Không để tăng giá bất hợp lý khi tăng lương cơ sở

Lo ngại đang được đặt ra, nếu để tăng lương kéo theo tăng giá, việc lương tăng không mang ý nghĩa như kỳ vọng.

Lo ngại tăng lương cơ sở sẽ kéo theo tăng giá, giảm hiệu quả cải thiện thu nhập. Ảnh: Quang Vinh.

Tăng lên mức 2,53 triệu đồng/tháng là phương án tối ưu trong bối cảnh hiện nay

Tại dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang, Bộ Nội vụ đề xuất điều chỉnh mức lương cơ sở là 2,53 triệu đồng/tháng từ ngày 1/7/2026. Đây là mức được Bộ Nội vụ đề xuất, được Đảng ủy Chính phủ báo cáo Bộ Chính trị, và được cơ quan có thẩm quyền thống nhất điều chỉnh tăng mức lương cơ sở từ 2,34 triệu đồng/tháng lên 2,53 triệu đồng/tháng.

Thực tế, vấn đề tăng lương cơ sở nhận được sự quan tâm rất lớn của những người hưởng lương ngân sách và ngoài ngân sách. Bởi có sự tác động qua lại với nhau, chứ không riêng khu vực công. Thậm chí, tại phiên Quốc hội thảo luận ở về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, đại biểu Quốc hội Thạch Phước Bình (Đoàn Vĩnh Long) còn nhìn nhận mức 2,53 triệu đồng/tháng là một bước tăng hợp lý về mặt kỹ thuật, nhưng chưa đủ mạnh để nói rằng đã bảo đảm cuộc sống cho đa số người làm khu vực công.

Mức này chỉ tăng khoảng 8,12% so với 2,34 triệu đồng hiện hành. Do đó, ông Bình kiến nghị trong điều kiện hiện nay, mức 2,65 đến 2,7 triệu đồng/tháng là phương án tối ưu về tổng thể, vừa đảm bảo tính khả thi, vừa tạo được bước cải thiện thực chất. Đồng thời mở đường cho các bước cải cách sâu hơn trong thời gian tới.

Bình luận về đề xuất nâng mức lương cơ sở lên 2,65 - 2,7 triệu đồng/tháng thay vì mức 2,53 triệu đồng/tháng, bà Nguyễn Thị Việt Nga, Uỷ viên Uỷ ban Văn hoá và Xã hội của Quốc hội cho rằng, đây là một kiến nghị đáng chú ý, phản ánh đúng tâm tư của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức hiện nay. Thực tế cho thấy, mức lương cơ sở dự kiến 2,53 triệu đồng/tháng theo phương án của Chính phủ tuy đã tăng khoảng 8% so với hiện hành, nhưng vẫn chưa theo kịp tốc độ tăng chi phí sinh hoạt và còn cách khá xa mặt bằng thu nhập khu vực doanh nghiệp.

Tuy nhiên bên cạnh đó, bà Nga cũng cho rằng, trong hoạch định chính sách tiền lương, không thể chỉ tiếp cận từ một phía là nhu cầu cải thiện thu nhập, mà cần đặt trong tổng thể cân đối vĩ mô, đặc biệt là khả năng chi trả của ngân sách nhà nước và tính bền vững của cải cách tiền lương.

“Việc tăng lên mức 2,7 triệu đồng/tháng nếu không đi kèm với các điều kiện như tinh giản biên chế, cơ cấu lại chi ngân sách, nâng cao hiệu quả khu vực công thì rất dễ tạo áp lực lớn lên ngân sách, thậm chí ảnh hưởng đến ổn định kinh tế vĩ mô. Vì vậy cần tiếp cận theo lộ trình. Việc tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng từ ngày 1/7/2026 là bước điều chỉnh cần thiết trong ngắn hạn. Đồng thời, Chính phủ nên tiếp tục đánh giá kỹ tác động thực tiễn để có thể tiến tới các mức cao hơn trong trung hạn, gắn với cải cách tổng thể hệ thống tiền lương theo tinh thần Nghị quyết 27. Nói cách khác, tăng lương là hợp lý, nhưng phải đi cùng “nền tảng tài chính đủ vững” để bảo đảm tính khả thi và lâu dài”, bà Nga cho hay.

PGS.TS Vũ Quang Thọ, nguyên Viện trưởng Viện Công nhân và Công đoàn nói rằng, tâm lý người lao động đều muốn tăng lên mức 2,7 triệu đồng/tháng, đó cũng là mức hợp lý để đảm bảo cuộc sống hiện nay của người hưởng lương. Tuy nhiên phải nhìn ở góc độ ngân sách hiện nay khi tăng lương cơ sở còn kéo theo sự điều chỉnh của hàng loạt khoản chi ngân sách như phụ cấp, bảo hiểm, trợ cấp xã hội. Chưa kể phải đảm bảo duy trì nguồn ổn định để tăng lương. Điều đó đồng nghĩa với việc tổng chi ngân sách sẽ tăng lên đáng kể. Nếu không được kiểm soát tốt, có thể tạo áp lực lên cân đối ngân sách. Cho nên mức 2,53 triệu đồng/tháng là…tạm thời chấp nhận được.

Kiểm soát lạm phát

Không đơn thuần ở việc tăng lương ở mức cao hay thấp, mà sự lo ngại đang được đặt ra đối với kiểm soát giá cả. Bởi nếu không, tăng lương sẽ kéo theo tăng giá. Bà Nguyễn Thị Việt Nga phân tích: Việc điều chỉnh tăng lương cơ sở từ ngày 1/7/2026 sẽ có tác động kép, vừa tích cực, vừa đặt ra những yêu cầu quản trị chặt chẽ hơn đối với ngân sách. Tăng lương có thể góp phần kích thích tiêu dùng, nhưng đồng thời cũng có nguy cơ tạo áp lực lên mặt bằng giá cả nếu không được điều hành đồng bộ với chính sách tiền tệ và kiểm soát lạm phát.

Do đó, bà Nga kiến nghị, tăng lương cơ sở phải đi kèm với việc kiểm soát lạm phát hiệu quả; cơ cấu lại chi ngân sách theo hướng bền vững; gắn với cải cách bộ máy và nâng cao hiệu quả khu vực công. Khi đó chính sách tăng lương mới thực sự phát huy được ý nghĩa, không chỉ là tăng thu nhập, mà còn là tăng chất lượng vận hành của bộ máy nhà nước.

Ổn định giá cả sau khi tăng lương cơ sở là vấn đề cần được quan tâm, kiểm soát chặt chẽ. Ảnh: Quang Vinh.

Ông Trần Văn Lâm, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu nêu rằng, tăng lương cơ sở không chỉ phụ thuộc vào ngân sách, phải phù hợp với năng suất lao động và tăng trưởng của nền kinh tế. Trong đó phù hợp giữa khối công và khối tư. Khối công tăng lên cũng sẽ tạo sức ép cho khối tư, các doanh nghiệp. Chi phí lương ảnh hưởng lớn đến hiệu quả sản xuất kinh doanh, sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Khi sức cạnh tranh của doanh nghiệp kém, sức cạnh tranh của nền kinh tế sẽ bị ảnh hưởng.

“Tăng lương là vấn đề trước mắt nhưng ảnh hưởng đến tăng trưởng bền vững lâu dài của cả nền kinh tế. Do đó mức tăng lương phải phù hợp với tăng thu ngân sách, hài hoà và hợp lý giữa khu vực công và khu vực tư, không tạo ra sức ép, mất năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và tăng trưởng của nền kinh tế”-ông Lâm bày tỏ.

Điều quan trọng theo ông Lâm, tăng lương nhưng phải ổn định giá cả, tốc độ trượt giá. Lúc đó, tăng lương sẽ không “kích” tăng giá. Nếu giá cả tăng giá quá cao sẽ gây lạm phát, đồng tiền mất giá, đồng lương trở về giá trị thực âm, mất đi ý nghĩa của việc tăng lương.

Hoài Vũ

Nguồn: daidoanket.vn

Bài viết gốc: Xem tại đây