Cần giải pháp linh hoạt trong xuất khẩu gạo

Chiều 24/3, tại TP. Cần Thơ, Bộ Công Thương phối hợp với UBND TP. Cần Thơ tổ chức Hội nghị thúc đẩy xuất khẩu gạo năm 2026.

 Theo Cục Xuất nhập khẩu, thời gian tới hoạt động xuất khẩu gạo Việt Nam bị tác động nhiều yếu tố, như: Philippines, Trung Quốc, Bangladesh, châu Phi quay trở lại nhập khẩu; Áp lực cạnh tranh từ các quốc gia xuất khẩu gạo lớn như: Thái Lan, Ấn Độ, Pakistan; chất lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam ngày càng được nâng cao gia tăng khả năng cạnh tranh gạo Việt Nam trên thị trường thế giới…

Đặc biệt, từ tháng 3, hoạt động xuất khẩu gạo Việt Nam sang các thị trường bị ảnh hưởng bởi xung đột tại khu vực Trung Đông vừa qua đã làm chi phí logistics quốc tế (bảo hiểm tăng, thời gian vận chuyển kéo dài 10 -15 ngày), nguồn cung đầu vào bị siết chặt, tăng chi phí (phân bón, giá dầu) đồng thời chi phí vận chuyển trong nước tăng 20.000 – 30.000 đồng/tấn gạo.

Toàn cảnh hội nghị. Ảnh: BT

Theo Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu Nguyễn Anh Sơn, xuất khẩu gạo Việt Nam đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, cụ thể: tình hình xung đột, bất ổn địa chính trị tại một số khu vực, đặc biệt là Trung Đông, làm gián đoạn chuỗi cung ứng và gia tăng chi phí logistics; nguồn cung gạo thế giới dồi dào trong khi cạnh tranh từ các nước xuất khẩu lớn như Ấn Độ, Thái Lan, Pakistan ngày càng gay gắt; giá gạo xuất khẩu có xu hướng giảm, ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh. Bên cạnh đó, chi phí đầu vào cho sản xuất và vận chuyển vẫn ở mức cao; các quy định nhập khẩu ngày càng chặt chẽ (SPS, tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc…) tạo thêm rào cản cho doanh nghiệp. Ngoài ra, xuất khẩu gạo của Việt Nam vẫn phụ thuộc lớn vào một số thị trường truyền thống, tiềm ẩn rủi ro khi các thị trường này thay đổi chính sách hoặc nhu cầu nhập khẩu.

Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, diện tích gieo trồng lúa năm 2026 hơn 7 triệu ha, giảm 36,1 nghìn ha; sản lượng ước đạt 43,5 triệu tấn, tăng 12.000 tấn so với năm 2025. Trong đó, lượng lúa hàng hóa phục vụ xuất khẩu năm 2026 khoảng 15,46 triệu tấn tương đương 7,73 triệu tấn gạo hàng hóa. Cụ thể, 6 tháng đầu năm lượng gạo hàng hóa 6 tháng đầu năm 2026 dự báo hơn 4 triệu tấn; 6 tháng cuối năm 2026, dự báo khoảng 3,716 triệu tấn.

Cũng tại Hội nghị, ông Ngô Chung Khanh – Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách thương mại đa biên, Bộ Công Thương đã chỉ ra hạn chế của các thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo của Việt Nam trong việc tận dụng các ưu đãi từ các FTA, chưa chú trọng tới các thị trường có giá trị cao, chưa tập trung phát triển thương hiệu gạo.

Về tình hình thế giới, đại diện Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, Bộ Công Thương, đại diện Thương vụ Việt Nam tại Philippines, Algeria, Trung Quốc, Bỉ và EU đã chia sẻ thông tin về một số thông tin về chính sách nhập khẩu, nhu cầu thị trường gạo tại các nước để thương nhân tham khảo, định hướng cho hoạt động thu mua, sản xuất.

Để giúp thương nhân giảm thiểu chi phí tuân thủ và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động kinh doanh, Bộ Công Thương đã xây dựng phần mềm hệ thống báo cáo của thương nhân. Đại diện Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công Thương đã giới thiệu phần mềm và hướng dẫn thương nhân thực hiện báo cáo trên môi trường điện tử.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng phát biểu tại hội nghị. Ảnh: BT

Phát biểu kết luận Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng đánh giá cao các ý kiến của các Bộ, ngành, địa phương, Hiệp hội và doanh nghiệp; đồng thời nhấn mạnh cần tiếp tục bám sát diễn biến thị trường, điều hành linh hoạt hoạt động xuất khẩu gạo. Thứ trưởng đề nghị rà soát việc thực hiện Chiến lược xuất khẩu gạo đến năm 2030, tăng cường phối hợp với địa phương trong tổ chức triển khai; đồng thời các doanh nghiệp cần chủ động kế hoạch, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh.

Bên cạnh đó, cần đánh giá đầy đủ khả năng tận dụng các FTA, tăng cường phổ biến quy định và ưu đãi để địa phương, doanh nghiệp khai thác hiệu quả các thị trường tiềm năng. Thứ trưởng cũng đề nghị các Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài tiếp tục chủ động cung cấp thông tin thị trường, chính sách nhập khẩu, cảnh báo rủi ro và hỗ trợ kết nối giao thương cho doanh nghiệp.

Khanh Lê

Nguồn: daidoanket.vn

Bài viết gốc: Xem tại đây