Đổi thay trong đời sống người H’Mông ở Cư Pui, Yang Mao

Vào năm 1996, những nhóm hộ đồng bào H’Mông từ các tỉnh phía Bắc vào vùng Cư Pui, Yang Mao (trước đây thuộc các xã Hòa Phong, Cư Pui, Cư Drăm, huyện Krông Bông cũ) lập nghiệp trong điều kiện hết sức khó khăn. Nhà ở tạm bợ, thiếu đất sản xuất, thiếu nước sinh hoạt, không có điện lưới; nhiều điểm dân cư hình thành tự phát, chưa có tổ chức đảng; chính quyền cơ sở còn lúng túng trong quản lý.

Trong 30 năm qua, Đảng, Nhà nước đã kiên trì thực hiện chủ trương ổn định dân di cư tự do; đầu tư hạ tầng; củng cố hệ thống chính trị; phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Nhờ vậy đã tạo nên những đổi thay tích cực trong đời sống của cộng đồng dân tộc H’Mông nơi đây.

Trường Tiểu học Ea Bar (xã Cư Pui) cơ sở vật chất được đầu tư xây dựng khang trang với số vốn hơn 13 tỷ đồng từ kinh phí Nhà nước và nguồn tài trợ

Từ những điểm dân cư tự phát năm nào, đến nay ở xã Cư Pui, Yang Mao đã hình thành những buôn làng H’Mông ổn định, với gần 3.000 hộ, hơn 15.000 nhân khẩu. Dấu ấn rõ nét nhất là sự đổi thay về hạ tầng. Hiện nay, 100% thôn buôn có điện lưới quốc gia; trên 90% tuyến đường nội vùng được bê tông, nhựa hóa; tỷ lệ hộ sử dụng nước hợp vệ sinh đạt trên 80%. Hệ thống trường học, nhà văn hóa được đầu tư tương đối đồng bộ với nhiều nguồn vốn lên đến hàng trăm tỷ đồng. Trong đó, Dự án ổn định dân cư tự do thôn Ea Rớt (xã Cư Pui) được đầu tư khoảng 156 tỷ đồng với các hạng mục trường học, nhà văn hóa, đường giao thông, cầu bê tông… Cơ sở vật chất trường học ở hai xã được đầu tư hơn 100 tỷ đồng từ nguồn vốn nhà nước và xã hội hóa, đáp ứng nhu cầu học tập cho hơn 5.000 học sinh H’Mông.

Nếu trước đây người dân chủ yếu sinh sống trong nhà gỗ, vách nứa, mái tôn tạm bợ thì nay phần lớn các hộ đã xây dựng được nhà cấp 4, nhà xây khang trang, có điều kiện mua sắm phương tiện sản xuất, thậm chí ô tô phục vụ đi lại và làm ăn. Ông Lý Văn Thắng, nguyên Trưởng thôn Ea Rớt, xã Cư Pui nhớ lại: “Ngày mới vào, bà con thiếu thốn đủ bề. Giờ thì đường bê tông vào tận thôn, có điện, có nước sạch, nhà cửa khang trang, trường học và nhà văn hóa đều xây dựng kiên cố. Hạ tầng mở lối đã tạo nền tảng để đồng bào yên tâm bám đất, bám rừng, ổn định cuộc sống lâu dài”.

Từ tỷ lệ hộ nghèo lên đến gần 100% hộ nghèo vào năm 2000, đến nay tỷ lệ này đã giảm đáng kể, còn hơn 40%. Phần lớn bà con đã chuyển từ sản xuất nương rẫy manh mún sang trồng lúa nước, cà phê, hồ tiêu, cây ăn trái, keo lai và phát triển chăn nuôi. Diện tích keo lai do đồng bào H’Mông trồng tại hai xã đạt gần 1.000 ha; riêng thôn Cư Dhắt (Yang Mao) khoảng 300 ha. Tại xã Cư Pui, bà con chăn nuôi hơn 800 con trâu, tạo nguồn thu nhập ổn định. Anh Giàng Seo Sèo (thôn Yang Hăn, xã Yang Mao) chia sẻ: “Trước đây trồng sắn, trồng ngô thu nhập thấp, nay gia đình tôi chuyển sang trồng keo lai, mỗi chu kỳ có thể thu về vài trăm triệu đồng, đời sống gia đình ổn định hơn".

Sự thay đổi không chỉ nằm ở thu nhập, mà còn ở tư duy sản xuất: nhiều hộ đã mạnh dạn vay vốn, áp dụng khoa học kỹ thuật, tính toán lâu dài thay cho cách làm tự phát trước đây.

Ông Vàng Seo Cơ (thôn Ea Luêh) là nông dân điển hình sản xuất giỏi ở xã Yang Mao

30 năm qua cũng ghi dấu sự trưởng thành của hệ thống chính trị cơ sở nơi đây. Từ tình trạng “trắng” chi bộ, “trắng” đảng viên ở các thôn đồng bào H’Mông, đến nay, hai xã Cư Pui và Yang Mao có 14 chi bộ với 68 đảng viên là người H’Mông; nhiều đồng chí giữ vai trò bí thư chi bộ, trưởng thôn, cán bộ đoàn thể. Ông Hoàng Văn Pao, Bí thư Chi bộ thôn Yang Hăn (Yang Mao) cho biết: “Có đảng viên là người H’Mông thì công tác vận động quần chúng thuận lợi hơn. Những việc như xóa bỏ các hủ tục, cho con đến trường, nâng cao ý thức giữ gìn an ninh trật tự đều chuyển biến rõ".

Giáo dục có bước chuyển biến mạnh mẽ, tỷ lệ học sinh đến trường đạt trên 99%; tỷ lệ tốt nghiệp THPT đạt trên 99%. Nhận thức của người dân về pháp luật, về vai trò của giáo dục và kế hoạch hóa gia đình từng bước được nâng lên.

Đáng chú ý, cùng với phát triển kinh tế, đồng bào H’Mông nơi đây vẫn giữ gìn và ngày càng phát huy những nét đẹp văn hóa truyền thống. Nghề thêu thổ cẩm, trang phục váy áo truyền thống được bảo tồn; đặc biệt là các lễ hội của đồng bào các dân tộc phía Bắc như chọi trâu, chọi bò, nhảy sạp, ném còn… được tổ chức vào dịp đầu xuân hằng năm (từ năm 2011 đến nay), trở thành điểm hẹn văn hóa, gắn kết cộng đồng và góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của nhân dân.

Tùng Lâm

Nguồn: “Báo Đắk Lắk Điện tử”

Bài viết gốc: Xem tại đây