“Số hóa” cánh đồng, nâng tầm nông sản
Thứ năm , 26/03/2026 10:23
Thứ năm , 26/03/2026 10:23
Từ việc số hóa cơ sở dữ liệu đất đai đến sử dụng cảm biến IoT hay thiết bị bay không người lái (drone) vào hoạt động sản xuất, nông nghiệp Đắk Lắk đang từng bước chuyển dịch từ canh tác dựa vào kinh nghiệm sang quản trị bằng dữ liệu. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm nâng tầm vị thế nông sản.
Giảm rủi ro trong sản xuất
Mới đây, Sở KH-CN tổ chức bàn giao sản phẩm của đề tài khoa học công nghệ cấp quốc gia “Nghiên cứu xây dựng cơ sở dữ liệu số về đất sản xuất nông nghiệp tỉnh Phú Yên (nay là tỉnh Đắk Lắk)”, do Viện Thổ nhưỡng nông hóa chủ trì, TS. Lương Đức Toàn làm chủ nhiệm.
Kết quả của đề tài không chỉ dừng lại ở các báo cáo khoa học mà quan trọng hơn là hình thành hệ thống dữ liệu số và phần mềm quản lý trực tuyến (WebGIS) tại địa chỉ https://csdldatsxnndaklak.com.vn, cho phép cập nhật, tra cứu thông tin đất sản xuất nông nghiệp ở 34 xã phía Đông Đắk Lắk. Trên cơ sở đó, cơ quan quản lý và người sản xuất có thêm căn cứ khoa học để lựa chọn cơ cấu cây trồng, xây dựng vùng sản xuất tập trung, sử dụng đất và phân bón hợp lý, hướng tới phát triển nông nghiệp bền vững.
Theo Sở KH-CN, việc số hóa dữ liệu đất giúp chuyển từ cách quản lý thủ công sang quản lý bằng dữ liệu, góp phần nâng cao hiệu quả quy hoạch, giảm rủi ro trong sản xuất và thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu.
Ngoài đề tài nói trên, thời gian qua, Sở KH-CN đã tích cực phối hợp với các nhà khoa học, các viện, trường để triển khai nhiều đề tài khoa học, công nghệ liên quan đến nông nghiệp. Điển hình như tại các vùng sầu riêng, hạn hán và biến đổi khí hậu không còn là nỗi lo mơ hồ khi công nghệ Internet vạn vật (IoT) bắt đầu phủ sóng rẫy vườn. Thay vì tưới nước theo cảm tính, nhiều nông dân đã lắp đặt hệ thống cảm biến độ ẩm thông minh.
Ông Cao Nguyên Lâm, một hộ dân tại xã Ea Bá tiên phong sử dụng công nghệ này cho biết: “Cảm biến đóng vai trò như một “thông dịch viên” của cây trồng. Nhờ dữ liệu chính xác về độ ẩm và nhu cầu dinh dưỡng được gửi về điện thoại, tôi có thể điều khiển hệ thống tưới nhỏ giọt từ xa”. Kết quả thực tế cho thấy, mô hình này giúp tiết kiệm gần 30% lượng nước và điện năng, đồng thời giảm đáng kể hiện tượng rửa trôi phân bón, giúp cây trồng phát triển bền vững hơn.
Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường, hiện có hơn 30% diện tích cây ăn quả và cây công nghiệp tái canh trên địa bàn tỉnh đã áp dụng các giải pháp tưới tiết kiệm và thiết bị giám sát thông minh, góp phần tối ưu hóa tài nguyên nước.
Nông dân phường Bình Kiến phun thuốc trừ sâu bằng thiết bị bay không người lái. Ảnh: CTV
Từng bước xây dựng hệ sinh thái công nghệ
Cuộc cách mạng năng suất tại Đắk Lắk còn ghi dấu ấn đậm nét của thiết bị bay không người lái (drone). Việc sử dụng drone để phun thuốc bảo vệ thực vật và rải phân bón với độ chính xác cao, giúp giảm nhân công lao động, tiết kiệm thời gian và hạn chế tiếp xúc trực tiếp với hóa chất. Quan trọng hơn, việc kiểm soát liều lượng và phạm vi phun giúp giảm dư lượng thuốc, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường.
Song song đó, việc áp dụng mã QR và nhật ký sản xuất điện tử đang góp phần nâng cao tính minh bạch của nông sản. Mỗi lô sản phẩm đều được ghi nhận đầy đủ thông tin về quá trình chăm sóc, thu hoạch, tạo điều kiện thuận lợi cho truy xuất nguồn gốc khi tiêu thụ.
Để thúc đẩy chuyển đổi số trong nông nghiệp, tỉnh Đắk Lắk đã và đang triển khai nhiều chính sách hỗ trợ, trong đó ưu tiên nguồn lực cho các mô hình ứng dụng công nghệ cao, khuyến khích hợp tác xã và doanh nghiệp đầu tư vào thiết bị, hạ tầng số. Đặc biệt, các dự án thí điểm ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong nhận diện sớm sâu bệnh và dự báo năng suất đang mở ra triển vọng về một nền nông nghiệp xanh, sạch và an toàn.
Ông Nguyễn Văn Đông, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp kinh doanh dịch vụ Hòa Phong (xã Tây Hòa), cho biết: “Khi áp dụng đồng bộ cơ giới hóa và công nghệ số, hiệu quả sản xuất được nâng lên rõ rệt. Lợi nhuận bình quân của các thành viên tăng 8 - 10 triệu đồng/ha so với canh tác truyền thống, đồng thời sản phẩm cũng dễ tiếp cận các thị trường có yêu cầu cao hơn”.
Văn Tài
Nguồn: “Báo Đắk Lắk Điện tử”
Bài viết gốc: Xem tại đây