vệ dữ liệu theo các quy định của Luật Dữ liệu, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân và các văn bản pháp luật có liên quan.

Về lộ trình thực hiện, từ 1-1-2028 sẽ mở rộng kết nối các hệ thống camera được đầu tư theo hình thức xã hội hóa, bao gồm camera của tổ chức, doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh, hộ dân cư, vào hệ thống giám sát của địa phương theo cơ chế thỏa thuận, bảo đảm tuân thủ quy định về an ninh, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động, luật sư Bạch Diệu Ái, Giám đốc Công ty Luật TNHH Viba, nhìn nhận việc kết nối, chia sẻ dữ liệu từ hệ thống camera của tổ chức, doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh, hộ dân cư với Trung tâm giám sát Camera của công an cấp xã có mục tiêu được đề cập tại Quyết định số 502 là nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về bảo đảm an ninh, trật tự, tạo môi trường an toàn, ổn định phục vụ phát triển kinh tế - xã hội bền vững, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống người dân.

Bên cạnh việc ủng hộ thực hiện để góp phần giữ gìn an ninh trật tự, tạo môi trường an toàn, ổn định phục vụ phát triển kinh tế - xã hội bền vững, nâng cao chất lượng cuộc sống, nhiều người dân bày tỏ băn khoăn về vấn đề quyền riêng tư, bảo mật dữ liệu, nên chờ đợi quy định chi tiết cũng như hướng dẫn cụ thể để thực hiện kết nối, chia sẻ.

Cần ban hành các văn bản hướng dẫn cụ thể, chi tiết việc kết nối, chia sẻ dữ liệu camera

Về vấn đề nêu trên, luật sư Bạch Diệu Ái dẫn Điều 21 Hiến pháp năm 2013 nêu rõ quyền về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân của cá nhân được pháp luật bảo vệ: "Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình; có quyền bảo vệ danh dự, uy tín của mình. Thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình được pháp luật bảo đảm an toàn".

Theo đó, mặc dù Quyết định 502 cho phép kết nối, chia sẻ dữ liệu từ hệ thống camera nhằm phục vụ quản lý an ninh, trật tự và điều hành đô thị. Tuy nhiên, Nghị định 356/2025/NĐ-CP quy định về quản lý, kết nối và chia sẻ dữ liệu đã đặt ra nguyên tắc việc thu thập, khai thác dữ liệu phải đúng mục đích, có giới hạn phạm vi và bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin theo nguyên tắc tại Hiến pháp như đã nêu trên.

Về nguyên tắc, việc chia sẻ dữ liệu chỉ nên thực hiện đối với các camera lắp đặt tại khu vực công cộng hoặc bán công cộng như cổng nhà, mặt tiền, ngõ, đường hoặc khu vực kinh doanh - là những nơi có liên quan đến an ninh, trật tự xã hội.

"Đối với các camera đặt trong không gian riêng tư bên trong nhà ở hoặc các khu vực nhạy cảm, việc kết nối cần được hạn chế hoặc kiểm soát chặt chẽ, bởi đây là khu vực gắn liền với quyền riêng tư của cá nhân và nguy cơ xâm phạm dữ liệu cá nhân là rất lớn"- bà Ái nêu quan điểm.

Vì vậy, việc kết nối, chia sẻ dữ liệu camera cần được giới hạn trong phạm vi hợp lý, phù hợp với mục đích quản lý nhà nước và phải bảo đảm nguyên tắc tôn trọng quyền riêng tư, bảo mật thông tin cá nhân.

Vị luật sư nhấn mạnh, việc mở rộng kết nối đến các khu vực riêng tư chỉ có thể thực hiện khi có sự đồng ý rõ ràng của chủ thể dữ liệu và phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, ngoại trừ các trường hợp xử lý dữ liệu cá nhân không cần sự đồng ý của chủ thể dữ liệu cá nhân theo quy định tại Điều 19 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025.

Luật sư Bạch Diệu Ái khẳng định việc ban hành các quy định hướng dẫn chi tiết về kết nối và chia sẻ dữ liệu từ hệ thống camera giám sát do tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân chia sẻ là cực kỳ cần thiết để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả khi áp dụng trong thực tiễn.

Trong đó, đảm bảo tuân thủ Luật Dữ liệu năm 2024 quy định về việc thu thập, xử lý và chia sẻ dữ liệu cá nhân. Theo đó, dữ liệu từ camera giám sát thường chứa hình ảnh, thông tin, lịch trình của cá nhân, nếu không có hướng dẫn cụ thể về quy trình "phi cá nhân hoá" hoặc các điều kiện để kết nối, việc chia sẻ nãy dễ dẫn đến vi phạm quyền riêng tư.

Hơn nữa, các quy định hướng dẫn chi tiết sẽ giúp cán bộ cơ sở tự tin triển khai thực thi đề án một cách hiệu quả, ví dụ như dễ dàng xác định rõ phạm vi dữ liệu nào được phép tiếp nhận và dữ liệu nào cần bảo mật tuyệt đối.

Quyết định 502 về phương án kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống camera giám sát an ninh, trật tự, xử lý vi phạm và điều hành giao thông với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và chia sẻ dữ liệu với Trung tâm giám sát, điều hành đô thị thông minh nhấn mạnh việc xây dựng hạ tầng dữ liệu dùng chung và kết nối liên thông.

Do đó, theo bà Ái, nếu không có quy chuẩn kỹ thuật, chẳng hạn về định dạng video, giao thức truyền dẫn, độ phân giải… và quy chuẩn pháp lý như trách nhiệm của tổ chức, cá nhân khi cung cấp dữ liệu, hệ thống camera tại cấp xã sẽ trở nên rời rạc, không thể tích hợp vào Trung tâm chỉ huy, làm lãng phí nguồn lực xã hội hóa, từ đó không đảm bảo tính khả thi trong vận hành.

Từ góc độ pháp lý, nữ luật sư cho rằng nếu chỉ kêu gọi "xã hội hóa" camera mà thiếu các quy định kỹ thuật và bảo mật cụ thể, chúng ta sẽ đối mặt với rủi ro pháp lý rất lớn về xâm phạm đời tư.

Vì vậy, để thực hiện hiệu quả, các cơ quan chức năng cần sớm ban hành các văn bản hướng dẫn cụ thể, chi tiết về quản lý dữ liệu camera giám sát xã hội hóa, trong đó ưu tiên các tiêu chuẩn về bảo mật an toàn thông tin theo cấp độ và quy trình xác thực dữ liệu đầu vào.

Minh Chiến

Theo Báo Người Lao Động (www.nld.com.vn)

Bài viết gốc: Xem tại đây