Phát triển lâm nghiệp phải gắn với sinh kế người dân

Quy hoạch phải bảo đảm ba mục tiêu cốt lõi: về kinh tế, bảo đảm tăng trưởng, đạt tốc độ và chỉ tiêu đề ra; về xã hội, đặt sinh kế của người dân ở vị trí hàng đầu; về môi trường, phát triển kinh tế phải đi đôi với bảo vệ môi trường sinh thái.

Đánh giá về kết quả thực hiện Quy hoạch lâm nghiệp quốc gia giai đoạn 2021 - 2025, đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác quy hoạch này vẫn còn một số chỉ tiêu chưa hoàn thành. Đó là tổng diện tích quy hoạch cho đất lâm nghiệp của cả nước đạt hơn 15,5 triệu ha, thấp hơn mức 15,8 triệu ha theo quy hoạch được phê duyệt đến năm 2030. Tốc độ tăng giá trị sản xuất lâm nghiệp bình quân đạt 4,8%/năm, thấp hơn mục tiêu từ 5 - 5,5%. Giá trị xuất khẩu lâm sản năm 2025 đạt hơn 18 tỷ USD, bằng 91,6% mục tiêu 20 tỷ USD… Nguyên nhân của hạn chế là chưa có sự thống nhất, đồng bộ giữa số liệu quy hoạch, quy hoạch sử dụng đất và các quy hoạch lâm nghiệp; tình trạng chặt phá rừng, lấn chiếm và khai thác rừng trái phép vẫn xảy ra ở một số địa phương. Nguồn lực đầu tư cho bảo vệ và phát triển rừng còn hạn chế; kết cấu hạ tầng lâm nghiệp, nhất là hạ tầng phục vụ phòng cháy, chữa cháy rừng chưa đáp ứng đủ yêu cầu. Việc ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số còn hạn chế và cơ sở dữ liệu chưa đồng bộ với các lĩnh vực khác…

Nông dân Đắk Lắk chăm sóc cây giống phục vụ việc trồng rừng, tạo sinh kế bền vững

Đối với Đắk Lắk, là tỉnh có diện tích rừng và đất lâm nghiệp lớn của khu vực Tây Nguyên, giữ vai trò quan trọng trong bảo vệ môi trường sinh thái, bảo tồn đa dạng sinh học, điều tiết nguồn nước, phòng chống thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu. Hiện toàn tỉnh có hơn 1 triệu ha rừng và đất lâm nghiệp, chiếm 5,8% so với tổng diện tích tự nhiên toàn tỉnh, trong đó diện tích đất có rừng 743.171 ha, diện tích đất chưa thành rừng 310.386 ha; tỷ lệ che phủ rừng đạt hơn 41%. Cuối năm 2025, UBND tỉnh đã phê duyệt, han hành Kế hoạch số 0139 về thực hiện Quy hoạch lâm nghiệp quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 trên địa bàn tỉnh để thực hiện đồng bộ, thống nhất, hiệu quả trên toàn tỉnh sau sáp nhập. Tỉnh xác định rõ quan điểm quản lý, bảo vệ, phát triển rừng, sử dụng tài nguyên rừng, phát triển kết cấu hạ tầng lâm nghiệp trong bối cảnh phát triển kinh tế rừng bền vững, nâng cao giá trị lâm sản gắn với khoa học, công nghệ, phục hồi tài nguyên rừng và sinh kế người dân; rà soát, cụ thể hóa các mục tiêu phát triển lâm nghiệp góp phần thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng hai con số của tỉnh. Tuy nhiên, dưới tác động của quá trình phát triển kinh tế - xã hội, gia tăng nhu cầu sử dụng đất, biến đổi khí hậu và áp lực dân số, tài nguyên rừng trên địa bàn tỉnh tiếp tục chịu nhiều áp lực; tình trạng suy giảm diện tích và chất lượng rừng tự nhiên tại một số địa phương vẫn còn xảy ra, ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sinh thái, đa dạng sinh học và khả năng cung cấp dịch vụ môi trường rừng.

Khắc phục hạn chế và tổ chức quản lý rừng theo hướng bền vững là yêu cầu cấp thiết đặt ra đối với ngành lâm nghiệp và các địa phương có rừng trong giai đoạn hiện nay. Mục tiêu đến năm 2030 là cả nước tiếp tục duy trì tỷ lệ che phủ rừng đạt trên 42%, đồng thời tập trung nâng cao chất lượng rừng; tốc độ gia tăng GDP của ngành lâm nghiệp bình quân đạt từ 4,8 - 5,5%/năm; giá trị xuất khẩu lâm sản đạt từ 20 - 21 tỷ USD; giá trị tiêu thụ trong nước đạt từ 6 - 8 tỷ USD; trồng rừng bình quân đạt từ 270.000 - 300.000 ha/năm; diện tích rừng được cấp chứng chỉ rừng bền vững đạt khoảng 1,23 triệu ha. Toàn bộ diện tích rừng của các chủ rừng là tổ chức được quản lý theo phương án quản lý rừng bền vững… Tầm nhìn đến năm 2050 là xây dựng ngành lâm nghiệp hiện đại, tạo ra các sản phẩm, dịch vụ đa dạng có giá trị gia tăng cao, tham gia sâu rộng vào chuỗi cung ứng toàn cầu và hội nhập quốc tế.

Việc điều chỉnh Quy hoạch lâm nghiệp giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 mang ý nghĩa chiến lược. Để thực hiện đạt các mục tiêu đề ra, ngoài việc bảo đảm thống nhất giữa các quy hoạch đang có hiệu lực; gắn với dự án ưu tiên và nguồn lực thực hiện; hoàn thiện cơ chế, chính sách thì cần đặt sinh kế của người dân và bảo vệ môi trường vào vị trí trung tâm của điều chỉnh quy hoạch lâm nghiệp thời kỳ này.

Một khi đời sống được cải thiện, người dân không còn phụ thuộc vào việc khai thác gỗ hoặc phá rừng trái phép thì họ sẽ yên tâm bám làng, giữ rừng và bảo vệ môi trường; mục tiêu phát triển kinh tế, an sinh xã hội và sinh thái sẽ đạt được kết quả như kế hoạch đề ra.

Minh Đăng

Nguồn: “Báo Đắk Lắk Điện tử”

Bài viết gốc: Xem tại đây