Tin mẹo truyền miệng, hậu quả khôn lường
Thứ tư , 09/09/2026 09:24
```
Thứ tư , 09/09/2026 09:24
Dù ngành y tế nhiều lần cảnh báo, không ít người vẫn tìm đến các mẹo dân gian, bài thuốc truyền miệng, thuốc nam, thuốc bắc không rõ nguồn gốc để tự điều trị.
Bệnh nhân nguy kịch do sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc. Ảnh: BV Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
“Chữa mẹo” có nguy cơ làm bệnh nặng thêm
Chỉ vì cố nuốt một miếng cơm lớn để “chữa mẹo” khi bị hóc xương cá, mới đây anh P.V.T., 35 tuổi, trú tại Bắc Ninh, phải nhập viện trong tình trạng dị vật đâm xuyên qua thực quản, găm sâu vào tổ chức phần mềm vùng cổ.
Theo chia sẻ của người bệnh, trong lúc ăn lẩu cá ngạnh sông, anh vô tình bị hóc một chiếc xương to. Cảm giác mắc kẹt ở cổ họng gây đau đớn dữ dội. Sau khi cố khạc nhổ nhưng không ra, anh nghĩ nuốt thêm cơm sẽ giúp kéo chiếc xương trôi xuống dạ dày. Tuy nhiên, hành động này khiến xương găm sâu hơn, gây đau nhiều hơn.
Tại Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương, kết quả kiểm tra cho thấy chiếc xương trong thực quản của anh T. đã đâm xuyên ra ngoài, đi vào các tổ chức phần mềm vùng cổ, bao gồm tuyến giáp, gây nhiễm trùng tại chỗ và tổn thương các cấu trúc xung quanh. Quá trình phẫu thuật gặp khó khăn do chiếc xương rất mảnh, lại có sự dịch chuyển so với vị trí ban đầu trên phim chụp. Ê-kíp phải kết hợp các phương pháp chẩn đoán hình ảnh ngay tại phòng mổ để định vị lại chính xác, sau đó gắp dị vật thành công.
Theo các bác sĩ, phần lớn trường hợp hóc xương cá nếu được phát hiện sớm sẽ xử lý thuận lợi. Tuy nhiên, nếu phát hiện muộn, bỏ sót hoặc xử trí ban đầu sai cách, người bệnh có thể đối mặt với những biến chứng nguy hiểm như nhiễm trùng, áp-xe vùng cổ, thủng thực quản, rò thực quản, áp-xe lan xuống trung thất, thậm chí tổn thương mạch máu lớn gây chảy máu ồ ạt và tử vong nhanh.
Trường hợp của anh T. cho thấy, những mẹo dân gian như nuốt cơm, nuốt rau, tự móc họng gây nôn không những không giúp lấy dị vật ra ngoài, mà còn có thể khiến xương cá bị đẩy sâu hơn, di chuyển phức tạp, thoát khỏi lòng thực quản vào các tổ chức sâu.
Cẩn trọng với niềm tin truyền miệng
Theo ThS.BS Đinh Trường Giang - Khoa Điều trị Gan, Mật, Tụy (Bệnh viện Trung ương Quân đội 108), nhiều người vẫn cho rằng thuốc nam có nguồn gốc thảo dược thiên nhiên nên hoàn toàn an toàn, có thể sử dụng trong thời gian dài mà không gây tác dụng phụ. Đây là quan niệm chưa đầy đủ. Trên thực tế, một số sản phẩm thuốc nam không rõ nguồn gốc, thành phần, chưa được kiểm định chất lượng có thể chứa hoạt chất gây độc cho gan, thận hoặc tương tác bất lợi với các thuốc điều trị khác.
Việc tự ý sử dụng thuốc nam không rõ nguồn gốc kéo dài không chỉ làm tăng nguy cơ tổn thương gan mà còn có thể gây suy giảm chức năng thận, rối loạn tiêu hóa, phản ứng dị ứng hoặc che lấp triệu chứng của bệnh lý nền, khiến việc chẩn đoán, điều trị bị chậm trễ.
BS Trần Minh Quân - Phó trưởng khoa Viêm gan (Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương) cũng cảnh báo các sản phẩm thuốc nam, thuốc bắc không rõ nguồn gốc, không được kiểm soát chất lượng có thể tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Một số sản phẩm có thể chứa thành phần không được công bố, tạp chất, kim loại nặng hoặc các chất có khả năng gây độc cho gan.
Tổn thương gan liên quan đến thuốc hoặc thảo dược có thể diễn biến âm thầm. Giai đoạn đầu, triệu chứng chưa rõ ràng nên người bệnh dễ tiếp tục sử dụng. Chỉ đến khi xuất hiện mệt mỏi kéo dài, chán ăn, buồn nôn, vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu hoặc đau tức vùng hạ sườn phải, tổn thương gan có thể đã ở mức nghiêm trọng.
Các bác sĩ khuyến cáo người dân không nên tự ý mua và sử dụng thuốc nam, thuốc bắc, thuốc đông y hoặc sản phẩm thảo dược không rõ nguồn gốc, đặc biệt không dùng theo lời truyền miệng, quảng cáo chưa được kiểm chứng hoặc tự kết hợp với thuốc đang được bác sĩ kê đơn. Việc sử dụng bất kỳ loại thuốc nào, dù là thuốc có nguồn gốc thảo dược hay thuốc tân dược, đều cần đúng chỉ định, đúng liều lượng và được theo dõi bởi nhân viên y tế có chuyên môn.
Trong quá trình sử dụng thuốc, nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường như vàng da, vàng mắt, mệt mỏi kéo dài, chán ăn, buồn nôn, nước tiểu sẫm màu, đau tức vùng hạ sườn phải, người bệnh cần ngừng sử dụng sản phẩm nghi ngờ và đến cơ sở y tế để được khám, kiểm tra chức năng gan, thận, tránh tự điều trị kéo dài tại nhà.
Đức Trân
Nguồn: daidoanket.vn
Bài viết gốc: Xem tại đây