Chiến lược mới trong thu hút FDI

Thúc đẩy doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Ảnh: Minh Anh.

Hỗ trợ doanh nghiệp trong nước nâng cao năng lực cạnh tranh

Thông điệp quan trọng của Nghị quyết số 10-NQ/TW không nằm ở việc tiếp tục gia tăng số lượng dự án hay quy mô vốn đăng ký, mà ở một cách tiếp cận mới: huy động và kết nối nguồn lực quốc tế với nội lực trong nước để hình thành năng lực phát triển mới cho nền kinh tế Việt Nam.

Đây là sự chuyển dịch đáng chú ý trong tư duy thu hút đầu tư nước ngoài, trong bối cảnh Việt Nam ngày càng hội nhập sâu vào các chuỗi giá trị toàn cầu.

Ông Binu Jacob - Tổng Giám đốc Nestlé Việt Nam cho rằng nhiều DN FDI và các tập đoàn đa quốc gia hướng đến Việt Nam không chỉ bởi tốc độ tăng trưởng kinh tế hay quy mô thị trường hàng trăm triệu dân mà hơn thế, đó là những tính toán dài hạn về môi trường kinh doanh, khả năng phát triển bền vững và cơ hội tham gia vào hệ sinh thái sản xuất, cung ứng tại Việt Nam.

Theo ông Binu Jacob, trong giai đoạn đầu thu hút FDI, Việt Nam đặt trọng tâm vào những mục tiêu như tạo việc làm, tăng nguồn thu ngân sách từ thuế. Tuy nhiên, giai đoạn này về cơ bản đã đi qua. “Giai đoạn phát triển tiếp theo sẽ gắn liền với những cam kết đầu tư mang tính dài hạn, bền vững và bao trùm hơn”- ông Binu Jacob nhận định.

Theo đó, những chuyển dịch trong chính sách FDI sẽ không chỉ đem lại lợi ích cho nhà đầu tư nước ngoài mà còn phải ra giá trị lớn hơn cho nền kinh tế Việt Nam, đồng thời hỗ trợ DN trong nước nâng cao năng lực cạnh tranh.

Đây cũng là lý do Tổng Giám đốc Nestlé Việt Nam đánh giá cao định hướng mới của Nghị quyết số 10-NQ/TW. Theo ông, tư duy này tương thích với cách Nestlé triển khai hoạt động kinh doanh: không đơn thuần tối đa hóa lợi nhuận cho DN mà hướng tới gia tăng giá trị cho toàn bộ chuỗi cung ứng.

Một trong những vấn đề lớn được đặt ra trong giai đoạn mới là làm thế nào để sự hiện diện của các tập đoàn nước ngoài thực sự tạo ra hiệu ứng lan tỏa đối với DN Việt Nam.

Bà Trần Thị Thu Trang - Chủ tịch Công ty cổ phần công nghệ thế hệ mới Hanel PT, Chủ tịch Hiệp hội Sản xuất công nghiệp tỉnh Bắc Ninh cho rằng, đây là bài toán cần được nhìn nhận thẳng thắn.

Theo bà Trang, riêng ngành điện tử của Việt Nam hiện có kim ngạch xuất khẩu khoảng 160 tỷ USD, chiếm tỷ trọng rất lớn trong tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước. Bắc Ninh cũng là một trong những địa phương có kim ngạch xuất khẩu dẫn đầu.

Tuy nhiên, vấn đề quan trọng không chỉ là xuất khẩu được bao nhiêu, mà cần nhìn vào phần giá trị do DN Việt Nam tạo ra trong chuỗi cung ứng. Có bao nhiêu DN Việt Nam đang là nhà cung cấp cấp một, cấp hai trực tiếp cho các DN FDI ngay tại Việt Nam?

Bà Trang khuyến cáo, Việt Nam cần đồng thời thực hiện hai nhiệm vụ: vừa tiếp tục thu hút FDI, vừa nâng tầm DN trong nước để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Không thể chỉ trông chờ DN FDI tự tìm đến DN Việt Nam. Cần có cơ chế và chính sách đủ mạnh để chủ động kết nối hai khu vực, qua đó hình thành hệ sinh thái sản xuất có tính liên kết cao hơn.

Mắt xích để liên kết đi vào thực chất

Đặc biệt, nguồn nhân lực chất lượng cao được xem là một trong những mắt xích quan trọng quyết định khả năng hấp thụ và lan tỏa giá trị từ dòng vốn FDI.

PGS.TS Bùi Trung Thành - Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Hưng Yên, cho rằng để hình thành hệ sinh thái đáp ứng yêu cầu của các nhà đầu tư, cần thay đổi cách tiếp cận đối với vai trò của cơ sở đào tạo.

Theo ông Thành, nhà trường không chỉ là nơi đào tạo nhân lực cho thị trường lao động, mà cần trở thành một mắt xích trung tâm trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia.

Sinh viên cần được trang bị đồng thời tư duy đổi mới sáng tạo, kỹ năng nghề nghiệp và tác phong công nghiệp. Khi ra trường, họ có thể tham gia trực tiếp vào các DN trong chuỗi cung ứng, qua đó góp phần nâng cao năng suất của DN và địa phương.

Ông Thành nhấn mạnh, quan trọng là phải hình thành cơ chế “đồng kiến tạo”, trong đó chính quyền, DN và nhà trường cùng tham gia và chia sẻ trách nhiệm trong phát triển nguồn nhân lực.

Theo ông Binu Jacob, tín hiệu mà Nghị quyết 10 gửi tới cộng đồng DN nước ngoài là Việt Nam không chỉ tìm kiếm những nhà đầu tư đến để tận dụng các lợi thế ngắn hạn. Việt Nam rộng mở với những DN muốn hợp tác, đồng hành, cùng tạo ra sức mạnh cộng hưởng và xây dựng các giá trị bền vững trong dài hạn.

Khi đó, mục tiêu của chính sách thu hút FDI không còn đơn thuần là “có thêm bao nhiêu dự án, bao nhiêu tỷ USD vốn đăng ký” mà phải được đo bằng những câu hỏi sâu hơn: Có bao nhiêu DN Việt Nam được nâng cấp? Có bao nhiêu nhà cung cấp trong nước bước vào chuỗi cung ứng toàn cầu? Bao nhiêu công nghệ, kỹ năng quản trị và tri thức được chuyển giao? Và quan trọng hơn, nền kinh tế Việt Nam đã hình thành thêm bao nhiêu năng lực phát triển mới từ nguồn lực quốc tế?

Hồ Hương

Nguồn: daidoanket.vn

Bài viết gốc: Xem tại đây