Tiền tiểu học: Hiểu đúng để không tạo áp lực cho trẻ

Học sinh Trường Tiểu học Xuân Đỉnh (Hà Nội) năm học 2026 - 2027. Ảnh: NTCC

Đề xuất này không chỉ nhằm siết chặt kỷ cương trong giáo dục mầm non mà còn gửi đi một thông điệp rõ ràng: “tiền tiểu học” không phải là cuộc đua học chữ, học toán trước, mà là giai đoạn chuẩn bị tâm thế và kỹ năng để trẻ sẵn sàng bước vào lớp 1.

“Tiền tiểu học” không phải là học trước chương trình

Nhiều năm qua, mỗi dịp hè trước khi trẻ vào lớp 1, không ít phụ huynh lại tìm kiếm các lớp “tiền tiểu học”, luyện đọc, luyện viết, luyện toán với mong muốn con không bị bỡ ngỡ. Nhu cầu này khiến nhiều cơ sở giáo dục tổ chức các khóa học có nội dung gần như chương trình lớp 1, thậm chí yêu cầu trẻ đọc thông, viết thạo trước khi nhập học.

Tuy nhiên, theo Chương trình giáo dục mầm non hiện hành, trẻ 5 tuổi chỉ được làm quen với chữ cái, con số, sách, truyện, đồng thời phát triển ngôn ngữ, kỹ năng giao tiếp, khả năng tập trung, tư duy và các kỹ năng tự phục vụ. Đây là những nội dung giúp trẻ hình thành sự sẵn sàng học tập, hoàn toàn khác với việc dạy trước chương trình tiểu học.

Thực tế, ranh giới giữa “làm quen” và “dạy trước chương trình” cần được hiểu đúng. Trong đó việc cho trẻ nhận biết chữ cái, làm quen với con số, sách truyện hay rèn kỹ năng cầm bút là phù hợp với mục tiêu giáo dục mầm non. Nhưng nếu tổ chức cho trẻ đọc thông, viết thạo, tập chép, giải các dạng bài tập hoặc học nội dung thuộc chương trình lớp 1 thì đã là dạy trước chương trình.

Không ít phụ huynh cho rằng biết đọc, biết viết trước sẽ giúp trẻ có “lợi thế” khi vào lớp 1. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia giáo dục đã nhiều lần cảnh báo điều ngược lại.

TS Vũ Thu Hương - nguyên giảng viên Khoa Giáo dục Tiểu học, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội cho rằng, trẻ học trước chương trình dễ rơi vào trạng thái chủ quan khi vào lớp 1 vì nghĩ mình đã biết bài. Trong khi đó, giáo viên vẫn phải dạy theo tiến độ chung của cả lớp, khiến trẻ mất hứng thú, giảm khả năng tập trung và hình thành tâm lý coi nhẹ việc học.

Theo TS Vũ Thu Hương, điều quan trọng nhất trước khi vào lớp 1 không phải là biết làm phép tính hay đọc trôi chảy mà là trẻ có khả năng tự phục vụ, biết lắng nghe, biết hợp tác, mạnh dạn giao tiếp và có hứng thú với việc học. Những năng lực này mới quyết định khả năng thích nghi của trẻ với môi trường tiểu học.

Cần chế tài nhưng cũng cần hướng dẫn rõ

Đề xuất xử phạt được nhiều ý kiến đánh giá là cần thiết nhằm hạn chế tình trạng thương mại hóa các lớp tiền tiểu học. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cũng cho rằng cùng với chế tài, cơ quan quản lý cần có hướng dẫn chuyên môn cụ thể.

Chị Mai Nguyệt An (phường Đống Đa, Hà Nội) cho rằng, điều quan trọng không chỉ là mức xử phạt mà còn là khả năng áp dụng vào thực tiễn. Việc xác định đâu là hoạt động “làm quen” đúng chương trình và đâu là “dạy trước chương trình lớp 1” không hề đơn giản nếu thiếu tiêu chí chuyên môn rõ ràng. “Con tôi học trường mầm non công lập, cô giáo dạy các con nhận biết các chữ cái nhưng cũng có phụ huynh đề xuất các cô sắp xếp thời gian kèm các con đọc trơn, ghép vần… để đi học lớp 1 khỏi bỡ ngỡ, cô giáo phân tích rõ trong cuộc họp đầu năm luôn nhưng phụ huynh này có vẻ không hài lòng và cho biết sẽ đưa con ra trung tâm học thêm” – chị An chia sẻ.

Đề xuất xử phạt các cơ sở dạy trước chương trình vì thế không chỉ là một quy định mang tính hành chính. Quan trọng hơn, đây là lời nhắc rằng sự chuẩn bị tốt nhất cho trẻ trước ngưỡng cửa tiểu học không nằm ở việc học trước bao nhiêu kiến thức, mà ở việc phát triển đúng những năng lực phù hợp với lứa tuổi. Khi phụ huynh hiểu đúng về “tiền tiểu học”, áp lực học sớm sẽ giảm đi, nhường chỗ cho một tuổi thơ được phát triển tự nhiên và một khởi đầu nhẹ nhàng, bền vững hơn trên hành trình học tập.

Thu Hương

Nguồn: daidoanket.vn

Bài viết gốc: Xem tại đây