Tuyển sinh đại học 2026: Siết sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế

Mức điểm cộng cũng bị khống chế tối đa 1,5 điểm, giảm một nửa so với hiện nay nhằm bảo đảm công bằng cho thí sinh và đưa tuyển sinh trở về đúng bản chất đánh giá năng lực học tập phổ thông.

Thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT năm học 2025 - 2026. Ảnh: Quang Vinh.

“Lạm phát” chứng chỉ ngoại ngữ

Trong nhiều năm gần đây, chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, đặc biệt là IELTS, đã trở thành một “tấm vé vàng” trong tuyển sinh ĐH. Không ít trường cho phép thí sinh dùng IELTS để quy đổi thành điểm 10 môn Tiếng Anh, thậm chí vừa được miễn thi ngoại ngữ vừa được cộng thêm điểm ưu tiên. Có trường cộng tới 3 điểm, tương đương lợi thế rất lớn so với thí sinh chỉ dựa vào điểm thi tốt nghiệp THPT.

Đơn cử, trong đề án tuyển sinh dự kiến của Trường ĐH Thương mại năm 2026, thí sinh được 5.0 IELTS được quy đổi ra điểm 10, và cộng thêm 0,5 điểm thưởng. Từ 7.0, các em được quy đổi 10 điểm và có 3 điểm thưởng. ĐH Kinh tế quốc dân dự kiến áp dụng bảng quy đổi bắt đầu từ mức 5.5 IELTS (tương đương 8 điểm), trong khi mức 7.5 trở lên sẽ được tính là 10 điểm.

Tương tự những năm trước, các chứng chỉ ngoại ngữ được nhiều trường áp dụng xét tuyển dẫn tới một làn sóng đầu tư học và thi chứng chỉ ngày càng mạnh, nhất là ở các đô thị lớn. Nhiều gia đình sẵn sàng chi hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng cho con học luyện thi, thi lại nhiều lần để đạt mức điểm cao. Trong khi đó, học sinh ở vùng nông thôn, miền núi, điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn gần như không có cơ hội tiếp cận các trung tâm luyện thi chất lượng hay chi trả lệ phí thi đắt đỏ. Khoảng cách tiếp cận giáo dục vì thế ngày càng bị nới rộng.

GS.TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH (Bộ Giáo dục và Đào tạo) cho hay, dự thảo quy chế tuyển sinh lần này điều chỉnh theo hướng khai thác được năng lực ngoại ngữ của thí sinh và bảo đảm nguyên tắc công bằng trong xét tuyển. Tổ hợp xét tuyển sử dụng kết quả các môn thi tốt nghiệp THPT hoặc kết quả học bạ có dùng chứng chỉ ngoại ngữ thì cơ sở đào tạo quy đổi kết quả chứng chỉ ngoại ngữ thành điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp môn xét tuyển theo trọng số tính điểm xét môn ngoại ngữ không vượt quá 1/3 của tổng điểm theo thang điểm 30.

Như vậy, chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được dùng 1 lần, hoặc thay thế môn ngoại ngữ hoặc được cộng tối đa 1,5 điểm. Việc này sẽ giúp không còn tình trạng “chồng ưu tiên” khá bất cập các mùa tuyển sinh trước khiến không ít trường hợp thí sinh có điểm thi tốt nghiệp THPT các môn không quá nổi trội nhưng nhờ IELTS cao vẫn vượt lên dẫn đầu trong xét tuyển, gây tranh cãi trong dư luận về tính công bằng và minh bạch. Chứng chỉ trên thực tế vẫn được ghi nhận như một lợi thế trong tuyển sinh nhưng ở mức hợp lý, không lấn át hoàn toàn kết quả học tập phổ thông và kỳ thi tốt nghiệp THPT, đặc biệt không trở thành yếu tố quyết định mang tính “đặc quyền” dẫn đến bất lợi cho thí sinh ở vùng khó khăn.

Hướng tới công bằng thực chất

Chỉ tính riêng năm 2025, có hơn 70 cơ sở giáo dục ĐH quy đổi IELTS thành điểm môn Tiếng Anh để xét kết hợp với điểm thi tốt nghiệp THPT hoặc học bạ, với mức từ 4.0 trở lên. Đến thời điểm này, nhiều trường cũng đã công bố đề án tuyển sinh 2026 dự kiến trong đó có phương án xét tuyển bằng chứng chỉ ngoại ngữ. Như Học viện Ngân hàng dự kiến áp dụng mức cộng điểm khuyến khích tối đa 3 điểm thay vì quy đổi điểm môn thi.

Nếu dự thảo chính thức được thông qua, các trường ĐH phải rà soát lại phương án tuyển sinh, xây dựng tiêu chí xét tuyển hài hòa hơn giữa năng lực ngoại ngữ và kết quả học tập chung. Một số trường đào tạo bằng tiếng Anh hoặc có chương trình quốc tế có thể vẫn ưu tiên thí sinh có chứng chỉ, nhưng sẽ phải điều chỉnh mức ưu tiên cho phù hợp với khung quy định chung.

GS.TS Phạm Tất Dong - nguyên Phó Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam cho rằng, việc siết sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ là cần thiết trong bối cảnh hiện nay. Tuy nhiên, chính sách cũng cần được thực hiện linh hoạt để không làm giảm động lực học ngoại ngữ và hội nhập quốc tế của học sinh. Ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh, vẫn là kỹ năng quan trọng trong học tập và nghề nghiệp tương lai.

Do đó, song song với việc điều chỉnh tuyển sinh, ngành giáo dục cần tiếp tục nâng cao chất lượng dạy và học ngoại ngữ trong trường phổ thông, thu hẹp khoảng cách giữa các vùng miền. Khi học sinh có thể đạt trình độ ngoại ngữ tốt ngay trong hệ thống giáo dục công lập, chứng chỉ quốc tế sẽ trở về đúng vai trò của nó: công cụ kiểm chứng năng lực, chứ không phải “tấm vé ưu tiên” gây bất bình đẳng.        

Thu Hương

Nguồn: daidoanket.vn

Bài viết gốc: Xem tại đây