Nuôi dưỡng tình yêu văn hóa từ gia đình

Tuổi thơ của anh Y Noan gắn liền với tiếng chiêng, điệu múa mỗi khi buôn làng mở hội. Lần nào các nghệ nhân trong buôn đánh chiêng, Y Noan cũng chăm chú lắng nghe rồi gõ theo từng nhịp chiêng. Niềm đam mê thôi thúc anh tự tìm tòi cách đánh chiêng, học hỏi về nhạc cụ truyền thống của dân tộc mình.

Năm 2024 anh Y Noan tham gia lớp tập huấn chế tác nhạc cụ và truyền dạy cồng chiêng do địa phương tổ chức. Trong một tháng, dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân, anh Y Noan không chỉ hoàn thiện kỹ thuật đánh chiêng mà còn chế tác các loại nhạc cụ truyền thống như đing năm, đing tăk ta...

Sau khóa học, anh tiếp tục tự trau dồi kỹ năng bằng cách quan sát, lắng nghe và thực hành. Anh Y Noan xem các video trình diễn trên Youtube, trao đổi kinh nghiệm với những nghệ nhân lớn tuổi trong xã rồi tự mày mò, điều chỉnh từng chi tiết của nhạc cụ.

Nhận thấy bộ đàn Ching Kok Arap còn thiếu một số nốt cần thiết, chưa thể thể hiện trọn vẹn giai điệu nhiều bài dân ca truyền thống, anh Y Noan bắt tay điều chỉnh âm thanh bằng cách lựa chọn, gọt vót những ống nứa, ống tre với độ dài phù hợp để bổ sung các nốt còn thiếu. Sau hai tháng thử nghiệm, bộ đàn Ching Kok Arap hoàn thiện.

Gia đình anh Y Noan Adrơng (xã Quảng Phú) cùng nhau tập luyện nhạc cụ truyền thống.

Anh Y Noan chia sẻ: “Chế tác nhạc cụ đòi hỏi phải kiên trì, tỉ mỉ. Mỗi lần thử nghiệm, tôi lại hiểu rõ hơn đặc tính của từng vật liệu, từ đó tìm cách điều chỉnh, tạo ra âm thanh phù hợp, ưng ý nhất”.

Gắn bó với nhạc cụ truyền thống, anh Y Noan càng trăn trở khi tiếng chiêng trong buôn dần thưa vắng. Anh nghĩ đến việc truyền dạy cho các con, bắt đầu từ chính những gì mình đã học hỏi và tích lũy. Mong muốn của anh Y Noan nhận được sự ủng hộ của vợ - chị H’ Mkao Êban. Là người am hiểu múa xoang và biết sử dụng các nhạc cụ truyền thống, chị vừa động viên chồng, vừa cùng anh hướng dẫn hai con làm quen với tiếng chiêng, bắt đầu từ cậu con trai lớn 14 tuổi rồi đến con út 7 tuổi.

Chị H’ Mkao bộc bạch: “Thấy chồng đam mê nhạc cụ truyền thống, tôi nghĩ nếu cả nhà cùng tập luyện, biểu diễn sẽ gắn kết các thành viên trong gia đình. Mỗi chuyến đi, mỗi lần tham gia biểu diễn văn nghệ tại địa phương hay các chương trình giao lưu văn hóa là cơ hội để chúng tôi đưa tiếng chiêng của người Êđê đến gần hơn với công chúng, giúp âm thanh thân thuộc của buôn làng tiếp tục ngân vang trong cuộc sống hiện đại".

Tiếng chiêng rộn rã từ ngôi nhà của anh Y Noan dần thu hút sự chú ý của các em nhỏ trong buôn. Nhiều em tìm đến học. Từ đó, nhóm chiêng thiếu nhi buôn Ea Sút ra đời, đến nay có 14 thành viên.

Đều đặn chiều thứ bảy, chủ nhật hằng tuần, tại nhà cộng đồng buôn Ea Sút, anh Y Noan tỉ mỉ hướng dẫn từng em cách gõ nhịp, lắng nghe để tạo nên âm thanh hài hòa. Để có đủ nhạc cụ cho nhóm thực hành, anh tự tay đẽo gọt từng bộ chiêng kram và đến từng nhà trong buôn hỏi mượn thêm chiêng đồng.

Điều anh Y Noan mong mỏi là ngành văn hóa và chính quyền địa phương quan tâm hơn đến hoạt động truyền dạy văn hóa dân gian ở buôn làng, đặc biệt là việc bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng đánh chiêng cho thiếu nhi. Qua đó, hỗ trợ thêm nhạc cụ, không gian sinh hoạt và tạo cơ hội giao lưu, trình diễn để các em tự tin, có động lực gắn bó lâu dài với văn hóa của dân tộc mình.

Như Quỳnh

Nguồn: “Báo Đắk Lắk Điện tử”

Bài viết gốc: Xem tại đây