Dự báo dông lốc, mưa đá còn xảy ra nhiều trong tháng 5

Theo đánh giá sơ bộ của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, mưa đá xuất hiện những ngày đầu tháng 5, tập trung nhiều trên cả khu vực miền núi, trung du và đồng bằng là hiện tượng hiếm gặp.

Nền nhiệt cao khiến thời tiết cực đoan hơn

Trong các ngày 2-4/5, dông, lốc, sét và đặc biệt là mưa đá đã gây thiệt hại nặng tại nhiều địa phương trên khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, đặc biệt khu vực các tỉnh miền núi phía bắc.

Số liệu ghi nhận được cũng như cập nhật báo cáo từ các địa phương cho thấy, chỉ tính riêng trong chiều tối và đêm ngày 2/5, dông, lốc, mưa đá đã xảy ra tại các tỉnh Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai, Tuyên Quang, Phú Thọ, Thái Nguyên và thủ đô Hà Nội. Chiều tối và đêm 3/5, các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh cũng đã ghi nhận xảy ra dông lốc, sét và mưa đá.

Ngoài ra, trong khoảng thời gian từ chiều tối 2/5 đến sáng nay 4/5, trên khu vực các tỉnh Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ đã xảy ra mưa dông diện rộng, cục bộ đã có nhưng điểm mưa to đến rất to như: trạm Tân Pheo (Phú Thọ) 171 mm, Lâm Thao (Phú Thọ) 168 mm, Kỳ Giang (Hà Tĩnh) 156 mm…

Mưa đá tại xã Phượng Tiến, tỉnh Thái Nguyên chiều tối 2/5. Ảnh: TL.

Nhận định về hiện tượng này, ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia (Cục Khí tượng Thủy văn) cho biết: Thông thường mưa dông, lốc sét xuất hiện trong khoảng thời gian giao mùa (tháng 4-5 và tháng 9-10) ở các tỉnh miền bắc không phải là hiện tượng bất thường và không hiếm gặp.

"Tuy nhiên, đầu tháng 5, mưa đá xuất hiện trên diện rộng, từ miền núi, trung du và đến đồng bằng là hiện tượng hiếm gặp", ông Hưởng nhấn mạnh. Thậm chí tại Phú Thọ và Thái Nguyên, mưa đá có kích thước hạt lớn, cỡ quả trứng gà hoặc bóng tennis.

Ông Hưởng nhận định, nguyên nhân bởi những ngày trước đó khu vực này duy trì liên tục trạng thái nóng ẩm, có nắng ban ngày, làm tích lũy năng lượng đối lưu trong khí quyển. Trên cao, tồn tại rãnh thấp trong đới gió tây hoạt động mạnh ở độ cao khoảng 5.000 m. Cùng thời điểm đó, ở phía bắc, một bộ phận không khí lạnh yếu dịch chuyển xuống phía nam và nén rãnh áp thấp đi qua Bắc Bộ. Vào buổi chiều, do nhiệt độ tăng cao, khối không khí nóng ẩm bốc lên mạnh, hình thành các đám mây dông phát triển rất nhanh theo chiều thẳng đứng.

Chính trong môi trường có độ bất ổn định lớn này, dòng khí đi lên với cường độ lớn, giữ các khối băng trong các đám mây dông lâu hơn và tiếp tục phát triển kích thước trước khi rơi xuống. Các hạt đá này nếu tan hết trước khi chạm đất sẽ tạo thành mưa; nếu không kịp tan hết, chúng sẽ rơi xuống dưới dạng mưa đá.

Dự báo xu thế thiên tai thời gian tới 

Trong thời gian tới, khả năng rất cao hiện tượng El Niño sẽ xuất hiện từ giữa năm 2026, có thể đạt cường độ rất mạnh vào cuối năm và kéo dài sang năm 2027.

Dự báo năm nay nắng nóng sẽ xảy ra nhiều và gay gắt hơn so với trung bình nhiều năm. Tổng lượng mưa và số lượng bão ít hơn nhưng hiện tượng dông, lốc, mưa đá trong giai đoạn chuyển mùa lại xảy ra nhiều hơn. Đáng lưu ý, mưa lớn cục bộ cường độ cao trong thời gian ngắn có thể xuất hiện nhiều hơn, làm gia tăng lũ quét, sạt lở đất và ngập úng đô thị, đặc biệt tại khu vực miền núi và địa hình dốc.

Trước mắt, khoảng ngày 5-7/5, trên khu vực phía nam cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có khả năng xuất hiện mưa rào và dông diện rộng. Thời gian mưa tập trung trong khoảng từ chiều đến tối. Trong mưa dông cần cảnh giác với lốc sét, mưa đá và gió giật mạnh.

Khoảng ngày 8-9/5, Bắc Bộ đón thêm một đợt không khí lạnh mới. Dự báo cuối tuần, miền bắc tiếp tục có mưa dông và lại đối mặt với nguy cơ tố, lốc, mưa đá và gió giật mạnh.

Trong cả tháng 5, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia nhận định, nền nhiệt toàn quốc tiếp tục ở mức cao, phổ biến cao hơn TBNN từ 0,5-1 độ C. Nắng nóng có xu hướng gia tăng ở hầu khắp các khu vực trên cả nước, riêng Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa - TP.Huế nhiều khả năng đối mặt với nắng nóng dài ngày.

Hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh có khả năng xuất hiện trên phạm vi cả nước, tập trung nhiều hơn ở khu vực Bắc Bộ, cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ. Đặc biệt tại Bắc Bộ, không khí lạnh yếu và tác động của rãnh thấp gió mùa nên nhiều khả năng sẽ xảy ra các đợt mưa rào và dông đi kèm các hiện tượng thời tiết nguy hiểm.

Dự báo mùa mưa ở cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ xuất hiện muộn hơn vào khoảng cuối tháng, kéo theo nắng nóng suy giảm dần. Theo quy luật, lẽ ra mùa mưa ở cao nguyên Trung Bộ đã xuất hiện khoảng tuần cuối tháng 4, tuần đầu tháng 5; Nam Bộ là khoảng nửa đầu tháng 5.

Khánh Ly

Nguồn: nongnghiepmoitruong.vn

Bài viết gốc: Xem tại đây