Chủ động phòng bệnh không lây nhiễm

Các bệnh không lây nhiễm đang trở thành thách thức lớn đối với hệ thống y tế và sức khỏe cộng đồng trên toàn thế giới. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, đột quỵ, ung thư và đái tháo đường là nguyên nhân gây ra 74% tổng số ca tử vong toàn cầu. Tại Việt Nam, tỷ lệ này còn cao hơn khi các bệnh không lây nhiễm chiếm tới 80% số ca tử vong, chủ yếu do bệnh tim mạch, ung thư và đái tháo đường.

Thực trạng này có liên quan chặt chẽ đến lối sống và chế độ dinh dưỡng. Hiện nay, lượng muối trung bình người Việt tiêu thụ khoảng 8,1 g/người/ngày, cao hơn nhiều so với khuyến nghị của WHO. Bên cạnh đó, hơn 60% người dân chưa ăn đủ rau xanh và trái cây theo mức khuyến nghị tối thiểu 400 g mỗi ngày, trong khi trên 30% người trưởng thành ít vận động thể lực. Đây đều là những yếu tố làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính không lây.

Các bệnh không lây nhiễm đang trở thành thách thức lớn đối với hệ thống y tế. Ảnh: S.X

Trước thực trạng đó, việc chuyển trọng tâm từ chữa bệnh sang phòng bệnh được xem là hướng đi tất yếu. PGS.TS Trần Thanh Dương - Viện trưởng Viện Dinh dưỡng nhận định: “Việc Quốc hội thông qua Luật Phòng bệnh đánh dấu bước chuyển quan trọng từ tư duy chữa bệnh sang phòng bệnh chủ động. Trong tiến trình đó, dinh dưỡng đóng vai trò nền tảng bởi đây là yếu tố có thể tác động sớm, rộng và bền vững nhất đến sức khỏe cộng đồng”.

Các bằng chứng khoa học cũng cho thấy, thay đổi chế độ ăn mang lại hiệu quả rõ rệt trong phòng ngừa bệnh tật. Tổng hợp từ nhiều nghiên cứu trên thế giới ghi nhận, việc tăng lượng rau xanh và trái cây lên khoảng 800 g mỗi ngày có thể giúp giảm từ 20-32% nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Đồng thời, những người thường xuyên sử dụng ngũ cốc nguyên hạt có nguy cơ mắc đái tháo đường type 2 thấp hơn khoảng 30% so với nhóm tiêu thụ ít sau nhiều năm theo dõi.

Dinh dưỡng từ thực vật giúp giảm nguy cơ mắc bệnh mạn tính. Ảnh: TL

Các chuyên gia cho rằng, khoa học dinh dưỡng hiện đại không còn dừng ở mục tiêu ăn đủ chất mà hướng đến lựa chọn thực phẩm có lợi cho sức khỏe lâu dài. Chế độ ăn cân bằng, giàu thực phẩm có nguồn gốc thực vật giúp kiểm soát mỡ máu, đường huyết, cải thiện hệ vi sinh đường ruột và giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính.

Trong xu hướng này, đậu nành và các loại hạt ngày càng được đánh giá là nhóm thực phẩm có giá trị cao đối với sức khỏe. Nhiều nghiên cứu quốc tế cho thấy việc bổ sung các loại đậu và hạt vào khẩu phần ăn hằng ngày mang lại nhiều lợi ích cho hệ tim mạch và chuyển hóa.

Đáng chú ý, thử nghiệm lâm sàng PREDIMED tại Tây Ban Nha cho thấy, bổ sung khoảng 30g hạt hỗn hợp mỗi ngày trong chế độ ăn Địa Trung Hải (ưu tiên thực phẩm có nguồn gốc thực vật, dầu ô liu, cá, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt, rau xanh và trái cây) giúp giảm gần 30% nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch và giảm tới 46% nguy cơ đột quỵ.

Bên cạnh đậu nành, nhiều loại hạt như óc chó, hạnh nhân, hạt lanh hay yến mạch cũng được ghi nhận là nguồn cung cấp acid béo chưa bão hòa, chất xơ cùng nhiều hợp chất sinh học có lợi, góp phần bảo vệ tim mạch, cải thiện chuyển hóa và nâng cao sức khỏe tổng thể.

GS.TSKH.VS Trần Đình Long - Chủ tịch Hội Giống cây trồng Việt Nam ví đậu nành là “vàng mọc trên đất”. Bởi đây là cây trồng giàu giá trị dinh dưỡng, đồng thời có khả năng cố định đạm sinh học, góp phần cải tạo đất và phát triển nền nông nghiệp xanh.

Thanh Giang

Nguồn: daidoanket.vn

Bài viết gốc: Xem tại đây