Biến động kênh bán lẻ, doanh nghiệp thích ứng ra sao?
Thứ năm , 15/10/2026 08:26
Thứ năm , 15/10/2026 08:26
Hệ thống bán lẻ ngày càng được mở rộng ở vùng nông thôn. Ảnh: L.H
Bán lẻ thâm nhập thị trường nông thôn
Việt Nam đang chứng kiến sự thay đổi đáng kể trong cấu trúc phân phối. Nếu trước đây, cửa hàng tạp hóa và các điểm bán truyền thống giữ vai trò chủ đạo trong việc đưa hàng hóa đến người tiêu dùng, thì nay, chuỗi cửa hàng tiện lợi, siêu thị mini và các nền tảng trực tuyến đang từng bước mở rộng thị phần, tạo nên môi trường cạnh tranh đa dạng hơn.
Theo nhận định của ông Chinh Phạm - Trưởng nhóm chuyên gia thị trường thuộc Trung tâm Nghiên cứu Kinh doanh và Hỗ trợ Doanh nghiệp (BSA) tại tọa đàm “Biến động kênh bán lẻ và Ecommerce: DN nên thích ứng ra sao?” tổ chức mới đây, trong khoảng 4 - 5 năm tới, số lượng cửa hàng bán lẻ có thể tăng gấp ba lần hiện nay, hướng tới mốc 30.000 cửa hàng. Trong đó, WinCommerce dự kiến mở khoảng 12.000 -15.000 cửa hàng; Bách Hóa Xanh có kế hoạch phát triển 7.000 - 8.000 cửa hàng; hệ thống hợp tác với Petrolimex cũng có thể mở khoảng 5.000 cửa hàng.
Ông Chinh cho biết, bình quân mỗi ngày cả nước có khoảng 5 cửa hàng mới. Đáng chú ý, khu vực nông thôn và cận thành thị đang trở thành địa bàn mở rộng mới. Khoảng 70% địa chỉ cửa hàng mở mới trong năm 2026 có từ “xã” trong địa chỉ. Xu hướng này cho thấy cuộc cạnh tranh bán lẻ đang lan rộng ra ngoài các đô thị lớn, nơi nhu cầu mua sắm tiện lợi ngày càng tăng.
Tốc độ mở rộng này cho thấy các DN đang đẩy mạnh đầu tư vào mạng lưới phân phối, coi khả năng tiếp cận gần hơn với người tiêu dùng là một trong những lợi thế cạnh tranh quan trọng. Sự phát triển của mô hình minimart (siêu thị mini) xuất phát từ khả năng đáp ứng nhu cầu mua sắm nhanh, thuận tiện và linh hoạt. Thay vì tích trữ nhiều thực phẩm, hàng hóa thiết yếu cho cả tuần, người tiêu dùng có xu hướng mua lượng vừa đủ, phục vụ nhu cầu phát sinh trong ngày. Điểm bán gần nhà, thời gian mua sắm ngắn và khả năng cung ứng đa dạng mặt hàng trở thành những yếu tố được chú trọng.
Dù vậy, kênh bán lẻ truyền thống vẫn giữ vai trò quan trọng. Ông Đinh Công Trí - Giám đốc chiến lược kinh doanh cấp cao TT Group, cựu Giám đốc Bán hàng Unilever cho rằng, kênh này vẫn có sức sống đáng kể nhờ khả năng thích ứng với đặc điểm tiêu dùng của người Việt. Tuy nhiên, cơ hội duy trì và phát triển không còn dành cho tất cả mô hình kinh doanh như trước. Giai đoạn 2026-2030, kênh bán lẻ truyền thống được dự báo vận động theo bốn xu hướng chính: hiện đại hóa, phân hóa, số hóa và chuyên biệt hóa.
Công nghệ số định hình cuộc đua mới
Một trong những thay đổi nổi bật của thị trường FMCG là sự phát triển của bán lẻ đa kênh (Omni). Mô hình này kết nối cửa hàng vật lý với nền tảng trực tuyến, cho phép người tiêu dùng tìm kiếm, đặt mua và nhận hàng thông qua nhiều phương thức khác nhau.
Theo ông Phạm Trọng Chinh, bán lẻ đa kênh có cơ hội tăng tốc nhờ tận dụng được mạng lưới cửa hàng sẵn có và tối ưu chi phí giao hàng. Tại nhiều nhà cung cấp, tốc độ tăng trưởng của kênh Omni trong hai năm gần đây, đặc biệt là năm 2026, được ghi nhận cao gấp đôi kênh mua sắm trực tiếp. Một số hệ thống đã triển khai giao hàng trong vòng dưới hai giờ, thậm chí dưới một giờ. Lợi thế của mô hình này nằm ở việc kết hợp độ phủ của điểm bán với sự tiện lợi của nền tảng số. Khi cửa hàng được bố trí gần khu dân cư, DN có thể sử dụng điểm bán như một mắt xích trong hệ thống xử lý đơn hàng, rút ngắn khoảng cách giao hàng và đáp ứng nhanh nhu cầu mua sắm phát sinh trong ngày.
Theo các chuyên gia đến năm 2030, cạnh tranh trên thị trường FMCG sẽ không chỉ nằm ở quy mô mạng lưới mà còn ở khả năng phối hợp giữa GT, MT và các nền tảng trực tuyến. Do đó, DN muốn duy trì sức cạnh tranh cần nâng cao chất lượng phân phối, khai thác dữ liệu bán hàng và đưa sản phẩm đến đúng nhu cầu. Khi người tiêu dùng có nhiều lựa chọn hơn, độ phủ chỉ tạo lợi thế ban đầu; khả năng chuyển độ phủ thành sức mua thực chất mới quyết định hiệu quả tăng trưởng.
Đề cập về xu hướng thị trường đa kênh, bà Lê Thị Việt Hà - Phó trưởng Phòng Quản lý hoạt động thương mại điện tử, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công thương) nhấn mạnh: “Thương mại điện tử và bán lẻ đa kênh không còn là xu hướng lựa chọn mà đã trở thành động lực tăng trưởng tất yếu của ngành tiêu dùng nhanh”. Người tiêu dùng hiện nay mua sắm linh hoạt qua sự kết hợp giữa cửa hàng truyền thống, website, sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và livestream. Điều này đòi hỏi DN phải tích hợp đa kênh, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data) để dự báo nhu cầu, cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng và tối ưu logistics.
Đặc biệt, sự ra đời của Luật Thương mại điện tử năm 2025 (có hiệu lực từ ngày 1/7/2026) đang tạo ra một hành lang pháp lý đồng bộ, minh bạch, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và tạo môi trường cạnh tranh an toàn, lành mạnh cho DN.
Lê Bảo
Nguồn: daidoanket.vn
Bài viết gốc: Xem tại đây
