Bản hòa âm đa sắc trên các miền quê

Giao thoa để làm giàu bản sắc

Sau hơn một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, sự kết hợp giữa Đắk Lắk - vùng đất của không gian văn hóa cồng chiêng, nhà dài, lễ hội truyền thống của đồng bào Êđê, M’nông… với Phú Yên - vùng đất của văn hóa biển, của lễ hội cầu ngư, hát bài chòi - đã tạo nên một bức tranh văn hóa nhiều tầng, đa sắc.

Vùng biển khu vực phía Đông tỉnh là điểm đến thu hút đông đảo du khách tham quan, nghỉ dưỡng. Ảnh: T. Quới

Sự giao thoa ấy không làm phai nhạt bản sắc, mà ngược lại, làm nổi bật hơn những giá trị riêng. Nếu người dân vùng cao nguyên tự hào với nhà dài, lễ cúng bến nước, mừng lúa mới, thì người dân vùng biển gìn giữ những nghi lễ trong lễ hội cầu ngư gắn với nghề đánh bắt thủy sản. Những ngày hội văn hóa giờ đây không còn bó hẹp trong từng cộng đồng mà trở thành dịp để các dân tộc, các vùng gặp gỡ, giao lưu, chia sẻ. Khi cùng tồn tại trong một không gian hành chính mới, các giá trị được đặt cạnh nhau, bổ sung cho nhau, tạo nên sự phong phú hiếm có.

Thực tế tại cơ sở cho thấy rõ điều đó. Trước đây, xã Ea Drông (cũ) là nơi tập trung chủ yếu đồng bào Êđê với nhiều giá trị văn hóa đặc sắc như diễn tấu cồng chiêng, hát ay ray, lễ cúng bến nước, mừng lúa mới… Trong khi đó, xã Ea Siên (cũ) lại là nơi sinh sống của đông đảo đồng bào Tày, Nùng di cư từ các tỉnh phía Bắc, mang theo tiếng đàn tính, hát then, hát sli, hát lượn…

Sau sáp nhập thành xã Ea Drông, các sắc màu văn hóa ấy không còn tách biệt mà dần hòa quyện trong đời sống chung. Ông Phạm Tứ Nam, Chủ tịch UBND xã Ea Drông chia sẻ, việc sáp nhập không chỉ tạo thuận lợi trong quản lý mà còn mở ra cơ hội để các cộng đồng giao lưu, hiểu biết lẫn nhau. Các hoạt động văn hóa - văn nghệ hiện nay có sự tham gia đông đảo của nhiều dân tộc, qua đó góp phần tăng cường đoàn kết và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Tại xã Ea Phê, bức tranh văn hóa càng trở nên đa dạng hơn với sự hiện diện của các cộng đồng Êđê, Tày, Nùng, Bru-Vân Kiều… Mỗi dân tộc mang theo một nét văn hóa riêng, từ trang phục, ẩm thực đến dân ca, dân vũ. Trong các dịp lễ hội, hình ảnh những nhịp chiêng hòa cùng làn điệu then, tiếng đàn tính hay những tiết mục dân ca đã trở nên quen thuộc, tạo nên một không gian văn hóa giàu bản sắc và đầy sức sống.

Du khách nước ngoài thích thú chụp hình voi khi đến tham quan du lịch Hồ Lắk

Hay như tại xã Liên Sơn Lắk, sau sáp nhập đơn vị hành chính, bức tranh văn hóa càng trở nên đa dạng với sự cư ngụ của nhiều dân tộc như M’nông, Êđê, Kinh… Trên nền tảng đó, địa phương đã chủ động khai thác các giá trị văn hóa truyền thống để phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Cùng với vẻ đẹp thơ mộng của hồ Lắk, những buôn làng cổ với không gian nhà dài, nghề dệt thổ cẩm, làm gốm truyền thống… cũng đang được khai thác để phát triển du lịch cộng đồng.

Có thể thấy, trên những vùng đất mới hôm nay luôn hiện diện một không gian văn hóa đa tầng, đa sắc, vừa kế thừa, vừa lan tỏa.

Lợi thế để phát triển

Quá trình sáp nhập đặt ra yêu cầu vừa phát triển, vừa bảo tồn. Trong bối cảnh đó, nhiều địa phương đã chủ động gìn giữ bản sắc văn hóa như cội rễ. Đáng chú ý, một số đơn vị, xã, phường đã đưa văn hóa trở thành nguồn lực phát triển. Các mô hình du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm được hình thành, kết nối từ rừng xuống biển.

Hiện tại, các tuyến kết nối khu vực cao nguyên phía Tây xuống vùng biển phía Đông tỉnh đã được một số doanh nghiệp lữ hành đưa vào khai thác, đáp ứng nhu cầu du khách vừa có thể kết hợp trải nghiệm văn hóa cồng chiêng, buôn làng, thác nước, vừa du lịch biển, ẩm thực và cuộc sống của ngư dân. Anh Lê Trọng Nam, Giám đốc điều hành Công ty TNHH Đầu tư TM & DV Du lịch Ban Mê Travel (phường Buôn Ma Thuột) cho biết, việc hình thành không gian phát triển mới sau sáp nhập đã tạo cơ hội để xây dựng các sản phẩm du lịch đặc sắc, nổi bật là các tour kết hợp từ rừng xuống biển hoặc từ biển lên rừng. Với một hành trình, du khách có thể trải nghiệm văn hóa cồng chiêng, cà phê Buôn Ma Thuột, Vườn quốc gia Yok Đôn, Hồ Lắk, các thác nước hùng vĩ, đồng thời khám phá gành Đá Đĩa, Mũi Điện, vịnh Xuân Đài, đầm Ô Loan và các hoạt động du lịch biển. Đây là sản phẩm có nhiều tiềm năng, góp phần đa dạng hóa du lịch, thu hút du khách, kéo dài thời gian lưu trú.

Nhân dân các dân tộc tham gia Ngày hội văn hóa các dân tộc xã Ea Phê

Đặc biệt, những năm gần đây, phát huy, khai thác bản sắc văn hóa dân tộc, nhiều hộ dân người M’nông ở phía Tây của tỉnh đã mạnh dạn phát triển du lịch trải nghiệm: đón khách lưu trú tại nhà, giới thiệu ẩm thực bản địa, tổ chức biểu diễn cồng chiêng, hướng dẫn du khách tham gia sinh hoạt truyền thống… Qua đó, văn hóa không chỉ được gìn giữ mà còn mang lại sinh kế bền vững cho người dân.

Những vùng đất mới sau sáp nhập không chỉ là nơi hội tụ sắc màu văn hóa, mà còn là không gian để các giá trị ấy lan tỏa. Sự đa dạng trong thống nhất đang trở thành lợi thế phát triển của địa phương. Và đó không chỉ là câu chuyện của sự thay đổi địa giới hành chính, mà còn là hành trình gìn giữ và phát huy nét đẹp văn hóa, nền tảng tinh thần bền vững cho sự phát triển lâu dài.

Thúy Hồng

Nguồn: “Báo Đắk Lắk Điện tử”

Bài viết gốc: Xem tại đây