Mùa hè, đừng để trẻ chỉ “xem” mà quên đọc

Cần cho trẻ tiếp cận nhiều hơn với sách. Ảnh: Lê Minh

Không khó để bắt gặp hình ảnh những đứa trẻ trong kỳ nghỉ hè ngồi hàng giờ trước điện thoại, máy tính bảng hay tivi kết nối internet. Chỉ với vài thao tác chạm tay, các em có thể xem hết video này đến video khác, từ hoạt hình, trò chơi đến những nội dung giải trí được thuật toán liên tục đề xuất. Trong nhiều gia đình, thói quen xem đang dần lấn át thói quen đọc.

Điều đáng lo không chỉ nằm ở thời gian trẻ dành cho màn hình. Những video ngắn vài chục giây, những nội dung được cắt dựng với tiết tấu nhanh đang định hình cách tiếp nhận thông tin của trẻ. Khi quen với việc liên tục chuyển từ hình ảnh này sang hình ảnh khác, từ câu chuyện này sang câu chuyện khác, các em dễ mất dần khả năng tập trung lâu với một văn bản dài, một cuốn sách dày hay một câu chuyện cần được theo dõi từ đầu đến cuối.

Trong khi đó, đọc sách lại là một trải nghiệm hoàn toàn khác. Một cuốn sách không đưa sẵn hình ảnh, âm thanh hay cảm xúc cho người đọc. Trẻ phải tự hình dung nhân vật, khung cảnh, màu sắc và thế giới của câu chuyện bằng trí tưởng tượng của chính mình. Quá trình ấy không chỉ giúp làm giàu vốn từ mà còn rèn luyện khả năng suy nghĩ, liên tưởng, kết nối và tư duy sâu.

Nhiều chuyên gia giáo dục từng cảnh báo về nguy cơ hình thành kiểu tư duy bị cắt vụn bởi dòng thông tin ngắn và liên tục trên môi trường số. Một đứa trẻ có thể xem hàng trăm video trong một ngày nhưng lại khó kiên nhẫn với một cuốn truyện vài trăm trang. Vì thế, việc đọc sách hôm nay không chỉ là một thú vui mà còn là cách giúp trẻ giữ được khả năng tập trung và năng lực tư duy dài - những phẩm chất ngày càng trở nên quý giá trong thời đại số.

Mùa hè chính là thời điểm thích hợp để bắt đầu. Không còn áp lực bài vở hay lịch học dày đặc, trẻ có thêm thời gian để làm quen với sách như một niềm vui thay vì một nhiệm vụ. Điều quan trọng không phải là ép con đọc thật nhiều, mà là giúp các em tìm được những cuốn sách phù hợp với sở thích và lứa tuổi của mình.

Tin vui là sách cho trẻ em hiện nay không hề thiếu. Bên cạnh những cuốn “sách vàng” mà thế hệ nào cũng nên đọc, nhiều tác phẩm của các nhà văn tên tuổi quen thuộc như Nguyễn Nhật Ánh, Trần Đức Tiến, Nguyễn Ngọc Thuần, Thụy Anh… cùng một lớp tác giả trẻ đang góp phần tạo nên “mùa vàng” cho văn học thiếu nhi. Ngoài ra, còn rất nhiều đầu sách khoa học, kỹ năng... được in đẹp và hấp dẫn.

Tất nhiên, sách hay thôi chưa đủ. Một đứa trẻ khó yêu việc đọc nếu trong gia đình không có không khí đọc sách. Đôi khi, chỉ cần cha mẹ cùng con đọc một câu chuyện trước giờ đi ngủ, cùng trò chuyện về một nhân vật trong sách hay đơn giản là dành một khoảng thời gian không có màn hình trong ngày, thói quen đọc đã có thể được gieo mầm.

Mùa hè nào rồi cũng qua. Những chuyến du lịch sẽ kết thúc, các lớp học kỹ năng sẽ khép lại và năm học mới lại bắt đầu. Nhưng một cuốn sách được đọc trong những ngày nghỉ hè, một nhân vật khiến trẻ nhớ mãi hay một thói quen đọc được hình thành từ tuổi nhỏ có thể theo các em suốt nhiều năm sau đó. Trong một thời đại mà việc “xem” ngày càng dễ dàng hơn việc “đọc”, có lẽ đó là món quà bền vững nhất mà người lớn có thể dành cho trẻ em.

Thư Hoàng

Nguồn: daidoanket.vn

Bài viết gốc: Xem tại đây