Siết quản lý thuốc lá để bảo vệ sức khỏe cộng đồng

Phát biểu tại hội thảo, GS.TS Trần Văn Thuấn - Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia nhấn mạnh, thuốc lá là nguyên nhân gây ra nhiều bệnh nguy hiểm như tim mạch, ung thư và các bệnh hô hấp mạn tính. Mỗi năm, Việt Nam ghi nhận khoảng 100.000 ca tử vong liên quan đến thuốc lá, bao gồm cả người hút trực tiếp và những người bị phơi nhiễm khói thuốc.

Theo Thứ trưởng Trần Văn Thuấn, tác hại của thuốc lá không chỉ dừng lại ở vấn đề sức khỏe mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng nguồn nhân lực, làm giảm năng suất lao động và tạo gánh nặng lớn cho nền kinh tế. Trong bối cảnh ngành y tế đang chuyển mạnh từ tư duy khám chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, tăng cường phòng, chống tác hại của thuốc lá được xác định là một trong những định hướng trọng tâm.

Việt Nam ghi nhận lượng lớn ca tử vong liên quan đến thuốc lá. Ảnh: S.X

Thứ trưởng Trần Văn Thuấn khẳng định, việc sửa đổi Luật lần này hướng đến hoàn thiện hành lang pháp lý theo hướng chặt chẽ và hiệu quả hơn. Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất cấm sản xuất, kinh doanh, thương mại, tàng trữ và phân phối các sản phẩm thuốc lá mới dưới mọi hình thức; đồng thời ngăn chặn việc các sản phẩm chứa nicotine tiếp cận giới trẻ.

"Mục tiêu là xử lý khi vi phạm xảy ra và phải ngăn ngừa từ sớm, từ xa, không để phát sinh các hình thức lách luật hay hợp thức hóa việc lưu hành các sản phẩm này", Thứ trưởng Trần Văn Thuấn nhấn mạnh.

Ông Thuấn cũng đề nghị các bộ, ngành, địa phương và chính quyền các cấp nâng cao trách nhiệm, thực thi nghiêm các quy định của pháp luật về phòng, chống tác hại của thuốc lá, góp phần xây dựng môi trường không khói thuốc và bảo vệ sức khỏe người dân.

Đề cập đến thực trạng sử dụng thuốc lá hiện nay, TS. Hoàng Thị Mỹ Hạnh - Trưởng khoa Xã hội học Y tế và Dân số, Viện Chiến lược và Chính sách Y tế cho rằng, Việt Nam hiện nằm trong nhóm 15 quốc gia có tỷ lệ nam giới hút thuốc lá cao nhất thế giới.

Cụ thể, năm 2021 có hơn 41% nam giới trưởng thành sử dụng thuốc lá, trong khi tỷ lệ hút thuốc ở nữ giới chỉ khoảng 1%. Đối với nhóm trẻ từ 13-17 tuổi, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điếu hiện vẫn được duy trì ở mức dưới 2%.

Theo bà Hạnh, sau hơn 13 năm triển khai Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, Việt Nam đã đạt nhiều kết quả tích cực và đặt mục tiêu đến năm 2030 giảm tỷ lệ nam giới hút thuốc xuống còn 36%. Tuy nhiên, mục tiêu này đang đối mặt với nhiều thách thức khi các sản phẩm thuốc lá mới như thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và thuốc lá ngậm ngày càng xuất hiện phổ biến trên thị trường.

Đáng lo ngại, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử ở thanh thiếu niên đang tăng nhanh. Nếu như trước đây chỉ khoảng 2,6% thanh thiếu niên sử dụng thuốc lá điện tử thì đến năm 2023, con số này đã tăng lên 8,1%. Nhiều trường hợp còn sử dụng đồng thời thuốc lá điếu với thuốc lá điện tử hoặc thuốc lá nung nóng, làm gia tăng nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.

Các đại biểu tham dự và cho ý kiến về siết quản lý thuốc lá mới. Ảnh: S.X

Theo TS. Hoàng Thị Mỹ Hạnh, nhiều bằng chứng khoa học đã chứng minh tác hại của các sản phẩm thuốc lá đối với sức khỏe con người. Vì vậy, việc sớm triển khai các giải pháp mạnh để ngăn chặn sự gia tăng của thuốc lá mới là hết sức cần thiết, nhằm giảm gánh nặng bệnh tật, tử vong cũng như những tổn thất về kinh tế, xã hội và môi trường.

Đại diện Viện Chiến lược và Chính sách Y tế thông tin thêm, các phân tích đánh giá tác động chính sách cho thấy, việc cấm toàn diện thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm thuốc lá mới góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và mang lại lợi ích đáng kể về kinh tế.

Theo tính toán của nhóm nghiên cứu, nếu các biện pháp kiểm soát, trong đó có việc cấm trưng bày sản phẩm được thực hiện nghiêm như tại nhiều quốc gia phát triển, Việt Nam có thể giảm khoảng 5 triệu người hút thuốc sau 4 năm và tiết kiệm khoảng 4.000 tỷ đồng chi phí y tế mỗi năm. Dù đây mới là con số ước tính, song TS. Hoàng Thị Mỹ Hạnh nhận định, lợi ích thực tế có thể còn lớn hơn nếu các chính sách được triển khai đồng bộ và thực thi hiệu quả.

Thanh Giang

Nguồn: daidoanket.vn

Bài viết gốc: Xem tại đây