4 lưu ý với doanh nghiệp khi thực hiện Lệnh 280 của Trung Quốc

Ông Nguyễn Quý Dương, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ Thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, doanh nghiệp cần đặc biệt quan tâm đến những thay đổi trong quy định mới, bởi hiện Việt Nam có khoảng 4.000 mã doanh nghiệp đã đăng ký trên hệ thống CIFER của Trung Quốc.

“Doanh nghiệp cần theo dõi thông tin thường xuyên để tránh tình trạng chậm cập nhật quy định, dẫn đến ách tắc hàng hóa tại cửa khẩu”, ông nói.

Hải quan Trung Quốc kiểm tra sầu riêng tại khu vực cửa khẩu. Ảnh: Dongxingnet.

Doanh nghiệp cần chủ động tránh rủi ro

Theo ông Dương, khi triển khai Lệnh 280, doanh nghiệp cần lưu ý 4 vấn đề chính. Thứ nhất, với các sản phẩm đã có nghị định thư song phương, việc quản lý và xuất khẩu vẫn thực hiện theo các quy định trong nghị định thư đã ký giữa Việt Nam và Trung Quốc.

Thứ hai, với các sản phẩm đã đăng ký theo Lệnh 248 trước đây, mã đăng ký vẫn tiếp tục có hiệu lực, doanh nghiệp không cần làm lại hồ sơ theo Lệnh 280. Tuy nhiên, quy định này không áp dụng trong trường hợp sản phẩm thuộc phạm vi điều chỉnh của Thông báo 219 của GACC.

Thứ ba, một số sản phẩm trước đây không phải đăng ký theo Lệnh 248, nhưng theo quy định mới lại cần có thư xác nhận của cơ quan có thẩm quyền Việt Nam khi đăng ký xuất khẩu sang Trung Quốc. Vì vậy doanh nghiệp cần chủ động rà soát sản phẩm của mình để thực hiện đúng thủ tục.

Thứ tư, phía Trung Quốc dự kiến tổ chức các chương trình tập huấn về Lệnh 280 trong tháng 3/2026, theo thông tin từ Văn phòng SPS Việt Nam, nhằm hướng dẫn doanh nghiệp và cơ quan quản lý tại Việt Nam thực hiện quy định mới.

Từ những thay đổi này, Phó Cục trưởng nhìn nhận, việc cập nhật kịp thời thông tin là yếu tố quan trọng để bảo đảm hoạt động xuất khẩu không bị gián đoạn.

Ông dẫn lại trường hợp xảy ra trước đây khi cổng đăng ký doanh nghiệp xuất khẩu vào Trung Quốc CIFER tự động khóa chức năng tiếp nhận gia hạn hồ sơ với 118 doanh nghiệp đến hạn tái đăng ký theo Lệnh 248. Đây là cơ chế vận hành mặc định, không có quy trình gia hạn thủ công.

Tuy nhiên, do nhiều doanh nghiệp không theo dõi thông tin nên đến khi hết hạn (cuối tháng 9/2025) phát hiện, gây phát sinh khó khăn trong quá trình xử lý hồ sơ. “Đây là lợi ích sống còn của doanh nghiệp, vì nếu thông tin không được cập nhật kịp thời, hàng hóa có thể bị ách tắc khi xuất khẩu”, ông nói.

Ông Nguyễn Quý Dương tại hội nghị phổ biến Lệnh 280 hôm 13/3. Ảnh: Bảo Thắng.

Một ví dụ khác được lãnh đạo Cuc Trồng trọt và Bảo vệ thực vật nêu, là sản phẩm hồ tiêu. Theo quy định hiện hành, hồ tiêu hạt được đăng ký thông qua thư giới thiệu dưới dạng công hàm, trong khi hồ tiêu bột thực hiện đăng ký trực tiếp trên hệ thống CIFER. Tuy nhiên, theo Thông báo 219, hồ tiêu bột cũng phải thực hiện lại hồ sơ đăng ký.

Thông báo 219 có hiệu lực từ 15/12/2025, quy định chi tiết 20 nhóm mặt hàng bắt buộc phải có xác nhận của cơ quan có thẩm quyền. Trong trường hợp này, doanh nghiệp sẽ phải có thư giới thiệu của cơ quan quản lý, sau đó hoàn thiện hồ sơ theo hướng dẫn. Nếu không có thư giới thiệu, doanh nghiệp có thể bị loại khỏi hệ thống đăng ký và không thể xuất khẩu sang Trung Quốc.

"Các quy định về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc... liên tục được thị trường nhập khẩu nâng cao và cập nhật, đòi hỏi doanh nghiệp phải chủ động tiếp cận", ông Dương nhận xét và cam kết, Phòng An toàn thực phẩm và Môi trường sẽ có hướng dẫn chi tiết cho doanh nghiệp về thời hạn và hồ sơ thực hiện. Đồng thời cơ quan quản lý cũng sẽ sớm thông báo thời hạn cụ thể để doanh nghiệp nộp hồ sơ.

Chủ động và đủ khả năng đáp ứng với Lệnh 280

Chia sẻ thêm về Lệnh 280, ông Ngô Xuân Nam, Phó Giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam cho biết, theo trao đổi bên lề của phái đoàn Trung Quốc tại phiên họp của Ủy ban SPS/WTO tại Geneva, phía bạn khẳng định Lệnh 280 không ảnh hưởng đến hoạt động giao thương của gần 100.000 mã sản phẩm đang được quản lý trên hệ thống CIFER.

Quy định mới cũng có một số điểm thuận lợi cho doanh nghiệp, như cơ chế tự động gia hạn đăng ký đối với doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu quản lý và không có cảnh báo về an toàn thực phẩm. Trung Quốc cũng cho biết sẽ ứng dụng công nghệ AI để hỗ trợ hệ thống CIFER, giúp việc xử lý hồ sơ thuận lợi hơn.

Ông Ngô Xuân Nam: 'Việt Nam chủ động và đủ điều kiện thích ứng với Lệnh 280'. Ảnh: Bảo Thắng.

Việt Nam đã tham gia đóng góp ý kiến tích cực trong quá trình xây dựng Lệnh 280. Văn phòng SPS Việt Nam đã tổng hợp ý kiến từ các cơ quan quản lý, địa phương và doanh nghiệp để gửi công hàm góp ý tới GACC. Đồng thời nhiều hội nghị phổ biến quy định cũng đã được tổ chức để hỗ trợ doanh nghiệp cập nhật thông tin.

"Lệnh 280 ban hành ngày 14/10. Thời gian chuyển tiếp được phía Trung Quốc gia hạn đến 1/6 để các quốc gia có thêm điều kiện chuẩn bị. Tới lúc này, tôi tự tin khẳng định Việt Nam có đủ cơ sở để thích ứng với quy định mới", ông Nam bày tỏ.

Niềm tin của lãnh đạo Văn phòng SPS Việt Nam dựa trên một loạt hội nghị tuyên truyền, bắt đầu từ cuối năm 2025. Những thay đổi, cập nhật của Lệnh 280 so với Lệnh 248 trước đây được làm rõ và hiệp hội, ngành hàng, doanh nghiệp đón nhận rộng rãi.

Trong quá trình triển khai các hội nghị, Văn phòng cũng tiếp nhận nhiều phản hồi liên quan đến một số nội dung như danh sách các mã sản phẩm được tự động gia hạn, phạm vi điều chỉnh của Thông báo 219, hồ sơ và biểu mẫu đối với doanh nghiệp đăng ký mới; cũng như đầu mối kỹ thuật để hỗ trợ cơ quan quản lý Việt Nam.

Phó Giám đốc Ngô Xuân Nam khẳng định sẽ tổng hợp và làm đầu mối trao đổi với GACC về những vấn đề này, đặc biệt là danh mục 2.589 sản phẩm nông nghiệp phải có thư xác nhận của cơ quan thẩm quyền, theo Thông báo 219, trong đó có nhiều mặt hàng mới thuộc diện quản lý.

Tiếp sau hội nghị hướng dẫn của Trung Quốc, dự kiến vào tháng 3/2026, để hỗ trợ doanh nghiệp, Văn phòng SPS Việt Nam sẽ phối hợp các cơ quan chuyên môn tổ chức thêm nhiều buổi đào tạo, tập huấn khác, chậm nhất diễn ra vào tháng 5/2026.

Cùng với đó, cổng thông tin SPS tiếp tục được xây dựng, hoàn thiện, nhằm cập nhật nhanh các thay đổi về quy định nhập khẩu từ các thị trường.

Bảo Thắng

Nguồn: nongnghiepmoitruong.vn

Bài viết gốc: Xem tại đây