Nét đẹp lễ kết nghĩa anh em của người Êđê

Sau ba mùa rẫy tìm hiểu, gắn bó, anh Y Phar Mlô và em Y Danh Mlô (buôn Wiâo, xã Krông Năng) đã tự nguyện kết nghĩa để trở thành người một nhà.

Các lễ vật được chuẩn bị để thực hiện nghi lễ gồm xôi nếp, thịt gà, rau củ tươi, bắp, rượu cần cùng nhiều vật dụng truyền thống như vòng đồng, chăn, áo thổ cẩm, chiếu, gùi. Mỗi vật phẩm đều thể hiện sự chu đáo, thành kính của gia đình dành cho mối quan hệ kết nghĩa.

Gia đình trao áo thổ cẩm cho hai anh em tại Lễ kết nghĩa anh em.

Mở đầu buổi lễ, già làng Y Wơn Niê (buôn Wiâo) trong vai trò thầy cúng trang trọng thực hiện các nghi thức, mời thần linh chứng giám mối quan hệ tình thân mới. Dưới sự chứng kiến của dòng họ hai bên, lời khấn vang lên “Ơ Yàng! Ơ các thần sông, thần núi, thần phía Đông, thần phía Tây! Hôm nay buôn làng chúng tôi nổi chiêng, dựng cây nêu mời các thần về chứng giám. Hai người con của buôn làng từ nay tự nguyện kết nghĩa làm anh em một nhà. Xin ban cho chúng nó sức khỏe như cây kơ nia, dẻo dai như sợi mây rừng; cầu cho lúa đầy chòi, rượu đầy ché, đời đời gắn bó!”.

Lời khấn vừa dứt, gia đình trao bộ áo, chăn thổ cẩm cho hai người anh em kết nghĩa. Thầy cúng thực hiện nghi thức đeo vòng đồng, đánh dấu mối quan hệ và gửi gắm mong ước về sự gắn bó lâu dài. Chiếc vòng được nung qua lửa đỏ, tạo hình thủ công rồi đeo vào cổ tay, là lời cam kết về một mối quan hệ bền chặt. Từ đây, Y Phar và Y Danh chính thức trở thành anh em, cùng chia sẻ vui buồn trong cuộc sống.

Già làng Y Wơn Niê chia sẻ: "Lễ kết nghĩa anh em là nét đẹp văn hóa lâu đời của người Êđê và được gìn giữ đến ngày nay. Trong quan niệm của người Êđê, gia đình không chỉ tạo dựng từ quan hệ huyết thống mà còn được vun đắp qua sự gắn kết giữa những người trùng họ hoặc khác họ. Lễ kết nghĩa là lời nhắc nhở con người sống chan hòa, yêu thương, sẵn sàng giúp đỡ nhau vượt qua khó khăn, cùng vun đắp tình đoàn kết trong buôn làng".

Già làng trao vòng đồng cho du khách tại Bảo tàng Đắk Lắk.

Phần lễ khép lại, mọi người được hòa mình vào không gian ngày hội với tiếng chiêng knăh, chiêng kram, điệu múa xoang, làn điệu ayray và nghệ thuật kể khan do các nghệ nhân thể hiện. Dưới bóng cây cổ thụ, nghệ nhân cùng du khách giao lưu múa xoang, thưởng thức rượu cần và nhận vòng đồng may mắn từ già làng.

Từ chỗ xem, tìm hiểu, du khách trở thành một phần của không gian văn hóa, qua đó cảm nhận rõ hơn sự gần gũi, sinh động của những giá trị truyền thống. Chị Đoàn Thị Hồng Phương (TP. Hồ Chí Minh) chia sẻ: "Thay vì chỉ quan sát qua trưng bày hay hình ảnh, được tận mắt chứng kiến nghi lễ kết nghĩa anh em giúp tôi hiểu hơn về văn hóa Êđê. Sự kết hợp giữa tiếng chiêng, lời khấn của già làng và ché rượu cần ấm áp đã mang đến cho tôi trải nghiệm văn hóa đặc biệt khi đến Đắk Lắk".

Như Quỳnh

Nguồn: “Báo Đắk Lắk Điện tử”

Bài viết gốc: Xem tại đây