Thích ứng để duy trì sinh kế

Từ tiết giảm chi phí, chuyển đổi mô hình đến liên kết sản xuất, những cách làm linh hoạt đang giúp bà con từng bước vượt qua khó khăn, duy trì hiệu quả kinh tế.

Ngư dân giữ nhịp vươn khơi

Giá nhiên liệu tăng cao đang tạo áp lực lớn đối với hoạt động khai thác thủy sản, khi chi phí xăng dầu chiếm tỷ trọng chủ yếu trong mỗi chuyến biển. Trong bối cảnh đó, thay vì thu hẹp sản xuất, nhiều ngư dân đã chủ động điều chỉnh phương thức khai thác, linh hoạt thích ứng để tiếp tục bám biển, duy trì sinh kế.

Ngư dân Nguyễn Đình Thanh (phường Hòa Hiệp) cho biết, dù giá dầu đã tăng trên 30.000 đồng/lít, gia đình ông vẫn kiên trì ra khơi vì đây là nguồn thu nhập chính. Tàu cá của ông có công suất 420 mã lực, trước đây mỗi chuyến biển kéo dài từ 15 - 20 ngày, tiêu thụ khoảng 1.500 - 2.000 lít dầu. Nay, để tối ưu chi phí, ông quyết định mang theo khoảng 2.500 lít dầu, kéo dài thời gian bám biển nhằm hạn chế số lần ra vào bờ, đồng thời kỳ vọng nâng cao sản lượng đánh bắt để bù đắp chi phí.

Theo các ngư dân, mỗi chuyến ra khơi không chỉ đảm bảo sinh kế cho 7 - 10 lao động trực tiếp trên tàu mà còn tạo việc làm cho nhiều lao động trong lĩnh vực hậu cần nghề cá. Vì vậy, dù đối mặt với nhiều khó khăn, việc duy trì hoạt động khai thác vẫn được xem là ưu tiên hàng đầu.

Để tiết giảm chi phí nhiên liệu, nhiều chủ tàu đã mạnh dạn đầu tư, ứng dụng công nghệ trong khai thác. Chẳng hạn như lắp đặt máy dò cá (máy tầm ngư) giúp xác định vị trí đàn cá, độ sâu và cấu trúc đáy biển, từ đó rút ngắn thời gian tìm kiếm, tiết kiệm nhiên liệu và nâng cao hiệu quả đánh bắt. Bên cạnh đó, hệ thống đèn LED cũng được sử dụng thay thế các loại đèn truyền thống trong nghề câu đèn nhằm giảm tiêu hao năng lượng.

Trong khi đó, ngư dân Nguyễn Văn Thắng (phường Phú Yên) lại lựa chọn phương án phù hợp hơn với điều kiện sản xuất của gia đình là chuyển sang khai thác gần bờ để giảm chi phí nhiên liệu. Mỗi chuyến đi chỉ tiêu hao khoảng 7 - 10 lít dầu. Cùng với đó, ông chú trọng điều chỉnh tốc độ tàu hợp lý và sử dụng tiết kiệm các thiết bị trên tàu nhằm hạn chế tối đa mức tiêu hao nhiên liệu.

Người trồng cà phê chuyển sang hình thức tưới dí để kiểm soát lượng nước và tiết kiệm tối đa chi phí vận hành máy bơm. Ảnh: P. Hoàng

Nông dân “lấy công làm lãi”

Đối phó với bão giá, bà con nông dân cũng đã chủ động chuyển đổi phương thức tưới nhằm giảm thiểu tối đa gánh nặng nhiên liệu.

Một trong những giải pháp hiệu quả nhất là chuyển dịch từ máy nổ chạy dầu sang sử dụng điện 3 pha. Ông Nguyễn Hữu Chương (xã Dliê Ya) cho biết, gia đình ông có gần 2 ha cà phê trồng xen hồ tiêu và sầu riêng, nếu duy trì tưới bằng dầu diesel như trước, mỗi đợt tưới gia đình ông phải chi khoảng 8 triệu đồng. Để giảm chi phí đầu vào từ giá nhiên liệu, ông đã đầu tư hệ thống điện 3 pha đến tận rẫy. Theo ước tính, trên cùng tổng diện tích đất sản xuất của gia đình, nếu sử dụng điện để tưới thì mỗi đợt hết khoảng 2 triệu tiền điện, giảm rất nhiều so với sử dụng dầu.

Bên cạnh việc thay đổi nguồn năng lượng, thời điểm hiện tại, gia đình ông Chương tạm ngừng hệ thống tưới béc tự động để quay lại phương thức tưới dí (tưới trực tiếp vào gốc cây). Mặc dù phương pháp này đòi hỏi nhiều công sức lao động hơn khi phải trực tiếp kéo ống đến từng gốc cây, nhưng đổi lại, lượng nước được sử dụng hiệu quả và tiết kiệm nhiên liệu tối đa.

Theo tính toán của các hộ trồng cà phê, trung bình mỗi năm cây trồng cần từ 4 đến 5 đợt tưới để đảm bảo ra hoa và đậu quả tập trung. Với tần suất tưới như vậy, việc tìm ra các giải pháp cắt giảm chi phí nhiên liệu không chỉ là bài toán kinh tế trước mắt mà về lâu dài còn góp phần tăng thêm nguồn thu cho nông hộ trên cùng diện tích canh tác. Khi mọi chi phí đầu vào đều leo thang thì việc “lấy công làm lãi” luôn được người dân lựa chọn như một giải pháp tình thế để duy trì nguồn thu nhập cho gia đình.

Thực tế cho thấy, trước biến động của giá xăng dầu, nông dân, ngư dân không còn thụ động mà đã chủ động điều chỉnh quy mô, thời gian và phương thức sản xuất. Dù những giải pháp này chưa thể giải quyết triệt để khó khăn song đã góp phần giảm áp lực chi phí, duy trì hoạt động khai thác và ổn định đời sống, tiếp tục giữ nhịp sản xuất trong điều kiện giá nhiên liệu và nhiều chi phí đầu vào có nhiều biến động.

Như Thanh - Phạm Hoàng

Nguồn: “Báo Đắk Lắk Điện tử”

Bài viết gốc: Xem tại đây