Bàn giải pháp tháo gỡ khó khăn trong xuất khẩu sầu riêng và triển khai quy định EUDR

Tiếp và làm việc với đoàn có ông Nguyễn Thiên Văn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk cùng lãnh đạo các sở, ngành, địa phương liên quan. Cùng tham dự còn có đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh: Lâm Đồng, Gia Lai, Quảng Ngãi.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp phát biểu ý kiến

Theo báo cáo tại buổi làm việc, Đắk Lắk là "thủ phủ" sầu riêng của cả nước với diện tích lớn nhất vùng đạt hơn 41.000 ha, sản lượng năm 2026 ước đạt gần 500.000 tấn. Tính đến nay, tỉnh đã được phê duyệt 280 mã số vùng trồng sầu riêng (diện tích 7.500 ha) và 42 mã số cơ sở đóng gói. Ngoài ra, tỉnh đang có 165 vùng trồng (4.915 ha) và 66 cơ sở đóng gói đang chờ Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) kiểm tra, phê duyệt.

Dù có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về chất lượng cho niên vụ 2026, Đắk Lắk đang đối mặt với nhiều áp lực lớn như: trên địa bàn tỉnh hiện chưa có cơ sở kiểm nghiệm mẫu sầu riêng được GACC chỉ định, buộc doanh nghiệp phải gửi mẫu đi các thành phố khác làm tăng chi phí logistics và thời gian chờ đợi; quy định diện tích tối thiểu một vùng trồng cây lâu năm là 10 ha tại Nghị định số 38/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định về nhập khẩu cây mang theo bầu đất và mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói rất khó áp dụng đối với địa bàn Tây Nguyên do diện tích canh tác còn manh mún và tỷ lệ trồng xen canh sầu riêng trong vườn cà phê rất lớn...

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thiên Văn trao đổi các vấn đề về tình hình sản xuất sầu riêng của Đắk Lắk

Đối với việc đáp ứng quy định EUDR, mặc dù tỉnh đã thu thập dữ liệu ranh giới đất (Polygon) của nông hộ trồng cà phê đạt 86.339 ha, việc triển khai đại trà vẫn gặp rào cản do gần 90% diện tích là sản xuất cá thể, nhỏ lẻ, cơ sở dữ liệu chưa đồng bộ và hồ sơ pháp lý đất đai vùng trồng còn nhiều phức tạp.

Tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch UBND Nguyễn Thiên Văn đề xuất lập chiến dịch cao điểm từ 15 - 30 ngày đêm, phối hợp chặt chẽ với Cục Chuyển đổi số; Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường; Vụ Khoa học, Công nghệ và Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) để đồng bộ dữ liệu đất đai, "cầm tay chỉ việc" cho từng hộ dân nhằm chuẩn hóa quy trình canh tác và thiết lập mã vùng trồng mới. Kể cả đối với phương án bóc múi làm sầu riêng cấp đông để rải vụ, sản phẩm vẫn phải đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về an toàn thực phẩm và kiểm dịch thực vật. Về lâu dài, Đắk Lắk kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường hỗ trợ xây dựng các mô hình chuỗi liên kết mẫu, đồng thời hỗ trợ tỉnh thúc đẩy đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, giảm bớt sự phụ thuộc vào một thị trường duy nhất, đảm bảo tính bền vững cho ngành hàng tỷ đô này.

Các đại biểu tham dư hội nghị

Phát biểu chỉ đạo, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh, mùa vụ thu hoạch sầu riêng tại Đắk Lắk và Tây Nguyên chỉ còn khoảng 15 - 20 ngày nữa bắt đầu vào chính vụ. Quan điểm của Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong việc thay đổi, điều chỉnh các quy định lần này là hướng tới giải quyết tổng thể cho các ngành hàng nông sản cả nước chứ không riêng sầu riêng Đắk Lắk, đảm bảo mọi sản phẩm xuất khẩu đều phải minh bạch, có truy xuất nguồn gốc và kiểm dịch an toàn.

Để kịp thời tháo gỡ "nút thắt" ngay trong niên vụ 2026, Thủ tướng Chính phủ đã có chỉ đạo trực tiếp giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiến hành sửa đổi ngay Nghị định số 38/2026/NĐ-CP. Sau cuộc làm việc này, Bộ sẽ hoàn thiện tờ trình trình Thủ tướng Chính phủ xem xét ban hành bổ sung, điều chỉnh nghị định theo hướng linh hoạt, tháo gỡ bất cập về diện tích vùng trồng tối thiểu và quy định trồng xen canh đặc thù tại Tây Nguyên.

Đại diện tỉnh Gia Lai phát biểu ý kiến

Đồng thời, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp yêu cầu định hướng cấp mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói mới phải tập trung giao trực tiếp cho người sản xuất hoặc người có quyền sử dụng đất hợp pháp ứng dụng; tinh giản tối đa quy trình thủ tục, chuyển mạnh từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm", số hóa dữ liệu và tăng tính công khai, minh bạch. Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp cũng yêu cầu địa phương cần áp dụng ngay cách tiếp cận số hóa, truy xuất nguồn gốc này cho ngành hàng cà phê để sẵn sàng đáp ứng với quy định EUDR. Bộ cũng giao các cục, vụ chuyên môn phối hợp, hướng dẫn Đắk Lắk sớm đưa Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản quốc gia vào vận hành đồng bộ, đồng thời nghiên cứu cơ chế thu hút, thiết lập các phòng thử nghiệm đạt chuẩn quốc tế ngay tại địa bàn tỉnh nhằm giảm chi phí logistics cho doanh nghiệp.

Minh Thuận

Nguồn: “Báo Đắk Lắk Điện tử”

Bài viết gốc: Xem tại đây