Hồi sinh cà phê bằng ghép chồi tái canh

Đó không chỉ là sự trở lại của những vườn cây đã đi qua hơn ba thập kỷ, mà còn là minh chứng cho tư duy đổi mới, nhạy bén và đôi bàn tay khéo léo của những người lính làm kinh tế.

Phần lớn diện tích cà phê của Công ty TNHH MTV Cà phê 15 được trồng vào giai đoạn 1987 - 1989, trong điều kiện còn nhiều khó khăn. Theo quy luật sinh trưởng, cây cà phê chỉ cho hiệu quả kinh tế cao trong khoảng 20 - 25 năm. Điều đó đồng nghĩa với việc hàng trăm hecta cà phê đã vượt ngưỡng sinh trưởng tối ưu, năng suất giảm sút rõ rệt. Nếu không kịp thời tái canh, không chỉ hiệu quả sản xuất bị ảnh hưởng mà đời sống của hàng trăm công nhân cũng đối mặt nhiều khó khăn.

Công ty TNHH MTV Cà phê 15 hồi sinh cà phê già cỗi bằng ghép chồi tái canh

Tái canh bằng phương pháp trồng mới vốn là hướng đi truyền thống nhưng lại tiềm ẩn không ít rủi ro. Chi phí đầu tư lớn, khoảng 120 triệu đồng/ha, thời gian kiến thiết cơ bản kéo dài 4 năm, đồng nghĩa với việc người trồng không có nguồn thu trong một thời gian dài.

Từ thực tiễn ấy, Công ty TNHH MTV Cà phê 15 đã mạnh dạn lựa chọn giải pháp ghép chồi giống mới trên gốc cà phê cũ. Đây không chỉ là một biện pháp kỹ thuật, mà còn là sự thay đổi tư duy sản xuất. Thay vì chặt bỏ hoàn toàn, đơn vị tận dụng hệ rễ đã phát triển ổn định của cây cũ, ghép vào đó những chồi giống mới có năng suất cao.

Các phương pháp ghép được công ty áp dụng linh hoạt như ghép da, ghép mắt, ghép ngọn, tùy theo điều kiện từng vườn cây. Nhờ đó, chi phí tái canh giảm đáng kể, thời gian kiến thiết cơ bản cũng được rút ngắn xuống còn 3 năm. Quan trọng hơn, người sản xuất có thể chủ động lựa chọn giống phù hợp, đáp ứng yêu cầu về năng suất và thích ứng với biến đổi khí hậu ngày càng khắc nghiệt.

Sau thời gian ghép chồi tái canh, vườn cà phê của Công ty TNHH MTV Cà phê 15 phát triển tốt, cho năng suất cao

Hiệu quả của phương pháp này nhanh chóng được khẳng định trên thực tế. Những vườn cà phê sau ghép chồi không chỉ phục hồi mà còn cho năng suất vượt trội, bình quân đạt 22 tấn quả tươi/ha. Nhiều diện tích chỉ sau hai năm ghép đã đạt 22 - 25 tấn/ha, mang lại nguồn thu ổn định cho người lao động.

Tại Đội sản xuất số 1 - nơi quản lý 84 ha cà phê chủ yếu trồng từ cuối những năm 1980, đến nay đã có sự thay đổi rõ nét. Những gốc cà phê từng được xem là “hết thời” nay lại đâm chồi, vươn cành khỏe khoắn. Trung tá Quân nhân chuyên nghiệp Nguyễn Văn Bằng, Đội trưởng Đội sản xuất số 1 chia sẻ rằng, thành công này đến từ việc kết hợp kinh nghiệm của những công nhân lâu năm với đào tạo kỹ thuật bài bản. Một số công nhân được tập huấn, nắm vững kỹ thuật ghép, sau đó truyền đạt lại cho đồng đội. Mục tiêu cuối cùng là cải tạo được vườn cây, nâng cao năng suất nhưng vẫn tiết kiệm chi phí.

Đến nay, Công ty TNHH MTV Cà phê 15 đã hoàn thành tái canh hơn 550 ha cà phê, đạt 100% diện tích cần tái canh. Điều đáng nói hơn là mô hình này không dừng lại trong phạm vi đơn vị. Với vai trò là doanh nghiệp quân đội đứng chân trên địa bàn, công ty còn tích cực hỗ trợ công nhân và đồng bào dân tộc thiểu số về giống, phân bón và kỹ thuật.

Nhờ ghép chồi tái canh hiệu quả nên cà phê của Công ty TNHH MTV Cà phê 15 cho năng suất vượt trội, bình quân đạt 22 tấn quả tươi/ha

Gia đình chị H’ Nuan Bdap ở buôn Đrao (xã Ea Tul) là một ví dụ. Sở hữu hơn 1 ha cà phê trồng từ năm 1988, vườn cây của chị từng rơi vào tình trạng già cỗi, năng suất thấp. Được hỗ trợ ghép cải tạo, đến nay những chồi cà phê mới đang phát triển xanh tốt, mở ra hy vọng về một vụ mùa khởi sắc, góp phần giúp gia đình vươn lên ổn định cuộc sống.

Theo Đại tá Phạm Phú Châu, Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Cà phê 15, ghép chồi tái canh là hướng đi phù hợp với điều kiện thực tiễn của Tây Nguyên, nơi diện tích cà phê già cỗi còn lớn. Việc áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật không chỉ nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ phát triển kinh tế gắn với quốc phòng, giữ vững ổn định địa bàn.

Trên miền đất đỏ bazan, những mầm xanh mới đang vươn lên từ chính những gốc cây cũ như một minh chứng sống động cho sức sống bền bỉ, sáng tạo của những người lính làm kinh tế.

Quỳnh Anh

Nguồn: “Báo Đắk Lắk Điện tử”

Bài viết gốc: Xem tại đây