Phòng, chống đuối nước: Cần những giải pháp sát thực tiễn

Từng trực tiếp bế trên tay thi thể lạnh ngắt của đứa trẻ được đưa lên từ lòng hồ thủy lợi, những người làm công tác cứu nạn, cứu hộ chúng tôi hiểu rõ rằng đuối nước chưa bao giờ là một tai nạn thuần túy, mà là hậu quả của hệ thống rủi ro chưa được kiểm soát.

Thực trạng xót xa ấy lặp lại qua từng năm đặt ra yêu cầu cấp thiết cần phải đổi mới tư duy và hoàn thiện hệ thống phòng ngừa rủi ro. Đã đến lúc cần thay thế các phong trào, hoạt động mang tính hình thức bằng những giải pháp thực tiễn và hành động quyết liệt, với sự tham gia của cả chính quyền, gia đình và xã hội.

Cần chủ động kiểm soát các nguy cơ gây tai nạn đuối nước

Trước tiên, chính quyền cơ sở phải dẫn dắt hành động, chuyển từ quản lý thụ động sang chủ động triệt tiêu rủi ro. Cần huy động cả hệ thống chính trị tăng cường rà soát toàn diện các khu vực có nguy cơ cao. Yêu cầu các chủ vườn rẫy, chủ công trình thi công thực hiện nghiêm việc rào chắn bằng lưới thép, đậy nắp kiên cố các miệng giếng không sử dụng. Đặc biệt, phải cắm biển cảnh báo nguy hiểm rõ ràng tại tất cả các ao, hồ tự nhiên thường xuyên có trẻ em lui tới vui chơi, cũng như các khu vực hồ chứa nước tưới tiêu.

Bên cạnh đó, cần chuẩn hóa phương tiện cứu hộ. Chủ động bố trí ngân sách, huy động nguồn lực xã hội hóa để trang bị các phương tiện cứu nạn, cứu hộ thiết yếu (phao tròn, áo phao, sào vớt, dây cứu nạn) ngay tại các điểm nóng, bến bãi, khu dân cư gần nguồn nước. Điều này đảm bảo phương châm “4 tại chỗ”, sẵn sàng ứng phó trong những phút giây sinh tử.

Đối với nhà trường và gia đình, cần xem việc trang bị kỹ năng sinh tồn, dạy con “tự cứu” trước khi dạy bơi là việc quan trọng. Nhiều phụ huynh vẫn giữ một niềm tin sai lầm: “Con tôi biết bơi là an toàn”. Song thực tế biển, ao hồ lại không tĩnh lặng và an toàn như hồ bơi nhân tạo. Khi lỡ trượt chân, nước lạnh và sự hốt hoảng sẽ ngay lập tức tạo tâm lý hoảng loạn. Càng quẫy đạp theo bản năng, càng nhanh kiệt sức và rất dễ chìm, kể cả khi có kỹ năng bơi rất giỏi. Vì vậy, thay vì chỉ dạy bơi truyền thống, công tác tuyên truyền hiện nay đang hướng mạnh đến phương pháp “Bơi tự cứu”. Điểm tuyệt vời của phương pháp này là tính thực tế: trẻ có thể rèn luyện đến 80% kỹ năng sinh tồn ngay trên cạn. Chỉ với một... chậu nước ở nhà, trẻ được tập úp mặt để làm chủ nhịp thở, từ đó dập tắt hoàn toàn nỗi sợ hãi bẩm sinh khi ngạt nước.

Khi nỗi sợ bị khống chế, bí quyết sinh tử dưới nước thực ra rất đơn giản: Hãy hít một hơi thật sâu và nín thở, thả lỏng cơ thể. Lúc này, buồng phổi của trẻ (chứa từ 1,5 - 3 lít khí) sẽ hoạt động như một chiếc phao cứu sinh tự nhiên, giúp cơ thể tự động nổi lên mặt nước. Thay vì hoảng loạn, kỹ năng “hít sâu, thả lỏng, nổi chờ người cứu” mới chính là chiếc chìa khóa vàng để giành giật sự sống từ tay thủy thần.

Trang bị kỹ năng cho bản thân là chưa đủ, mỗi người dân, mỗi em học sinh cần nằm lòng những nguyên tắc sống còn khi phát hiện có người bị đuối nước: Tuyệt đối tránh lao trực tiếp xuống nước ứng cứu mà ưu tiên cứu hộ gián tiếp. Nếu người không được huấn luyện cứu hộ, tuyệt đối không nhảy xuống nước trực tiếp, đặc biệt khi nạn nhân đang hoảng loạn. Chỉ nhảy khi có áo phao, phao cứu sinh hoặc ít nhất 2 người hỗ trợ và nạn nhân ở rất gần bờ nếu bạn không có chuyên môn cứu hộ, đặc biệt là tại các hồ lót bạt trơn trượt. Người đuối nước trong cơn hoảng loạn có sức mạnh bấu víu khủng khiếp, có thể dìm chết luôn cả người cứu.

 Hãy lập tức tri hô gọi người lớn. Nhanh chóng tìm và ném các vật nổi (phao, can nhựa rỗng, can dầu máy cày, khúc gỗ) hoặc dùng sào dài, dây thừng, cành cây chìa ra để kéo nạn nhân vào bờ.

Ngay khi đưa nạn nhân lên bờ, tuyệt đối không được vác ngược chạy vòng quanh (cách sơ cứu dân gian phản khoa học), có thể làm mất “thời gian vàng”. Nếu nạn nhân bất tỉnh, ngừng thở, phải lập tức đặt nằm ngửa, móc dị vật trong miệng và tiến hành ép tim ngoài lồng ngực kết hợp thổi ngạt liên tục cho đến khi nạn nhân tỉnh lại hoặc có lực lượng y tế tới hỗ trợ.

Cuối cùng, dù công nghệ có hiện đại đến đâu, quy định có nghiêm khắc cỡ nào cũng không thể thay thế được sự quan tâm của cha mẹ, người thân. Đừng lơ là, xao nhãng mà rời mắt khỏi con trẻ khi con đang chơi gần mép nước.

Thượng tá Đào Thế Hải

Phó Trưởng Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH

Nguồn: “Báo Đắk Lắk Điện tử”

Bài viết gốc: Xem tại đây