Định vị lại Đắk Lắk trong không gian phát triển mới

Quy mô lãnh thổ được mở rộng không chỉ tạo thêm dư địa phát triển mà còn đặt ra yêu cầu phải tổ chức lại không gian kinh tế, tái cấu trúc động lực tăng trưởng và xác lập vị thế mới của tỉnh trong liên kết vùng Tây Nguyên – Duyên hải Nam Trung Bộ. 

Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Đắk Lắk thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 vì thế không đơn thuần là cập nhật các chỉ tiêu phát triển sau sáp nhập, mà là bước đi mang tính chiến lược nhằm định vị lại một địa phương đang chuyển mình thành trung tâm kết nối giữa vùng nguyên liệu Tây Nguyên với cửa ngõ Biển Đông.

Không gian mới và tư duy phát triển mới

Việc hợp nhất địa giới hành chính đã tạo ra một không gian phát triển mới với quy mô lớn hơn, nguồn lực đa dạng hơn và yêu cầu liên kết vùng cao hơn.

Nếu trước đây Đắk Lắk và Phú Yên phát triển theo hai không gian tương đối độc lập thì nay tỉnh mới có điều kiện hình thành một trục phát triển hoàn chỉnh từ Tây Nguyên đến duyên hải. Sự thay đổi này không chỉ làm gia tăng quy mô lãnh thổ mà còn tác động trực tiếp đến cách thức tổ chức không gian phát triển.

Việc hợp nhất địa giới hành chính đã tạo ra một không gian phát triển mới với quy mô lớn hơn, nguồn lực đa dạng hơn và yêu cầu liên kết vùng cao hơn. Ảnh: Huỳnh Lê Viễn Duy

Theo ông Lê Hùng, Phó Giám đốc Sở Xây dựng, việc điều chỉnh quy hoạch tỉnh là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh mới. Việc điều chỉnh quy hoạch lần này không đơn thuần tạo ra một tỉnh lớn hơn, mà tạo ra một nền kinh tế lớn hơn thông qua việc kết nối hai lợi thế trước đây bị tách rời: Tây Nguyên với ưu thế sản xuất và vùng duyên hải với lợi thế xuất khẩu có cảng.

Đắk Lắk trước đây được biết đến là trung tâm của Tây Nguyên với thế mạnh về nông nghiệp, chế biến nông sản và năng lượng tái tạo, nhưng lại không có biển, phải phụ thuộc vào hệ thống cảng của các địa phương khác để xuất khẩu hàng hóa. Trong khi đó, Phú Yên có lợi thế về hạ tầng giao thông, cảng biển và công nghiệp ven biển nhưng thiếu vùng nguyên liệu quy mô lớn để tạo động lực cho công nghiệp chế biến. Do vậy, việc điều chỉnh quy hoạch lần này chính là lời giải cho bài toán liên kết giữa hai không gian kinh tế vốn tồn tại song song trong nhiều năm.

Điểm thay đổi lớn nhất của quy hoạch điều chỉnh là chuyển từ tư duy phát triển theo địa giới hành chính sang tư duy phát triển theo hành lang kinh tế, theo chuỗi giá trị và theo các vùng động lực. 

Bản quy hoạch đã định vị lại một tỉnh Đắk Lắk mới với cấu trúc phát triển hoàn chỉnh hơn, trong đó cao nguyên phát huy lợi thế sản xuất, trung du trở thành vùng chuyển tiếp và ven biển đảm nhận vai trò xuất khẩu, dịch vụ cảng biển và kinh tế biển. Đây không đơn thuần là sự thay đổi về quy mô địa giới hành chính mà là quá trình tổ chức lại các dòng chảy kinh tế, gồm dòng hàng hóa, logistics, lao động, công nghệ và vốn đầu tư.

Việc định hình lại không gian phát triển sẽ giúp phát huy tối đa lợi thế của một vùng nguyên liệu, giảm chi phí logistics cho các sản phẩm thế mạnh của tỉnh. Ảnh: Thanh Xuân

Nói cách khác, Đắk Lắk hôm nay đang chuyển từ phát triển dựa vào lợi thế vị trí địa lý và tài nguyên sang khai thác lợi thế trung tâm kết nối; từ phát triển dựa vào tài nguyên sang phát triển dựa vào đổi mới sáng tạo, chế biến sâu, logistics và kinh tế xanh. 

Cũng theo ông Lê Hùng, đây chính là nền tảng để xây dựng Đắk Lắk trở thành trung tâm phát triển mới của vùng Tây Nguyên và duyên hải Nam Trung Bộ trong giai đoạn tới.

“Cộng hưởng” lợi thế, mở đường phát triển

Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh cũng mở ra một khung phát triển hoàn toàn mới cho Đắk Lắk. Thay vì phát triển phân tán, tỉnh tập trung nguồn lực vào các hành lang kinh tế, các cực tăng trưởng và các trung tâm động lực có khả năng lan tỏa. Mô hình phát triển mới gồm ba vùng kinh tế, ba hành lang kinh tế chiến lược, hai vùng động lực và ba cực tăng trưởng. Đây được xem là sự thay đổi căn bản so với mô hình phát triển đơn cực trước đây.

Đối với đô thị, quy hoạch là cơ sở để hình thành hệ thống đô thị đa cực. Trong đó, Buôn Ma Thuột giữ vai trò trung tâm vùng; khu vực ven biển phía Đông trở thành không gian phát triển kinh tế biển, logistics và công nghiệp; các đô thị trung tâm khác đảm nhận vai trò kết nối vùng và cung cấp dịch vụ chuyên ngành.

Trong không gian phát triển mới, Buôn Ma Thuột đảm nhận vai trò trung tâm đổi mới sáng tạo, logistics vùng, giáo dục, y tế chất lượng cao, chế biến sâu nông sản và trung tâm thương mại quốc tế cà phê. Ảnh: Vạn Tiếp

Đối với hạ tầng, việc xác định rõ các hành lang kinh tế giúp ưu tiên đầu tư các tuyến giao thông chiến lược, logistics, hạ tầng số, hạ tầng năng lượng và các công trình đầu mối.

Đối với nhà đầu tư, quy hoạch mới giúp xác định rõ khu vực ưu tiên đầu tư, ngành nghề ưu tiên phát triển và khả năng kết nối thị trường. Điều này góp phần giảm rủi ro, tăng tính dự báo và nâng cao hiệu quả đầu tư. Có thể nói, quy hoạch mới không chỉ tạo ra quỹ đất phát triển mà còn mở ra những cơ hội đầu tư mới gắn với chuỗi giá trị, hạ tầng và thị trường. 

Nếu như trước đây vùng nguyên liệu Tây Nguyên và hệ thống cảng biển duyên hải tồn tại tách biệt thì nay đã được thống nhất thành một chuỗi giá trị hoàn chỉnh. Cà phê, hồ tiêu, sầu riêng, cao su, gỗ và các sản phẩm chế biến của Tây Nguyên sẽ có điều kiện tiếp cận trực tiếp với hệ thống cảng biển nước sâu, qua đó giảm đáng kể chi phí logistics, tăng cường lợi thế cạnh tranh cho sản phẩm của tỉnh.

Một điểm nhấn khác là vai trò của đô thị Buôn Ma Thuột. Từ vị trí “thủ phủ Tây Nguyên”, Buôn Ma Thuột được nâng tầm, mở rộng trở thành trung tâm điều phối chuỗi giá trị từ Tây Nguyên xuống Biển Đông; đồng thời đảm nhận vai trò trung tâm đổi mới sáng tạo, logistics vùng, giáo dục, y tế chất lượng cao, chế biến sâu nông sản và trung tâm thương mại quốc tế cà phê.

Khu vực phía Đông của tỉnh được xác định phát huy lợi thế về hạ tầng giao thông, cảng biển và công nghiệp ven biển. Ảnh: Thanh Xuân

Khi những tuyến cao tốc được hoàn thiện, cảng biển nước sâu đi vào khai thác, khu kinh tế Nam Phú Yên phát huy vai trò động lực cùng các trung tâm logistics, công nghiệp chế biến và đổi mới sáng tạo hình thành, Đắk Lắk sẽ trở thành điểm kết nối của một hành lang kinh tế rộng lớn, vươn ra biển Đông và hội nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực và quốc tế. 
Quy hoạch điều chỉnh lần này vì thế không chỉ là “bản thiết kế” cho một giai đoạn phát triển mới, mà còn là cơ sở để phân bổ nguồn lực, thu hút đầu tư và hiện thực hóa khát vọng đưa Đắk Lắk trở thành cực tăng trưởng mới của khu vực trong những thập niên tới.

Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND tỉnh Đỗ Hữu Huy khẳng định, sau sáp nhập, Đắk Lắk đang đứng trước cơ hội lịch sử để kiến tạo một không gian phát triển mới với sự kết nối chặt chẽ giữa cao nguyên và biển cả. Trên nền tảng hạ tầng giao thông ngày càng hoàn thiện, cùng các định hướng phát triển du lịch, công nghiệp, kinh tế biển, logistics và chuyển đổi số, tỉnh quyết tâm xây dựng môi trường đầu tư thông thoáng, minh bạch, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Với tinh thần đồng hành, đổi mới và hành động quyết liệt, Đắk Lắk kỳ vọng sẽ khai thác hiệu quả các tiềm năng, lợi thế mới, tạo động lực tăng trưởng mạnh mẽ, hướng tới mục tiêu trở thành cực phát triển năng động của khu vực miền Trung - Tây Nguyên trong giai đoạn tới.

Thanh Xuân

Nguồn: “Báo Đắk Lắk Điện tử”

Bài viết gốc: Xem tại đây